Uzasadnienie
Stowarzyszenie (dalej: "Stowarzyszenie", "Wnioskodawca", "Skarżący") wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Burmistrza (dalej: "Burmistrz", "Organ") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając naruszenie:
- 1. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi gwarancję prawa do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek;
- 2. art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm.) - dalej: "u.d.i.p.", w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, wskutek udostępnienia informacji wymijającej, innej od objętej zakresem wniosku.
Stawiając powyższe zarzuty wniesiono o zobowiązanie Organu do załatwienia wniosku z dnia 27 kwietnia 2020 r., stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie od Organu na rzecz Stowarzyszenia kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podano, że 27 kwietnia 2020 r. Stowarzyszenie złożyło drogą mailową wniosek do Burmistrza o udostępnienie informacji publicznej poprzez wskazanie, czy zostały przekazane informacje o wyborcach Poczcie Polskiej S.A. lub czy Organ zamierza to zrobić przed przyjęciem ustawy o szczególnych zasadach przeprowadzania wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. Podano, że 29 kwietnia 2020 r. Burmistrz udzielił odpowiedzi wymijającej, informując, iż "wszystkie czynności wykonywane są zgodnie z kalendarzem wyborczym". Skarżąca wskazała, że 11 maja 2020 r. wysłała prośbę o doprecyzowanie odpowiedzi na wniosek z dnia 27 kwietnia 2020 r. i przekazanie wnioskowanej informacji. W tym samym dniu Burmistrz udzielił identycznej odpowiedzi wymijającej.
Stowarzyszenie podało, że 31 maja 2021 r. poinformowało Burmistrza, iż odpowiedź z dnia 11 maja 2020 r. nie stanowi odpowiedzi na wniosek z dnia 27 kwietnia 2020 r. i przesłało ponownie jego treść. Wskazano, że 2 czerwca 2021 r. Burmistrz ponownie odpowiedział, iż wszystkie czynności wyborcze prowadzone były zgodnie z kalendarzem wyborczym, jednocześnie informując, że spis wyborców został przekazany operatorowi pocztowemu na podstawie ustawy z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego.
W ocenie strony skarżącej Organ ani nie przekazał wnioskowanej informacji ani nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329) - dalej: "P.p.s.a.", względnie o oddalenie skargi w całości. W przypadku uznania przez Sąd, że w sprawie doszło do bezczynności Organ wniósł o stwierdzenie, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Odnosząc się do stanu faktycznego zaprezentowanego w skardze Burmistrz wskazał, że potwierdza stan przedstawiony przez Stowarzyszenie wyłącznie w zakresie przytoczonych pism i treści wynikających z opisanych dokumentów, kwestionuje jednak ocenę prawną przedstawionych zdarzeń. Wskazano, że Wnioskodawca w dniu 2 czerwca 2021 r. uzyskał wyczerpującą odpowiedź na złożony wniosek, z której wprost wynika, że spis wyborców został przekazany operatorowi pocztowemu na podstawie ustawy z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczpospolitej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8), bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9).
Z przepisów art. 149 § 1 i 1a P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
- 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Bezczynność organu administracji publicznej została zdefiniowana w art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) - dalej: "k.p.a.", jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, lub przepisach szczególnych, ani w terminie wyznaczonym zgodnie z art. 36 § 1 tej ustawy. A zatem organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a.
Należy również wskazać, że w świetle przepisów u.d.i.p. wniosek o udzielenie informacji publicznej może być załatwiony albo przez udzielenie żądanych informacji (w formie czynności materialno-technicznej) albo przez wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. albo przez zawiadomienie wnioskodawcy, że żądana informacja nie może być udzielona w trybie przepisów u.d.i.p., albo przez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji określonej w art. 14 ust. 2 i w sytuacji określonej w art. 15 ust. 2, gdy wnioskujący wycofa uprzednio złożony wniosek.
W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca zwalcza bezczynność Burmistrza w rozpoznaniu jej wniosku z dnia 27 kwietnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej poprzez wskazanie, czy Organ przekazał informacje o wyborcach Poczcie Polskiej S.A. lub czy zamierza to zrobić przed przyjęciem ustawy o szczególnych zasadach przeprowadzania wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r.
Jak wynika z przesłanych Sądowi akt sprawy, w dniu 2 czerwca 2021 r. Burmistrz poinformował Stowarzyszenie (drogą mailową), że spis wyborców został przekazany operatorowi pocztowemu na podstawie ustawy z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego.
Nie ulega zatem wątpliwości, że przed wniesieniem skargi (co miało miejsce 8 lipca 2021 r.) Organ załatwił wniosek Stowarzyszenia z dnia 27 kwietnia 2020 r. w jeden ze wskazanych wyżej sposobów, tj. poprzez udzielenie żądanych informacji (w formie czynności materialno-technicznej). Okoliczność tę przyznała również strona skarżąca w złożonej skardze (s. 2).
W tym miejscu należy wskazać, że w dniu 22 czerwca 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") podjął uchwałę w sprawie II OPS 5/19 (ONSAiWSA 2020/6/79), w której wskazał, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W uzasadnieniu tej uchwały wskazano m.in., że skargę na bezczynność, wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego, należy uznać za niedopuszczalną, bowiem odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu. Z uzasadnienia uchwały wynika również, że kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność stan rzeczy musi być w dacie wniesienia tej skargi aktualny, nie zaś historyczny, z tego względu, że zasadniczym celem skargi na bezczynność jest usunięcie stanu bezczynności.
NSA podkreślił również, że pogląd o dopuszczalności rozstrzygania spraw ze skarg na bezczynność, w razie załatwienia sprawy administracyjnej przed wniesieniem skargi, jest nieprawidłowy z tego powodu, że zakończenie postępowania, którego sposób prowadzenia jest skarżony, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej, tj. stanu bezczynności.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (niż wskazane w pkt 1-5a) jej wniesienie jest niedopuszczalne.
W ocenie Sądu taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Przeszkodę do merytorycznego rozpoznania skargi Stowarzyszenie stanowi bowiem okoliczność wniesienia jej w dniu (8 lipca 2021 r.), w którym Organ nie prowadził już postępowania, albowiem wcześniej (2 czerwca 2021 r.) udzielił żądanych informacji załatwiając w ten sposób wniosek strony skarżącej o udostępnienie informacji publicznej.
Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a., odrzucił skargę.
Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd zwrócił stronie skarżącej uiszczony wpis sądowy od skargi.