Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 7 sierpnia 2014 r. W. B. zwrócił się do Wójta o udostępnienie, w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, informacji o wysokości miesięcznej raty czynszu dzierżawnego brutto w 2014 roku, który pobiera gmina S. tytułem wydzierżawienia działki gruntu o numerze [...], położonej w obrębie miejscowości S., gmina S., na rzecz operatora sieci telefonii komórkowej pod maszt antenowy tejże sieci, a także powierzchni tejże działki. Wnioskodawca zwrócił się o przesłanie żądanych informacji na podany we wniosku adres pocztą tradycyjną.
Następnie pismem z dnia 24 listopada 2014 r. (z datą wpływu do organu w dniu 3 grudnia 2014 r.) W. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Wójta w rozpoznaniu jego wniosku z dnia 7 sierpnia 2014 r. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że żądanie skierował do organu władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a żądana informacja jest informacją publiczną ponieważ dotyczy majątku publicznego i sposobie jego zagospodarowania.
W piśmie z dnia 9 stycznia 2015 r. organ poinformował skarżącego o wysokości czynszu dzierżawnego brutto w 2014 roku oraz podał powierzchnię wydzierżawianej przez gminę działki gruntu o numerze [...].
W odpowiedzi na skargę, datowanej również na 9 stycznia 2015 r., Wójt wniósł o jej oddalenie ewentualnie umorzenie postępowania i niewymierzanie organowi grzywny. Organ wskazał, że odpowiedź na wniosek została udzielona skarżącemu po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego. Organ bowiem w dniu 13 sierpnia 2014 r. zwrócił się do firmy wydzierżawiającej działkę, której dotyczył wniosek skarżącego, o wyjaśnienie czy przekazanie tej informacji nie będzie stanowiło naruszenia tajemnicy przedsiębiorstwa. Następnie zaś monitował telefonicznie o odpowiedź, co potwierdzają znajdujące się w aktach notatki. O podejmowanych czynnościach skarżący był informowany. Ostatecznie, wobec braku stanowiska firmy, skarżącemu udzielono informacji.
W piśmie z dnia 26 stycznia 2015 r. skarżący przyznał, że otrzymał pismo z dnia 9 stycznia 2015 r. i w związku z tym cofnął skargę w zakresie zobowiązania organu do udzielenia informacji publicznej. Jednocześnie wniósł o umorzenie postepowania w tym zakresie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Nadto wniósł o stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o wymierzenie organowi grzywny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.).
Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi była bezczynność Wójta w sprawie dotyczącej udostępnienia informacji publicznej, w zakresie udzielenia informacji o wysokości miesięcznej raty czynszu dzierżawnego brutto w 2014 roku, który pobiera gmina S. tytułem wydzierżawienia działki gruntu o numerze [...], położonej w obrębie miejscowości S., gmina S., na rzecz operatora sieci telefonii komórkowej pod maszt antenowy tejże sieci, a także powierzchni tejże działki.
Z przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782) wynika, że wniosek o udzielenie informacji publicznej może być załatwiony albo przez udzielenie informacji (w formie czynności materialno – technicznej) albo przez wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy albo przez zawiadomienie wnioskodawcy, że żądana informacja nie może być udzielona w trybie ustawy, albo przez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji określonej w art. 14 ust.
2. Przy czym udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej).
Na gruncie wskazanej powyżej ustawy przez bezczynność organu rozumieć należy sytuację, w której organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje. Natomiast stanowisko organu o odmowie udzielenia informacji winno przybrać procesową formę decyzji administracyjnej, co uzasadnia stosowanie w tym zakresie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.).
Oceniając, czy Wójt pozostawał w bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego z dnia 7 sierpnia 2014 r., należało ustalić, czy w sprawie wystąpiły podmiotowe oraz przedmiotowe przesłanki udzielenia informacji publicznej określone w ustawie o dostępie do informacji publicznej.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że Wójt Gminy jako organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego, jaką jest gmina S., w świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jest organem zobowiązanym w zakresie podmiotowym do stosowania tej ustawy, w związku z czym jest zobowiązany do udostępniania posiadanych informacji, mających charakter informacji publicznych (art. 4 ust. 3 ustawy).
W sprawie nie jest również sporne, że żądana przez skarżącego informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W świetle tych przepisów informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Ponieważ sformułowania te nie są zbyt jasne, należy przy ich wykładni kierować się art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela, realizowanym na zasadach skonkretyzowanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Uwzględniając wszystkie te aspekty, można zatem przyjąć, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.
Informacją publiczną jest treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, które na gruncie tej ustawy zostały zobowiązane do udostępnienia informacji, mającej walor informacji publicznej, treści wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, związanych z nimi bądź w jakimkolwiek sposób dotyczących ich. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części ich dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od nich (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2006 r., sygn. akt l OSK 123/06, LEX nr 291357, wyrok NSA z dnia 29 lutego 2012 r, sygn. akt l OSK 2215/11; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2007 r., IV SA/Po 652/07; wyrok WSA w Lublinie z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. II SAB/Lu 19/06, wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 maja 2004 r., sygn. IV SA/Wa 221/04; postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 21 sierpnia 2008 r., sygn. II SAB/Bk 36/08).
Zakresem ustawy o dostępie do informacji publicznej objęte są również umowy cywilnoprawne, zawierane przez organy władzy publicznej oraz osoby pełniące funkcje publiczne, w zakresie wykonywanych przez nie zadań publicznych i gospodarowania majątkiem publicznym. Z tego względu informacją publiczną jest treść umów cywilnoprawnych dotyczących majątku publicznego (tak NSA w wyroku z dnia 11 września 2012 r., I OSK 916/12, dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).
W świetle powyższego stwierdzić należy, że Wójt zobowiązany był do rozpatrzenia wniosku skarżącego W. B. i załatwienia go we właściwej formie przewidzianej w ustawie o dostępie do informacji publicznej.
Z akt sprawy wynika, że organ, już po wniesieniu skargi na bezczynność, w odpowiedzi na wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej, wystosował pismo z dnia 9 stycznia 2015 r., w którym udzielił skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek.
W tym zatem zakresie, w jakim postępowanie sądowe dotyczyło zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego Sąd, kierując się treścią art. 161 § 1 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi w punkcie trzecim sentencji wyroku, orzekł o jego umorzeniu.
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał na uwadze aktualne brzmienie art. 149 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 1 zd. 1). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1 zd. 2).
Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 481/13 (Baza Orzeczeń LEX 1299301) oraz wyroku z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. II OSK 1360/12 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl), gdzie wskazano, że użycie w zdaniu drugim § 1 art. 149 p.p.s.a. zwrotu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu.
Z uwagi na powyższe postępowanie sądowe nie stało się bezprzedmiotowe z powodu braku konieczności zobowiązywania organu do załatwienia wniosku o udzielenie informacji publicznej, która została udzielona po wniesieniu skargi.
W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Rozpoznając sprawę w tym zakresie, Sąd wziął bowiem pod uwagę okoliczność, że bezczynność dotyczyła wniosku skarżącego z dnia 7 sierpnia 2014 r., a także fakt, że organ podejmował czynności w sprawie z tego wniosku o czym poinformował skarżącego. Za rażące naruszenie prawa w rozumieniu przepisu art. 149 ustawy - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie przepisów o terminach załatwienia sprawy administracyjnej. Jednakże w przekonaniu Sądu celem ustalenia, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami sprawy czynności jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy.
Z tych samych przyczyn Sąd stwierdził, że nie zasługuje na uwzględnienie wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Skoro bowiem nie miało miejsce rażące naruszenie prawa, to brak było również podstaw do wymierzenia organowi grzywny. Wyjaśnić przy tym należy, że skarżący składając wniosek o wymierzenie organowi grzywny wskazał na dwie podstawy prawne, a mianowicie art. 55 § 1 oraz art. 149 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Sąd rozpatrywał ten wniosek wyłącznie w granicach niniejszej sprawy - na podstawie art. 149 § 2, jako że przedmiotem kontroli w sprawie była bezczynność dotycząca rozpatrzenia wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej.
O należnych skarżącemu kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 201 § 1 art. 201 § 1 i art. 205 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. oraz przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490). Na zasądzone koszty składa się wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł oraz koszty zastępstwa procesowego z uwzględnieniem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w łącznej kwocie 257 zł.