Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańskuz 3 marca 2021 r., sygn. akt II SAB/Gd 133/20

Uzasadnienie

B. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Kuratora Oświaty w sprawie udostępnienia informacji publicznej.

Skarga została wniesiona w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Wnioskiem z dnia 1 września roku 2020 r. B. P. zwrócił się do Kuratora Oświaty o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie:

1. 1. łącznej kwoty dofinansowania form dokształcania/doskonalenia pracowników Kuratorium Oświaty w poszczególnych latach kalendarzowych od 1 stycznia 2016 r. do dnia otrzymania wniosku, z podziałem na poszczególne komórki organizacyjne, zgodnie ze strukturą wydział/delegatura/zespół/samodzielne stanowisko;
2. 2. kwot dofinansowania i form dokształcania/doskonalenia w poszczególnych latach kalendarzowych od 1 stycznia 2016 r. do dnia otrzymania wniosku dla:
3. a) dyrektora Wydziału Rozwoju Edukacji (liczba lat pracy w Kuratorium w roku otrzymania dofinansowania),
4. b) dyrektora Wydziału Strategii i Nadzoru Pedagogicznego (liczba lat pracy w Kuratorium w roku otrzymania dofinansowania),
5. c) dyrektorów poszczególnych delegatur (liczba lat pracy w Kuratorium w roku otrzymania dofinansowania),
6. d) dyrektora Wydziału Organizacji i Informacji Oświatowej (liczba lat pracy w Kuratorium w roku otrzymania dofinansowania),
7. e) dyrektora Wydziału Organizacji i Pragmatyki Zawodowej Nauczycieli (liczba lat pracy w Kuratorium w roku otrzymania dofinansowania),
8. f) starszego inspektora administrującego siecią teleinformatyczną oraz sprzętem komputerowym Kuratorium Oświaty (liczba lat pracy w Kuratorium w roku otrzymania dofinansowania).

W przypadku studiów podyplomowych wniesiono o wskazanie, czy pracownik korzystał ze zwolnień z pracy lub urlopów szkoleniowych i w jakim wymiarze.

W odpowiedzi z dnia 14 września 2020 r. organ wyjaśnił, że informacja publiczna, określona w pkt 1 wniosku, jest informacją przetworzoną, gdyż wymaga od organu podjęcia dodatkowych czynności polegających na sięgnięciu do dokumentacji źródłowej, dokonania analiz i zestawień. W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, uzyskanie tego typu informacji możliwe jest w zakresie, w jakim jest to szczególnie uzasadnione ze względu na interes publiczny. Tego rodzaju informacja może być udostępniona tylko wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że udostępnienie żądanej informacji jest szczególnie uzasadnione dla interesu publicznego. W związku z tym organ wezwał skarżącego do wykazania tego interesu informując jednocześnie, że po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu zostanie wydana decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej.

Organ poinformował też, że pracownicy, którzy otrzymali dofinansowanie różnych form doskonalenia zawodowego, nie korzystali w ich trakcie ze zwolnień i urlopów szkoleniowych.

Odnosząc się do żądania określonego w pkt 2 wniosku, do pisma dołączono załącznik z tabelarycznym zestawieniem zajmowanych przez 4 pracowników Kuratorium (w tym starszego inspektora administrującego siecią telefoniczną i sprzętem komputerowym) stanowisk, lat pracy, form kształcenia i kwot dofinansowania w latach 2016, 2017, 2018, 2019 oraz 2020 – do dnia 2 września tego roku.

W piśmie z dnia 28 września 2020 r. skarżący złożył do Kuratorium Oświaty wniosek o udostępnienie informacji publicznej w postaci:

1. 1. daty zatrudnienia w Kuratorium Oświaty M. B., obecnie Kuratora Oświaty.
2. 2. wykazu wszystkich odpłatnych form doskonalenia/dokształcania (szkoleń, seminariów, konwentów, forum, warsztatów) odbytych przez inspektora administrującego siecią teleinformatyczną oraz sprzętem komputerowym w Kuratorium Oświaty w roku 2019 z podaniem kwoty odpłatności przez pracodawcę za każdą z tych form.

W odpowiedzi z dnia 13 października 2020 r. Kuratorium Oświaty poinformowało, że M. B. została zatrudniona 1 stycznia 2015 r. oraz wskazało, że informacja żądana w pkt 2 wniosku stanowi informację przetworzoną, wobec czego skarżący został wezwany do wykazania szczególnej wagi żądanej informacji dla interesu publicznego.

Skarżący w odpowiedzi z dnia 21 października 2020 r. wskazał, że odpowiedź organu z dnia 1 września 2020 r. w części zawiera dane dotyczące osoby, o którą skarżący pytał we wniosku z dnia 28 września 2020 r. oraz stwierdził, że jego wniosek uzasadniony jest potrzebą uzyskania informacji w zakresie wydatkowania finansów publicznych przez urząd administracji publicznej. Wydatki te podlegają zasadzie jawności, w związku z czym dostęp obywatela do informacji o nich jest swobodny.

Kurator Oświaty w piśmie z dnia 4 listopada 2020 r. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w zakresie oceny przetworzonego charakteru informacji objętej żądaniem pkt 2 wniosku z dnia 28 września 2020 r. oraz ponowił wezwanie skarżącego do wykazania szczególnego interesu publicznego w udostępnieniu tych informacji.

Kurator Oświaty decyzją z dnia 14 grudnia 2020 r., a więc już po złożeniu przez skarżącego w dniu 30 listopada 2020 r. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, odmówił udostępnienia informacji publicznej ze względu na brak szczególnej istotności przetworzenia z punktu widzenia interesu publicznego w zakresie wykazu wszystkich odpłatnych form doskonalenia/dokształcania odbytych przez starszego inspektora ds. administrowania sieci teleinformatycznej oraz sprzętu komputerowego Kuratorium Oświaty w roku 2019 z podaniem kwoty odpłatności przez pracodawcę za każdą z tych form.

W piśmie z dnia 14 grudnia 2020 r. organ uzupełnił swoją odpowiedź z dnia 14 września 2020 r. o dane dotyczące formy kształcenia dyrektora Wydziału Organizacji i Informacji Oświatowej Kuratorium w postaci warsztatów praktycznych dotyczących przetwarzania danych osobowych w świetle RODO - unijnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych zorganizowanych 10 kwietnia 2018 r. w S. B. P. w skardze z dnia 30 listopada 2020 r. na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej przez Kuratora Oświaty wniósł o zobowiązanie organu do realizacji wniosku z dnia 28 października 2020 r. i o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP poprzez błędne zastosowanie polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek, art. 3 ust. 1 pkt 1 o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim z przepis ten stanowi o tym, że prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskiwania informacji przetworzonej w zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego poprzez błędne uznanie, że przedmiotem złożonego przez skarżącego wniosku było udostępnienie informacji publicznej przetworzonej, art. 13 ust. 1 i ust. 2, art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem, art. 16 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez niewydanie decyzji odmawiającej udzielenia żądanej informacji publicznej przetworzonej w takim zakresie, w jakim organ uznał, że żądanie wnioskodawcy dotyczy informacji przetworzonej.

Skarżący wskazał, że udzielając odpowiedzi na pierwszy ze złożonych wniosków z dnia 1 września 2020 r., organ udostępnił tabelę, z której jasno wynika, że staż pracy dyrektora Wydziału Rozwoju Edukacji, obecnego Kuratora Oświaty, M. B. wynosi 13 lat, natomiast w odpowiedzi na drugi wniosek (złożony 28 września 2020 r.) otrzymał informację, jakoby M. B. była zatrudniona od 1 stycznia 2015 r., co stanowi oczywistą sprzeczność. Podanie sprzecznej informacji jest równoznaczne w skutkach z udzieleniem informacji niejasnej, a udzielenie odpowiedzi niepełnej lub niejasnej na wniosek skierowany w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej również wyczerpuje, zdaniem skarżącego, znamiona bezczynności w udzielaniu informacji publicznej.

Skarżący wskazał dalej, że organ udzielając odpowiedzi na pierwszy ze złożonych w sprawie wniosków przedstawił informacje, które w wielu aspektach nie pokrywały się z rzeczywistością. Wiedzę tę posiada on z wiarygodnego źródła i jest w stanie zweryfikować część informacji udostępnionych przez organ i stwierdzić, że w zestawieniu kwot dofinansowań i szkoleń dyrektora Wydziału Organizacji i Informacji Oświatowej pominięto szkolenie z zakresu "Przetwarzania danych osobowych w świetle RODO unijnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych" z dnia 10 kwietnia 2018 r.

Kolejną z nieprawidłowości zawartych w tej odpowiedzi jest kwota dofinasowania przeznaczona na szkolenie dotyczące Zmian w ustawie Karta Nauczyciela od dnia 1 stycznia 2018 r. z dnia 15 stycznia 2018 r. Wskazana w odpowiedzi kwota wynosi 870 zł, podczas gdy organizator szkolenia określił ją jako 290 zł.

Skarżący wyjaśnił, że w związku z tymi nieprawidłowościami, złożył do organu kolejny wniosek o udostępnienie informacji publicznej, tym razem dotyczący pojedynczych pracowników w celu weryfikacji danych z jego perspektywy najistotniejszych.

Odnosząc się do odmowy udzielenia informacji publicznej przedstawionej w pkt 2 wniosku z dnia 28 września 2020 r. skarżący stwierdził, że żądanie to w znacznym stopniu pokrywa się z treścią żądania zawartego w punkcie 2 wcześniejszego wniosku z dnia 1 września 2020 r., główną różnicę stanowi jego zakres podmiotowy. W pierwszym wniosku żądanie dotyczyło sześciu pracowników Kuratorium Oświaty, w drugim zaś jedynie starszego inspektora administrującego siecią teleinformatyczną oraz sprzętem komputerowym w Kuratorium Oświaty. Skoro więc informacje dotyczące 6 pracowników oświaty zebrane w jeden dokument nie zostały uznane przez Kuratorium Oświaty za informacje przetworzone, to tym bardziej za takie nie powinny zostać uznane informacje dotyczące jednej osoby. Kuratorium Oświaty co roku przygotowuje zestawienie indywidulanych szkoleń pracowników w G. w roku kalendarzowym, a wyselekcjonowanie z takiego zestawienia szkoleń odbytych przez konkretnego pracownika jest prostą czynnością techniczną.

Kwoty odpłatności poszczególnych form szkoleń zostały przedstawione w tabeli stanowiącej odpowiedź na pierwszy złożony wniosek, co świadczy o tym, że organ posiada dane objęte wnioskiem, a zestawienie ich ze sobą nie wymaga na tyle zaawansowanych czynności, aby uznać je za informacje przetworzone.

W ocenie skarżącego, skoro organ uznał, że żądana informacja ma charakter przetworzony, a nie została wykazana przesłanka szczególnej istotności, to powinien wydać decyzję o odmowie wydania informacji w zakresie w jakim uznał, że jest to informacja przetworzona.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, ewentualnie o umorzenie postępowania, wyjaśniając, że w dniu 14 grudnia 2020 r. Kurator Oświaty wydał decyzję w przedmiocie odmowy udzielenia wnioskowanych przez skarżącego informacji z uwagi na niewykazanie szczególnej istotności żądanej informacji dla interesu publicznego, zatem organ nie jest już bezczynny, a żądanie zobowiązania organu do realizacji wniosku z dnia 28 września 2020 r. stało się bezprzedmiotowe.

Odnosząc się do zarzutu, że organ udziela sprzecznych informacji, wskazano że udzielając odpowiedzi na pierwszy ze złożonych przez skarżącego wniosków z dnia 1 września 2020 r., organ popełnił omyłkę pisarską wskazując, że staż pracy dyrektora Wydziału Rozwoju Edukacji, obecnego Kuratora Oświaty, M.B. wynosi 13 lat, podczas gdy informacja miała brzmieć: "1 rok". W odpowiedzi z dnia 14 września 2020 r. na wniosek z dnia 1 września 2020 r. przedstawiono tabelę, w której została zawarta kolumna "lata pracy", a w niej, w jednej z komórek, dotyczącej p.o. dyrektora Wydziału Rozwoju Edukacji wkradła się omyłka pisarska "13" zamiast "1". Dostrzeżenie tej omyłki przez skarżącego świadczy o tym, że we wniosku żądał on informacji wcześniej mu znanych. Omyłka pisarska posłużyła jako pretekst do złożenia skargi. W odpowiedzi na drugi wniosek z dnia 28 września 2020 r., skarżący otrzymał prawidłową informację, że M. B. była zatrudniona od 1 stycznia 2015 r.

Zdaniem organu, skarżący nie otrzymał informacji nieprawdziwej, a niezamierzona omyłka jest wynikiem dużego zaabsorbowania pracowników urzędu udzielaniem odpowiedzi na wiele wniosków o udostępnienie informacji publicznej kierowanych przez skarżącego i jego żonę, które umotywowane są ich konfliktem z organem. Zachowanie skarżącego cechuje uporczywość w składaniu kolejnych wniosków, które nie są uzasadnione troską o dobro publiczne, ale są gromadzone dla celów prywatnych. Skarżący nadużywa prawa dostępu do informacji publicznej, ponieważ pozyskuje je na potrzeby toczącej się sprawy sądowej pomiędzy jego żoną a organem. Niezależnie od tego organ realizuje prawo do informacji publicznej skarżącego, a opóźnienie w odpowiedzi na jeden z wniosków było nieznaczne i wynikało z przyczyn organizacyjnych i absencji pracowników wywołanej epidemią wirusa SARSCoV-2.

Organ zaprzeczył, że udzielając odpowiedzi na pierwszy z wymienionych w skardze wniosków przedstawił informacje, które nie pokrywały się rzeczywistością. Brak jednego ze szkoleń w zestawieniu kwot dofinansowań i szkoleń dyrektora Wydziału Organizacji i Informacji Oświatowej (uczestnikiem tego szkolenia była żona skarżącego) stanowi nieumyślne przeoczenie, również spowodowane lawinowym napływem zapytań o udzielenie informacji publicznej, które kieruje skarżący i jego żona. Organ przyznał też, że w tabeli zabrakło wiersza z jednym ze szkoleń (szkolenie RODO), który prawdopodobnie został nieumyślnie usunięty. Organ w dniu 15 grudnia 2020 r. udostępnił ją skarżącemu odrębnym pismem.

Podobnie kolejna z nieprawidłowości, na którą wskazuje skarżący, czyli różnica w wysokości dofinansowania przeznaczona na szkolenie dotyczące zmian w ustawie Karta Nauczyciela od dnia 1 stycznia 2018 r. z dnia 15 stycznia 2018 r., gdzie organ wskazał w odpowiedzi kwotę 870 zł, zamiast 290 zł, stanowi omyłkę. Kwota 870 zł wpisana do tabeli dotyczyła całkowitego kosztu szkolenia za trzech uczestników, w tym J. P., żony skarżącego. Nie została przeliczona na jednego uczestnika, czego oczekiwał wnioskodawca. Zdaniem organu skarżący posiadał wiedzę na temat kosztów szkolenia, o czym świadczą dokumenty (e-maile) dołączone do złożonej przez B. P. skargi, a mimo to skarżący skierował zapytanie do organu.

W odniesieniu do stanowiska skarżącego, że żądnie zawarte w drugim z objętych skargą wniosków w znacznym stopniu pokrywa się z treścią żądania złożonego w pkt 2 wniosku z dnia 1 września 2020 r., organ wyjaśnił, że główną różnicę stanowi zakres podmiotowy tego wniosku. W pierwszym bowiem wniosku żądanie dotyczyło sześciu pracowników Kuratorium Oświaty, w drugim zaś jedynie starszego inspektora administrującego siecią teleinformatyczną oraz sprzętem komputerowym w Kuratorium Oświaty. Skarżący uważa, że skoro informacje dotyczące sześciu pracowników oświaty zebrane w jeden dokument nie zostały uznane przez Kuratorium Oświaty za informacje przetworzone, to tym bardziej za takie nie powinny zostać uznane informacje dotyczące jednej osoby.

Skarżący nie bierze jednak pod uwagę, że organ dysponował zestawieniem, którego dotyczył pierwszy wniosek. Takie zestawienie zostało tworzone wcześniej do innych celów. Inaczej jednak sprawa przedstawiała się w przypadku konieczności wyselekcjonowania z zasobów dokumentowych danych dotyczących tylko jednej osoby. Wiązałoby się to bowiem z koniecznością poddania całego szeregu dokumentów skrupulatnej analizie, która doprowadziłaby do wyłuskania danych do zestawienia, o których udostępnienie wnioskował skarżący. Nie sposób więc zgodzić się ze skarżącym, że chodziło o dokonanie prostych czynności technicznych. Wniosek z 28 września 2020 r., choć miał związek z informacją przekazaną dnia 14 września 2020 r., to jednak wymagał przetworzenia wykazu i pominięcia szkoleń niefinansowanych przez organ oraz podsumowania ich ze względu na formę szkoleń. Dlatego też organ zwrócił się z żądaniem o wykazanie interesu publicznego, którego skarżący nie wykazał.

Jakkolwiek informacja publiczna przetworzona nie posiada na gruncie obowiązującego prawa swojej definicji legalnej, to można wskazać, że charakter taki mogą mieć dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu innych, niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązałoby się z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie oznacza, iż musi to prowadzić do wytworzenia rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy.

Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku jego działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. W doktrynie i w orzecznictwie przyjmuje się, że o bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Dla stwierdzenia bezczynności nie mają znaczenia przyczyny niepodjęcia aktu lub niedokonania czynności.

Również zachowanie podmiotu zobowiązanego polegające na przedstawieniu informacji niepełnej, nieprecyzyjnej lub nieadekwatnej do treści wniosku, może być rozważane jako uchybienie wobec regulacji zawartej w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Sąd ocenia skargę na bezczynność na moment jej wniesienia, niemniej jednak zobowiązany jest uwzględnić wszelkie okoliczności zaistniałe od tego zdarzenia prawnego do chwili orzekania. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienia sprawy.

Z przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm.), zwanej dalej u.d.i.p., wynika, że realizacja prawa dostępu do informacji publicznej w przewidzianych ustawą formach (art. 2 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1-3), wymaga jednoczesnego zaistnienia trzech pozytywnych przesłanek. Po pierwsze, przedmiotem żądania musi być informacja mająca charakter publiczny w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., po drugie adresatem żądania musi być podmiot obowiązany do jej udzielenia, określony w art. 4 ust. 1 lub 2 tej ustawy, a po trzecie, żądana informacja musi znajdować się w posiadaniu podmiotu, do którego zwrócono się o jej udzielenie (art. 4 ust. 3). Powołana ustawa reguluje zakres podmiotowy i przedmiotowy oraz zasady i tryb udostępniania informacji publicznej, stanowiąc realizację zagwarantowanego w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP jednego z praw politycznych - prawa do informacji o sprawach publicznych.

W niniejszej sprawie skarżący zwalcza bezczynność Kuratora Oświaty w rozpoznaniu jego wniosku z dnia 28 września 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej. Treść skargi, w której zasadnicze zarzuty i wnioski skarżący kieruje w odniesieniu do bierności organu w zakresie odpowiedzi na pytanie sformułowane w pkt 2, wyznacza granice kontroli bezczynności organu w niniejszej sprawie.

Nie budzi wątpliwości, że Kurator Oświaty jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. jako organ władzy publicznej, wykonujący zadania administracji zespolonej w województwie. Kurator oświaty wykonuje swoje zadania i kompetencje przy pomocy kuratorium oświaty, które jest państwową jednostką budżetową (art. 52 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe, t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 910).

Bezsporne jest również, że wniosek skarżącego dotyczy informacji mających charakter informacji publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. W świetle tego przepisu informacją publiczną jest bowiem każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 i 2 u.d.i.p., w tym m.in. o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f i pkt 5 lit. a. Mając na względzie ustawową konstrukcję "informacji publicznej" oraz kierując się wyrażoną w art. 61 Konstytucji RP gwarancją do uzyskania tej informacji wskazać należy, że informacją publiczną w rozumieniu ustawy jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.

Zgodnie z brzmieniem art. 9 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 305) nie może budzić wątpliwości, że jednostki budżetowe, tworzą sektor finansów publicznych. Zakres przedmiotowy wniosku łączy się z materią finansów publicznych, a gospodarowanie nimi objęte jest przez ustawodawcę szczególnie szeroką jawnością (art. 33 ust. 1 ustawy o finansach publicznych). Obywatel ma pełne prawo wiedzieć, jak i na co dokładnie podmioty te wydatkują środki publiczne. Sposób dysponowania tym majątkiem jest informacją publiczną, co wynika z przepisów art. 6 ust. 2 lit. f w zw. z art. 1 ust. 1 u.d.i.p.

Przepisy u.d.i.p. określają obowiązki organu, do którego został złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej, wskazując, w jaki sposób postępowanie powinno być zakończone. Podmiot, do którego złożono wniosek, jeśli wniosek ten dotyczy informacji publicznej, powinien albo udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.) albo w drodze decyzji odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Możliwe jest także umorzenie postępowania w drodze decyzji na zasadzie art. 16 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Organ, do którego skierowano wniosek o udostępnienie informacji ma obowiązek podjąć jedną z tych form działania w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1u.d.i.p. W przypadku natomiast, gdy organ uznaje, że wnioskowana informacja nie ma waloru informacji publicznej, o swoim stanowisku zobligowany jest powiadomić stronę wnioskującą pismem.

Termin udzielenia informacji publicznej określa art. 13 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Przedłużenie terminu udostępnienia informacji może wynikać z równych przyczyn, w tym m.in. z konieczności poniesienia dodatkowych kosztów przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku i poinformowania o tym wnioskodawcy (art. 15 ust. 2 u.d.i.p.) czy też potrzeby wykazania przez wnioskodawcę szczególnie istotnego interesu publicznego w udostępnieniu informacji uznanej przez organ za przetworzoną.

Termin określony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. ma zastosowanie nie tylko do czynności polegającej na udostępnieniu informacji, ale również do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 października 2014 r., II SAB/Kr 242/14, LEX nr 1534491). Nieuprawnione byłoby twierdzenie, że w razie potrzeby wydania przez podmiot zobowiązany decyzji odmownej, przewidzianej w art. 16 u.d.i.p., po wyczerpaniu terminów, o których mowa w art. 13 u.d.i.p., rozpoczynają swój bieg terminy do wydania decyzji administracyjnej w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, do których wprost odsyła art. 16 u.d.i.p. Takie rozumowanie prowadziłby do nieuzasadnionego przedłużenia załatwienia sprawy o udostępnienie informacji publicznej, dla której rozpatrzenia ustawodawca określił znacznie krótsze terminy niż w Kodeksie postępowania administracyjnego (I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej.

Komentarz, Warszawa 2016, s. 286-287). Nieudzielenie informacji publicznej oraz niepowiadomienie w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. o powodach i terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, oznacza bezczynność podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia (zob. wyrok NSA z 14 maja 2014 r., I OSK 1027/14, LEX nr 1464729).

Terminy określone w art. 13 u.d.i.p. obowiązują również w sytuacji, gdy w toku procedowania wniosku o udostępnienie informacji publicznej organ dojdzie do przekonania, że żądanie dotyczy informacji przetworzonej, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Organ kwalifikując żądaną informację jako informację przetworzoną, o swojej ocenie powinien powiadomić stronę wnioskującą, tak aby miała możliwość wykazania w zakreślonym przez podmiot zobowiązany terminie, że zachodzi przesłanka warunkująca uzyskanie informacji, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Po upływie wyznaczonego terminu, nawet w sytuacji milczenia strony, organ, dla zrealizowania obowiązków wynikających z u.d.i.p., powinien albo udostępnić wnioskowaną informację albo wydać decyzję odmowną, wykazując w niej brak przesłanki przewidzianej w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Niepodjęcie tego rodzaju działań bądź podjęcie ich z naruszeniem zasad określonych w art. 13 u.d.i.p. oznacza, że organ pozostaje w bezczynności, z czym mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

W rozpoznawanej sprawie organ udostępnił informacje żądane w pkt 1 wniosku skarżącego z dnia 28 września 2020 r., których rzetelność i zgodność z prawdą potwierdzono w odpowiedzi na skargę wyjaśniając zaistniałą oczywistą omyłkę w danych udostępnionych skarżącemu w zestawieniu tabelarycznym. Natomiast informacje objęte żądaniem z pkt 2 wniosku organ zakwalifikował jako informacje przetworzone i wezwał skarżącego pismem z dnia 13 października 2020 r. do wykazania, że ich uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego w terminie 14 dni dnia doręczenia wezwania. Doręczenie powyższego wezwania skarżącemu nastąpiło w dniu 16 października 2020 r., co potwierdza kopia potwierdzenia odbioru znajdująca się w aktach sprawy.

W odpowiedzi skarżący w piśmie z dnia 21 października 2020 r. wyjaśnił, że ponawia swój wniosek z dnia 28 września 2020 r. w zakresie pytania określonego w pkt 2 tego wniosku, twierdząc, że dane objęte tym pytaniem nie mają charakteru informacji przetworzonej, a w części zawierają się już w odpowiedzi udzielonej mu na jego wniosek z dnia 1 września 2020 r. Udostępnienie żądanej informacji skarżący uzasadnił potrzebą uzyskania informacji w zakresie wydatkowania finansów publicznych przez organy administracji, które są jawne i obywatel powinien mieć do nich swobodny dostęp.

W tej sytuacji organ ponownie, pismem z dnia 4 listopada 2020 r., wezwał skarżącego do wykazania, że udostępnienie żądanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, w terminie 14 dni od doręczenia wezwania, podtrzymując stanowisko co do przetworzonego charakteru żądanej informacji. Wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 9 listopada 2020 r. W konsekwencji termin 14 dni na ustosunkowanie się skarżącego upłynął w dniu 23 listopada 2020 r.

Decyzję o odmowie udostępnienia informacji objętych pkt 2 wniosku skarżącego z dnia 28 września 2020 r. Kurator Oświaty wydał w dniu 14 grudnia 2020 r.

Analiza chronologii czynności podejmowanych przez organ w toku procedowania wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej z dnia 28 września 2020 r. prowadzi do wniosku, że organ ten dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu powyższego wniosku w zakresie pytania objętego pkt 2. Nawet bowiem w sytuacji, w której organ zakwalifikował żądaną w pkt 2 wniosku informację jako przetworzoną, zobligowany był do rozpoznania wniosku w tym zakresie w terminach wskazanych w art. 13 u.d.i.p., tj. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, ewentualnie po uprzednim zawiadomieniu strony o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację – nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od złożenia wniosku.

Akta sprawy potwierdzają natomiast, że załatwienie sprawy z wniosku skarżącego z dnia 28 września 2020 r. w powyższym zakresie nastąpiło dopiero w dniu 14 grudnia 2020 r. wydaniem decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, a więc zarówno po przewidzianym w ustawie terminie, jaki i po wniesieniu do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu administracji. Przy tym podkreślić należy, że postawa skarżącego nie przyczyniła się do przedłużenia terminu rozpoznania sprawy, albowiem już w piśmie z dnia 21 października 2020 r. skarżący, na pierwsze wezwanie organu, przedstawił argumentację potwierdzającą, według niego, szczególny interes publiczny w dostępie do żądanych informacji. Już wówczas organ winien był poddać tą motywację skarżącego ocenie i ostatecznie rozpoznać sprawę.

Wydanie decyzji odmawiającej udostępnienia żądanych informacji po wniesieniu skargi oznacza, że kwestionowana przez skarżącego bezczynność organu ustała, co czyni zbędnym zobowiązanie Kuratora Oświaty do rozpoznania żądania zawartego we wniosku skarżącego z dnia 28 września 2020 r. Wyjaśnić przy tym należy, że na etapie skargi na bezczynność Sąd nie jest uprawniony do oceny prawidłowości dokonanej przez organ administracji kwalifikacji informacji jako przetworzonej. Dopiero, gdy organ wyda decyzję odmowną w oparciu o art. 16 ust. 1 u.d.i.p. z powodu niewykazania przez wnioskodawcę szczególnie istotnego interesu społecznego, a decyzja taka poddana zostałaby kontroli sądu administracyjnego, wówczas byłaby możliwa ocena przez sąd, czy żądana informacja rzeczywiście jest informacją przetworzoną i czy wobec tego wymagane było wykazanie szczególnie istotnego interesu społecznego i czy przesłanka ta została spełniona.

Przy skardze na bezczynność organu przedwczesna jest ocena sądu co do charakteru żądanej informacji publicznej (prosta, czy przetworzona). Przy skardze na bezczynność zadaniem sądu jest ustalenie, czy wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną, a organ zobowiązany do jej udzielenie nie udziela jej (mimo że ją posiada), nie wydaje decyzji odmawiającej lub decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania. Przy kontroli bezczynności organu w udostępnieniu informacji publicznej nie ma pola dla dalszej oceny charakteru żądanej informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 3 marca 2020 r., I OSK 3747/18, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W zaistniałej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., w pkt 1 sentencji wyroku umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku uznając, że wobec wypełnienia obowiązku, którego dotyczy skarga, orzekanie o zobowiązaniu do jego rozpoznania jest bezprzedmiotowe.

Jednak okoliczność, że podmiot zobowiązany podjął na dzień orzekania przez Sąd czynności zmierzające do załatwienia wniosku złożonego w trybie u.d.i.p., nie uprawnia Sądu do umorzenia całego postępowania jako bezprzedmiotowego w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W takiej sytuacji Sąd nie jest bowiem zwolniony z obowiązku zbadania, czy w sprawie doszło do bezczynności w postępowaniu i do oceny, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a.)

Czyniąc zadość temu obowiązkowi Sąd ocenił okoliczności niniejszej sprawy i stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy, lecz konieczne jest stwierdzenie, że przekroczenie w tym zakresie jest znaczne i niezaprzeczalne. Zdaniem Sądu, działaniu kontrolowanego organu nie sposób stawiać tak daleko idących zarzutów tym bardziej, że przekroczenie ustawowego terminu 2 miesięcy na rozpoznanie wniosku nie było znaczne.

Ponadto, również w toku postępowania organ nie pozostawał bierny, podejmując czynności zmierzające do rozpoznania wniosku skarżącego, co uczynił ostatecznie z przekroczeniem ustawowych terminów. Działania organu nie zmierzały do odwlekania w czasie rozpoznania wniosku, a miały na celu rozpoznanie wniosku strony zgodnie z przepisami u.d.i.p. Wobec tego Sąd, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a., orzekł jak w pkt 2 i 3 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 4 wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.