Uzasadnienie
C. C. wniosła w dniu 11 grudnia 2009 r. skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego, domagając się nakazania załatwienia w terminie 30 dni wszczętego z jej wniosku postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania w sprawie według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, iż w lutym 2008 r. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 27 czerwca 1969 r. Wniosek ten został złożony po nieuwzględnieniu podobnego wniosku złożonego przez inną osobę – J. C., który został oddalony decyzją z dnia 31 stycznia 2008 r., sygn. akt [...], z uwagi na fakt, iż J. C. nie posiadała przymiotu strony postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. Skarżąca wskazała, sprawa z jej wniosku nie została do tej pory załatwiona. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w piśmie z dnia 16 listopada 2009 r. błędnie stwierdziło, że rozpoznanie wniosku C. C. nastąpiło w poprzednim postępowaniu. Każdy wniosek o stwierdzenie nieważności winien bowiem być załatwiony odrębną decyzją administracyjną, a oddalenie wniosku osoby trzeciej powodu, braku przymiotu strony postępowania, nie może być uznane za załatwienie sprawy z wniosku skarżącej, której przymiot strony postępowania niewątpliwie przysługuje.
Skarżąca wzywała organ do usunięcia naruszenia prawa polegającego na bezczynności pismem z dnia 16 października 2009 r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko, iż wniosek C. C. został prawomocnie rozpoznany decyzją z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie sygn. akt [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów między innymi w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia.
Zgodnie z naczelną zasadą postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 12 k.p.a. organy administracji publicznej winny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Art. 35 § 1 i 3 w związku z art. 140 k.p.a. stanowi, iż organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególne skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Organ administracji zgodnie z przepisami prawa winien zatem działać bez zbędnej zwłoki i prowadzić postępowanie bez niepotrzebnego wstrzymywania jego biegu i przewlekłości. Bezczynność organu administracji publicznej, polegająca na uchylaniu się organu od wydania rozstrzygnięcia oddala realizację nakazu prawa, narusza prawa strony, podważa autorytet władzy i zaufanie obywateli do organów Państwa.
C. C. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji w dniu 19 lutego 2008 r. Wniosek ten dotyczył decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 27 czerwca 1969 r. Nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Miejskiej Rady Narodowej z dnia 31 stycznia 1963 r. Nr [...] i uchylono decyzję tego organu z dnia 5 lutego 1968 r. Nr [...].
Wniosek ten zgodnie z art. 104 § 1 k.p.a. podlegał rozpatrzeniu przez organ administracji, który winien zakończyć każde postępowanie wydaniem decyzji, chyba, że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Przez okres ponad dwóch lat organ nie wydał w sprawie wniosku skarżącej orzeczenia kończącego postępowanie, co w rażący sposób narusza treść art. 35 § 3 k.p.a.
Skierowane do skarżącej pisma z dnia 25 czerwca 2008 r., w którym wskazano, na fakt rozpoznania złożonego wniosku w decyzji z dnia 31 stycznia 2008 r. sygn. akt 2992/07, w oczywisty sposób nie spełnia wymogów co do formy zakończenia postępowania administracyjnego.
Rozpatrując skargę na bezczynność organu, Sąd nie związuje organu treścią orzeczenia jakie winno być przez organ wydane. Niemniej jednak w związku ze stanowiskiem organu i zarzutami skarżącej oraz długotrwałą bezczynnością organu, Sąd zawarł poniżej wyjaśnienia tym przedmiocie w celu przyspieszenia postępowania administracyjnego.
Podnoszona przez organ okoliczność uprzedniego rozpatrzenia złożonego przez stronę wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego, co do zasady, uzasadniać winna wydanie na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji. (vide: uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2007 r. sygn. VII SA/Wa 1190/07 Lex 463537) Przepis ten stanowi podstawę do odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, m. in. z przyczyn przedmiotowych, w przypadku gdy sprawa została już rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. Jej ponowne rozpoznanie i wydanie decyzji merytorycznej stanowiłoby bowiem naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej, uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
Stanowisko organu, że wniosek C. C. został prawomocnie rozstrzygnięty decyzją z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie sygn. akt 2992/07, jest wadliwe.
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 stycznia 2008 r. sygn. akt 2992/07, utrzymująca w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 grudnia 2003 r. sygn. akt 3035/2002, nie została wydana w sprawie z wniosku C. C. lecz innego wnioskodawcy – J. C.. Odmowa wszczęcia postępowania nastąpiła w uwagi na fakt, iż J. C. nie posiadała przymiotu strony postępowania. Z samego uzasadnienia tej decyzji wynika odrębność obu tych osób, bowiem osoba C. C. jest wymieniona w uzasadnieniu decyzji jako następczyni prawna L. C., którego dotyczyła decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 27 czerwca 1969 r. Nadto w uzasadnieniu decyzji z dnia 16 grudnia 2003 r. sygn. akt 3035/2002 sam organ wymienił C. C. jako osobę uprawnioną do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. (dowód: decyzja z dnia 16 grudnia 2003 r. k. 25-27, decyzja z dnia 31 stycznia 2008 r. k. 5 akt administracyjnych) Okoliczności te były zarówno we wniosku jak i w toku postępowania przytaczane przez C. C..
Podkreślić nadto należy, iż fakt odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej z uwagi na brak po stronie poprzedniego wnioskodawcy J. C. przymiotu strony postępowania, nie stanowi okoliczności uniemożliwiającej zainicjowanie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji przez innego wnioskodawcę. W niniejszym przypadku nie zachodzi bowiem tożsamość spraw. Z tożsamością tą mamy do czynienia jedynie w sytuacji tożsamości stron i przedmiotu postępowania. Kolejny wniosek o stwierdzenie nieważności złożony przez inny podmiot podlegać zatem winien ocenie organu.
Zgodnie z art. 149 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględniając skargę na bezczynność organu administracji sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 149 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze do rozstrzygnięcia sprawy decyzją administracyjną w terminie 30 dni od daty zwrotu akt administracyjnych z odpisem wyroku ze stwierdzeniem prawomocności.
Sąd na podstawie art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądził na rzecz skarżącej kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym kwotę 100 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego i kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów wynagrodzenia pełnomocnika procesowego, których wysokość ustalono stosownie do stawek przewidzianych w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.)