Uzasadnienie
Wnioskiem z 18 grudnia 2013 r. H. M. zwrócił się o przyznanie mu zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazał w uzasadnieniu, że jedynym źródłem utrzymania jego trzyosobowej rodziny jest jego renta policyjna, która po potrąceniu komorniczym wynosi 1554,37 zł. Opłaty miesięczne z tytułu czynszu za mieszkanie, energie elektryczną, Internet i telefon wynoszą 800 zł. Zobowiązania z tytułu spłaty kredytów wynoszą 521 zł. Na funkcjonowanie rodziny pozostaje niewielka kwota i wskazał wnioskodawca, że nie jest w stanie ponieść opłaty z tytułu kosztów sądowych.
Wspólne gospodarstwo domowe prowadzi wnioskodawca z małżonką i 18 letnim synem. Małżonka nie pracuje i nie osiąga dochodów. Posiada mieszkanie o pow. 60 m2. Podał, że na mocy bankowego tytułu egzekucyjnego prowadzone jest egzekucja zobowiązania w wysokości 12825 zł. Zadłużenie w BPH wynosi 1725 zł, a na karcie kredytowej zadłużenie stanowi kwota 5798 zł.
Zarządzeniem referendarza z 19 grudnia 2013 r. wezwano wnioskodawcę do przedłożenia wyciągów z posiadanych przez niego i małżonkę rachunków i lokat bankowych, dokumentu o wysokości świadczenia emerytalnego otrzymywanego przez skarżącego oraz zaświadczenie z Urzędu Pracy o pozostawaniu osobą bezrobotną przez małżonkę skarżącego; udokumentowania wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania i dostawę mediów; odpisów zeznań podatkowych za 2012 rok, złożonych przez skarżącego i jego żonę; oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na skarżącego i jego żonę pojazdów mechanicznych (podania marki, roku produkcji, daty zakupu i aktualnej wartości).
W odpowiedzi skarżący nadesłał wyciągi z posiadanych przez niego i małżonkę rachunków bankowych. Decyzje o waloryzacji renty do kwoty 2215 zł netto i potrącaniu kwoty 671 zł. Kartę opłat za użytkowanie mieszkania, z której wynika, że miesięczna wysokość czynszu wynosi 710,16 zł. Zeznanie podatkowe wnioskodawcy za rok 2012 wskazuje, że oprócz dochodu ze stosunku pracy i z tytułu renty uzyskał on dochód także z tytułu działalności wykonywanej osobiście w wysokości 2670 zł. Natomiast małżonka wnioskodawcy osiągnęła w 2012 roku dochód z tytułu stosunku pracy.
Wnioskodawca oświadczył, że małżonka pozostaje na jego utrzymaniu i nie jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna. Posiada samochód osobowy Ford Modeno Kombi rok prod. 1995 o wartości 1500 zł.
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych.
Zgodnie zaś z treścią art. 246 § 1 pkt 2 cyt. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna, bytowa jest trudna. Każdy wnosząc sprawę do sądu powinien liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Występując z wnioskiem o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku (jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu).
Zdaniem orzekającego referendarza wnioskodawca nie wykazał należycie, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów.
W ocenie orzekającego zasadnicze znaczenie ma fakt, iż z analizy wyciągów z rachunków bankowych wynika, że rodzina wnioskodawcy uzyskuje dodatkowe dochody. Przykładowo na rachunek w banku Nordea w dniu 8 listopada 2013 r. wpłynęło wynagrodzenie za październik 2013 r. w kwocie 897,25 zł; na rachunek małżonki wnioskodawcy regularnie dokonywane są wpłaty gotówkowe w okresie październik-grudzień 2013 r. dokonano takich wpłat na kwotę 2800 zł. Ponadto nie znajduje potwierdzenia w przedstawionych dokumentach, że faktycznie małżonka wnioskodawcy pozostaje osobą bezrobotną. Wnioskodawca nie nadesłał dokumentów dotyczących wysokości płaconych rachunków za energie elektryczną, Internet czy wywóz śmieci.
Nie posiada referendarz pewności, że faktycznie wnioskodawca kwalifikuje się do przyznania mu prawa pomocy. A tylko uzyskanie potwierdzenia okoliczności braku środków finansowych na pokrycie opłat związanych z zainicjowaną sprawą sądowoadministracyjną (wpis w niniejszej sprawie wynosi 100 zł) mogłoby skutkować pozytywnym rozstrzygnięciem w niniejszym postępowaniu.
Podsumowując należy zauważyć, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy rozpatrywać w dwóch aspektach: z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych (por. H. Knysiak – Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr 11-12, s.85). Przeprowadzona w niniejszym postępowaniu analiza nie pozwala na stwierdzenie, że strona nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego.
Mając powyższe na uwadze referendarz sądowy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.