Uzasadnienie
W dniu 23 stycznia 2022 r. M.W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na przewlekłe prowadzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowania w sprawie z wniosku skarżącego z dnia 26 listopada 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej, podkreślając, że w piśmie z dnia 10 grudnia 2021 r. wniósł ponaglenie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
W odpowiedzi na skargę, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, wskazując m.in., że decyzją z dnia 12 stycznia 2022 r. odmówił udostępnienia skarżącemu żądanej przez niego we wniosku z dnia 26 listopada 2021 r. informacji publicznej. Decyzja ta została odebrana przez skarżącego w dniu 14 stycznia 2022 r. i stała się ostateczna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Skarga M.W. podlega odrzuceniu.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. póz. 137, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329) – zwanej dalej jako p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
- 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 p.p.s.a.).
Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd w pierwszej kolejności bada z urzędu dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a. Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu wniesienia skargi (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych skargi (pkt 3), zawisłość sprawy lub prawomocne jej osądzenie (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), brak interesu prawnego wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. (pkt 5a), oraz niedopuszczalność skargi z innych przyczyn (pkt 6). Stwierdzenie wystąpienia którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, a w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi.
W myśl art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z kolei, w myśl art. 37 § k.p.a., stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność);
- 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga M.W. podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., ponieważ została wniesiona po wydaniu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji z dnia 12 stycznia 2022 r. o odmowie udostępnienia żądanej przez skarżącego we wniosku z dnia 26 listopada 2021 r. informacji publicznej. Decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu 14 stycznia 2022 r. i stała się ostateczna, jak wskazał organ w odpowiedzi na skargę.
Zgodnie zaś z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu.
Przyjęty w powołanej uchwale pogląd w odniesieniu do skargi na bezczynność organu administracji, gdy skarga została wniesiona w chwili ustania bezczynności organu, pozostaje aktualny także wobec skargi wniesionej na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji, gdy skarga ta została wniesiona po zakończeniu postępowania, którego dotyczy, co potwierdza uchwała NSA z dnia 7 marca 2022 r., sygn. akt II OPS 1/21 (https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W uchwale tej wskazano, że normatywna tożsamość reguł zaskarżania bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego uprawnia bowiem do uznania powołanej wyżej uchwały, jako adekwatnej także przy dokonywaniu oceny istnienia przedmiotu zaskarżenia w sprawie dotyczącej przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ i stwierdzono, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Z uwagi na powyższe i w związku z tym, że postępowanie przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego z wniosku skarżącego z dnia 26 listopada 2021 r. zostało już zakończone wydaną przed złożeniem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania decyzją z dnia 12 stycznia 2022 r., która, co więcej, stała się ostateczna, skarga ta jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Wskazać przy tym należy, że pogląd zawarty w cytowanych uchwałach NSA znajduje zastosowanie również w sprawach dotyczących bezczynności organu I instancji, w sytuacji, gdy w sprawie została wydana decyzja przez organ I instancji, a więc decyzja nieostateczna. Obie uchwały zostały wydane w sprawach dotyczących postępowania organu odwoławczego, stąd w ich treści odniesienie do ostatecznej decyzji i ostatecznego zakończenia postepowania administracyjnego. Zarzut bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania może być jednakże skierowany zarówno do organu I, jak i II instancji.
Wydanie decyzji przez organ I instancji kończy postępowanie administracyjne prowadzone przez ten organ w taki sam sposób jak wydanie decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia przepisu art. 149 § 1 p.p.s.a., czyniąc niemożliwym zobowiązanie do wydania aktu. Ne jest możliwe merytoryczne rozpoznanie skargi na bezczynność w danej sprawie w sytuacji, gdy sprawa została już załatwiona (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 7 grudnia 2021 r., sygn. akt II SAB/Bk 129/21, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 postanowienia.
Jednocześnie, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w punkcie 2 postanowienia Sąd orzekł o zwrocie skarżącemu uiszczonego wpisu.