Uzasadnienie
P. K. wniósł w dniu 27 sierpnia 2014 r. (data nadania w urzędzie pocztowym, koperta k.11) skargę na bezczynność Wójta Gminy, zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1, ust. 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198, ze zm.), polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek z dnia 8 sierpnia 2014 r., przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostepnienia informacji publicznej.
Wniosek z dnia 8 sierpnia 2014 r. obejmował pytanie, czy gmina w okresie od 2012 r. do chwili obecnej zawierała umowy dotyczące obsługi prawnej zastępstwa procesowego z kancelariami, radcami prawnymi, adwokatami, a jeśli tak wniesiono o udostępnienie treści umów, na pliku PDF, na adres email.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o umorzenie postępowania, podając że stosowna informacja została przekazana skarżącemu w dniu 1 września 2014 r., gdy do organu wpłynęła skarga. Organ przyznał przekroczenie terminu zakreślonego w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Pismem procesowym z datą 27 sierpnia 2014 r. (omyłkową, według oświadczenia pełnomocnika skarżącego z dnia 24 października 2014 r., pisma k. 19, 25) skarżący wniósł o umorzenie postępowania i zasądzenie kosztów procesu. Potwierdził otrzymanie w dniu 1 września 2014 r. żądanej informacji publicznej, wskazując na przekroczenie ustawowego terminu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) obejmuje również bezczynność organów, a w przypadku informacji publicznej także innych podmiotów zobowiązanych do jej udostępnienia.
W przedstawionych okolicznościach sprawy mamy do czynienia z sytuacją, gdy na etapie orzekania przed sądem, po wniesieniu skargi i przed wydaniem w sprawie wyroku, bezczynność organu została usunięta poprzez udostępnienie skarżącemu żądanej informacji publicznej w sposób określony we wniosku.
Zatem rozpoznając niniejszą sprawę sąd miał na uwadze aktualne brzmienie art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 1 zdanie 1). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1 zdanie 2).
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sądu Administracyjny w postanowieniu z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 481/13 (LEX 1299301) oraz wyroku z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. II OSK 1360/12 (CBOSA http://orzeczenia.gov.pl), gdzie wyjaśnia się, że użycie w zdaniu drugim § 1 art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwrotu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu.
Oznacza to, że w zasadniczej części orzekanie o bezczynności organu po usunięciu stanu bezczynności staje się w istocie bezprzedmiotowe, jednak bezprzedmiotowym nie pozostaje kwestia oceny charakteru zaistniałej bezczynności. Wobec tego niniejsze postępowanie sądowe nie stało się bezprzedmiotowe z powodu braku konieczności zobowiązywania organu do załatwienia wniosku o udzielenie informacji publicznej, która została udzielona po wniesieniu skargi.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust.
2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).
Na gruncie niniejszej sprawy udostępnienie informacji publicznej w formie czynności materialno - technicznej nie zwolniło zatem sądu z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce rażącym naruszeniem prawa oraz od obowiązku rozważenia zasadności wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12; z dnia 18 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 1143/13 http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Orzekając zatem na podstawie art. 149 § 1 zdanie 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd miał na względzie, że za rażące naruszenie przepisów regulujących terminy rozpoznawania wniosków o udostępnienie informacji publicznej można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu. Przy ocenie sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany (rażący), znaczenie mają okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu, jego działania w toku rozpoznawania sprawy oraz stopień przekroczenia terminów.
W rozpoznawanej sprawie czternastodniowy termin do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej upłynął w dniu 22 sierpnia 2014 r., a informacja została udostępniona w dniu 1 września 2014 r., tak więc z niewielkim opóźnieniem. Sąd nie dopatruje się zatem ze strony organu lekceważenia skarżącego, albo celowego przedłużania postępowania. W odpowiedzi na skargę wyjaśniono, że ostatecznie żądaną informację organ udostępnił po otrzymaniu skargi. Dla oceny, czy w rozpoznawanej sprawie miało miejsce rażące naruszenie prawa, nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów. Musi być ono znaczne bądź też przejawiać się w braku reakcji organu na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, co w przedstawionych okolicznościach nie miało miejsca. Na podstawie art. 149 § 1 zdanie 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzekł zatem jak w punkcie pierwszym wyroku. Wobec stwierdzenia braku rażącego naruszenia prawa, rozważania o wymierzeniu organowi grzywny są według sądu zbędne.
Bezprzedmiotowe stało się natomiast zobowiązanie wójta do załatwienia wniosku strony o udzielenie żądanej informacji publicznej, skoro ta została skarżącemu udostępniona po wniesieniu skargi. Tym samym organ potwierdził, że informacja o zakresie obsługi prawnej gminy mieściła się w zakresie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Nie budzi bowiem wątpliwości sądu, że wójt gminy jako organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego (gminy O.), w świetle przepisu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jest organem zobowiązanym w zakresie podmiotowym do stosowania tej ustawy, a więc jest zobowiązany do udostępniania posiadanych informacji, mających charakter informacji publicznych (art. 4 ust. 3). W sprawie nie jest również sporne, że żądana przez skarżącego informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 i art. 6 ustawy. Według tych przepisów informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Ponieważ sformułowania te są nieostre należy przy ich wykładni kierować się art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela, realizowanym w tym przypadku na zasadach skonkretyzowanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.
Uwzględniając te aspekty można zatem przyjąć, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.
Informacją publiczną jest treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, które na gruncie tej ustawy zostały zobowiązane do udostępnienia, mającej walor informacji publicznej, treści wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Zakresem ustawy o dostępie do informacji publicznej objęte są również umowy cywilnoprawne, zawierane przez organy władzy publicznej oraz osoby pełniące funkcje publiczne, w zakresie wykonywanych przez nie zadań publicznych i gospodarowania majątkiem publicznym. Z tego względu informacją publiczną jest treść umów cywilnoprawnych dotyczących majątku publicznego (zob. wyrok Naczelnego Sąd Administracyjnego z dnia 11 września 2012 r., sygn. I OSK 916/12, CBOSA, http://orzeczenia.gov.pl). W szczególności zaś spraw publicznych i majątku publicznego dotyczą zawarte przez organ wykonawczy gminy umowy o świadczenie usług prawnych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 stycznia 2012 r., sygn. IV SAB/Wr 113/11, CBOSA, http://orzeczenia.gov.pl).
Jest w niniejszej sprawie niesporne, że udostępnienie informacji publicznej miało miejsce z przekroczeniem terminu ustawowego, niemniej wniosek skarżącego został jednak załatwiony po wniesieniu skargi na bezczynność. W tym zatem zakresie, w jakim postępowanie sądowe dotyczyło zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego sąd, kierując się treścią art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi w punkcie drugim sentencji wyroku orzekł o jego umorzeniu.
O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 201 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. nr 163 poz. 1349) ustalając, że na zasądzone koszty składa się uiszczony wpis sądowy w wysokości 100 zł oraz wynagrodzenie radcy prawnego wraz z opłatą od pełnomocnictwa w wysokości 257 zł.