Uzasadnienie
Skarżąca H. L., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Wójta Gminy w sprawie rozpoznania jej wniosku o sporządzenie i wydanie odpisu decyzji zatwierdzających podział działek o numerach: [...]-[..], położonych w miejscowości P. Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżąca zarzuca Wójtowi Gminy bezczynność w rozpoznaniu jej wniosku z dnia 29 listopada 2018 r., zgłoszonego w trybie art. 73 § 1 k.p.a., o sporządzenie i wydanie odpisów wskazanych decyzji odnoszących się do ściśle określonych działek. Według skarżącej wniosek ten nie został rozpoznany. W sprawie nie wydano żadnego postanowienia, a organ nie poinformował skarżącej o przyczynach nierozpoznania wniosku czy też o przeszkodach w jego rozpoznaniu. W skardze wyjaśniono, że w związku z tym, że wydanie odpisu dokumentu nie wymaga wszczęcia postępowania administracyjnego i ma charakter czynności materialno – technicznej, nie zaś merytorycznej, to nie ma zastosowania w niniejszej sprawie przepis art. 37 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, że wniosek o sporządzenie i wydanie stronie odpisów decyzji został rozpoznany poprzez udostępnienie odpisów decyzji będących w posiadaniu organu, a co do działki nr [..] poprzez wyjaśnienie, że w odniesieniu do niej nie wydawał decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlegała odrzuceniu.
Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Zgodnie z art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie.
Z kolei art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
W aktualnym stanie prawnym, zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a., stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli:
- 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność);
- 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).
Stosownie do brzmienia art. 37 § 2 k.p.a. ponaglenie zawiera uzasadnienie. W myśl art. 37 § 3 k.p.a., ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie;
- 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia.
Przepisy art. 37 k.p.a. oraz art. 52 i 53 § 2b p.p.s.a. należy rozumieć w ten sposób, że strona, która uważa, że organ działa przewlekle lub jest bezczynny, powinna wnieść ponaglenie, o jakim mowa w art. 37 k.p.a. Uprzednie ponaglenie stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność organu.
Przy tym wyjaśnić należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ będąc do tego zobowiązanym, w prawnie ustalonym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie - ale mimo zaistnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu albo nie podjął czynności nakazanych prawem. Do tego rodzaju czynności należy udostępnienie stronie akt sprawy na podstawie art. 73 k.p.a.
Według art. 73 § 1 k.p.a. w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzenie z nich notatek i odpisów. Strona ma ponadto prawo żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile uzasadnione jest to jej ważnym interesem (art. 73 § 2 k.p.a.). Uprawnienia powyższe przysługują również po zakończeniu postępowania. Z art. 73 § 1 k.p.a. wynika, że na organie ciążą dwa obowiązki: umożliwienie stronie przeglądania akt sprawy oraz umożliwienie stronie sporządzania notatek i odpisów z akt sprawy. Z art. 73 § 2 k.p.a. należy wyprowadzić również obowiązek organu uwierzytelnienia sporządzonych przez stronę odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. W zakresie powyższych obowiązków organ może popaść w bezczynność, której zwalczanie związane jest z wymogiem wyczerpania etapu ponaglenia.
W przedmiotowej sprawie powyższy warunek nie został spełniony, bowiem skarżąca nie wyczerpała trybu opisanego w art. 37 k.p.a. w związku z art. 53 § 2b p.p.s.a., skutkiem czego jego skarga wniesiona do Sądu jest niedopuszczalna. Przy tym podkreślić należy, że ze względu na treść uzasadnienia skargi, w której pełnomocnik skarżącej wyraźnie przedstawił swoje stanowisko, według którego w niniejszej sprawie nie ma zastosowania przepis art. 37 k.p.a., Sąd uznał za niecelowe wzywanie pełnomocnika do wyjaśnienia, czy składał ponaglenie do organu wyższego stopnia w związku z zarzucaną Wójtowi Gminy bezczynnością. Z powyższego wynika bowiem, że ponaglenia w niniejszej sprawie nie składał, co potwierdza dodatkowo materiał dowodowy przesłany przez organ wraz ze skargą.
Następstwem niedopuszczalności skargi jest jej odrzucenie z uwagi na niemożność przyjęcia skargi przez sąd do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Dopiero bowiem wyczerpanie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym (tj. przed właściwymi organami administracji publicznej) może otworzyć skarżącej drogę do skutecznego złożenia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę jako niedopuszczalną.