Uzasadnienie
A. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego - w skrócie określanego dalej jako "Kolegium" lub "SKO", w sprawie rozpoznania jego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Kolegium z dnia 12 sierpnia 2014 r., nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium z dnia 3 stycznia 2013 r., nr [...] dotyczącej lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Skarżący wniósł o zobowiązanie Kolegium do merytorycznego rozpoznania sprawy w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, zarządzenie wyjaśnienia przyczyn i ustalenie osób winnych nierozpoznania wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminach określonych w art. 35 § 3 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) - dalej jako "k.p.a.", ustalenie czy przekroczenie terminu wskazanego w art. 35 § 3 k.p.a. nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że w dniu 23 września 2014 r. złożył do Kolegium wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem tego organu z dnia 12 sierpnia 2014 r., nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium z dnia 3 stycznia 2013 r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 23 stycznia 2012 r. w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej [...] nr [...] na działce nr [...] obręb [...] przy ul. R. w G. Wskazał, że mimo upływu ponad dwumiesięcznego terminu od skierowania przedmiotowego wniosku do SKO, organ ten nie wszczął stosownego postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego, nadto nie zawiadomił go o przyczynach powyższego stanu. W dniu 10 listopada 2014 r. skarżący skierował do Kolegium wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, które zostało doręczone organowi w dniu 12 listopada 2014 r. Do dnia dzisiejszego organ nie ustosunkował się do treści wezwania. W ocenie skarżącego zaistniały stan faktyczny stanowi naruszenie przepisów art. 12 § 1, art. 35 § 1 i 2 oraz art. 36 § 1 i 2 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej odrzucenie, jako niedopuszczalnej. Organ zarzucił, że skarga została wniesiona z naruszeniem terminu, o którym mowa w art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a.".
Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta - z mocy art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., obejmuje również bezczynność organów. Jest to stan, w którym organ, będący właściwym miejscowo i rzeczowo do załatwienia sprawy, nie wydaje decyzji, postanowienia bądź innego aktu administracyjnego lub nie podejmuje czynności z zakresu administracji publicznej, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 p.p.s.a.
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga dotyczy bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w rozpoznaniu wniosku A. J. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Kolegium z dnia 12 sierpnia 2014 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji tego organu z dnia 3 stycznia 2013 r. dotyczącej lokalizacji inwestycji celu publicznego.
W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, jednocześnie stwierdzając, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Wniesienie skargi na bezczynność organu do wojewódzkiego sądu administracyjnego dopuszczalne jest po wyczerpaniu trybu przewidzianego w art. 37 k.p.a. Z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. wynika bowiem, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Zgodnie zaś z art. 37 § 1 k.p.a., na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
W niniejszej sprawie jest bezsporne, że skarga, stosownie do wymogu wynikającego z ww. przepisów, poprzedzona została wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, co nastąpiło pismem skarżącego z dnia 10 listopada 2014 r.
Wbrew twierdzeniom organu, w niniejszej sprawie nie ma podstaw do stwierdzenia, że skarga podlega odrzuceniu z uwagi na niezachowanie wskazanego w art. 53 § 2 p.p.s.a. terminu do jej wniesienia. Przepis ten stanowi, że w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Przepisy art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a. regulują przypadki skarg na akty i czynności wymienione w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a. oraz inne akty, czyli generalnie na podjęte przez organy akty i czynności. Termin wskazany w art. 53 § 2 p.p.s.a. nie ma zatem zastosowania do przypadków bezczynności organu. Takie też stanowisko reprezentowane jest w doktrynie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych, w których przyjmuje się, że wskazane w art. 53 § 2 p.p.s.a terminy nie znajdują zastosowania do skargi na bezczynność, która może być wniesiona w dowolnym czasie, aż do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji (vide: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2011, s. 288).
Przechodząc do merytorycznej oceny skargi należało uznać jej zasadność.
Zgodnie z naczelną zasadą postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 12 k.p.a. organy administracji publicznej winny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Przepisy art. 35 § 1 i 3 k.p.a. stanowią, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Przy czym - zgodnie z treścią art. 127 § 3 k.p.a. - od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.
Należy również zauważyć, że zgonie z art. 61a § 1 i 2 k.p.a., na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania służy zażalenie. Z art. 144 k.p.a. wynika zaś, że w sprawach dotyczących zażaleń, a nieuregulowanych w rozdziale 11. Działu II k.p.a., zatytułowanego "Zażalenia", mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.
Z ww. przepisów wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno rozpoznać wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy w ciągu miesiąca od dnia jego otrzymania, działając bez zbędnej zwłoki i prowadząc postępowanie bez niepotrzebnego wstrzymywania jego biegu i przewlekłości. Bezczynność organu administracji publicznej, polegająca na uchylaniu się organu od wydania decyzji administracyjnej czy też postanowienia, narusza bowiem prawa strony, podważa autorytet władzy i zaufanie obywateli do organów Państwa.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze pozostaje w bezczynności, ponieważ nie rozpoznało wniosku skarżącego z dnia 19 września 2014 r. (data wpływu do organu 23 września 2014 r.) o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie wskazanym w art. 35 § 3 k.p.a. Nie zawiadomiło także skarżącego o niezałatwieniu sprawy w terminie określonym w tym przepisie i nie wskazało nowego terminu załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Zaznaczyć należy, że w przedmiotowej sprawie miesięczny termin załatwienia sprawy przez Kolegium upłynął w dniu 23 października 2014 r.
Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - na podstawie art. 149 § 1 zd. 1 p.p.s.a., zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 19 września 2014 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Kolegium z dnia 12 sierpnia 2014 r., nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium z dnia 3 stycznia 2013 r., nr [...] dotyczącej lokalizacji inwestycji celu publicznego w terminie jednego miesiąca od doręczenia organowi akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności.
Jednocześnie, stosownie do wymogu wynikającego z treści art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., Sąd orzekł, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd uznał bowiem, mając na uwadze przedmiot postępowania (nieważność decyzji dotyczącej lokalizacji inwestycji celu publicznego) oraz trzymiesięczny stan bezczynności Kolegium, że w niniejszej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia przez organ przepisu art. 35 § 3 k.p.a. w związku z zaniechaniem rozpatrzenia wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie ustawowym.
Odnosząc się do zawartego w skardze żądania zarządzenia wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych nierozpoznania wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a. Sąd zważył, że ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje rozwiązań pozwalających sądowi administracyjnemu na wydanie takiego orzeczenia. Dopuszczalne rodzaje orzeczeń, jakie sąd administracyjny może wydać w związku z rozpoznaniem skargi na bezczynność organu, zostały wymienione w art. 149 p.p.s.a. Co do zasady zaś odpowiedzialność pracownika organu administracji publicznej, który z nieuzasadnionych przyczyn nie załatwił sprawy w terminie, została uregulowana w art. 38 k.p.a. Przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie umożliwiają również sądowi administracyjnemu wydania orzeczenia, w którym mógłby zobowiązać organ administracji publicznej do zainicjowania postępowania w przedmiocie odpowiedzialności porządkowej, dyscyplinarnej, czy też innej przewidzianej w przepisach prawa, w stosunku do pracownika, który nie załatwił sprawy w terminie.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461). Na koszty te składają się: wpis sądowy uiszczony od skargi (100 zł), wynagrodzenie adwokata (240 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).