Uzasadnienie
M. B. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpoznania odwołania w sprawie nałożenia obowiązku przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania nieruchomości.
Ze skargi oraz akt administracyjnych wynika następujący stan faktyczny i prawny:
Burmistrz Gminy, po przeprowadzeniu postępowania zainicjowanego pismem M. B., decyzją z dnia 11 lipca 2014 r. nałożył na W. T. obowiązek przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania nieruchomości obejmującej działkę nr [...] tj. funkcji mieszkalno – gospodarczej i warsztatu zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy z dnia 17 marca 2005 r.
W. T. pismem z dnia 4 sierpnia 2014 r. złożył odwołanie od powyższej decyzji. Burmistrz Gminy przekazał powyższe odwołanie wraz z aktami administracyjnymi do Samorządowego Kolegium Odwoławczego przy piśmie z dnia 21 sierpnia 2014 r. wyjaśniając jednocześnie, że późniejsze przekazanie dokumentacji spowodowane było rozpoznaniem wniosku Sądu Rejonowego o udostępnienie kopii części dokumentacji z akt przedmiotowej sprawy.
M. B. i M. G. – B. pismem z dnia 26 sierpnia 2014 r. zwrócili się do SKO o maksymalne przyspieszenie wydania decyzji wskazując, że działania pana T. związane z prowadzeniem działalności gospodarczej wywierają negatywny wpływ na życie i zdrowie mieszkańców sąsiedniej nieruchomości.
Następnie, pismem z dnia 7 listopada 2014 r. M. B. i M. G. – B. ponownie zwrócili się do SKO o przyspieszenie rozpoznania sprawy z uwagi na prowadzoną przez sąsiada uciążliwą działalność.
Kolejnym pismem z dnia 10 grudnia 2014 r. M. B. i M. G. – B. zwrócili się o stanowcze przyspieszenie sprawy, przedstawiając po raz kolejny stan sprawy i wpływ prowadzonej przez W. T. działalności gospodarczej na życie i zdrowie wnioskodawców.
Pismem z dnia 22 grudnia 2014 r. M. B. i M. G. – B. wezwali SKO do usunięcia naruszenia prawa poprzez niezwłoczne wyznaczenie terminu rozpoznania sprawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M. B. zarzucił Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu przewlekłość postępowania i niezałatwienie sprawy w terminie przewidzianym w przepisach K.p.a. Skarżący wyjaśnił, że trzykrotnie zwracał się do organu z wnioskiem o wyznaczenie terminu rozprawy, mimo to do dnia wniesienia skargi organ nie rozpoznał przedmiotowej sprawy. Skarżący uzyskał informację, że sprawa prawdopodobnie zostanie rozpoznana dopiero jesienią 2015 r. W ocenie skarżącego przewlekłość postępowania naraża wnioskodawcę oraz zamieszkujących z nim domowników na utratę zdrowia. Podkreślił, że od przeszło 2 lat nieustannie narażany jest na hałas i inne uciążliwości związane z prowadzoną przez W. T. działalnością gospodarczą, pomimo że ostateczną decyzją Urzędu Gminy z grudnia 2013 r. zakazano panu T. wykorzystywanie posesji do celów innych niż przewidziane w warunkach rozbudowy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o uwzględnienie skargi w zakresie wyznaczenia terminu rozpoznania sprawy M. B. na bezczynność organu odwoławczego w sprawie odwołania od decyzji Burmistrza Gminy w sprawie nałożenia obowiązku przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu oraz o stwierdzenie, że bezczynność nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, gdyż jej jedyną przyczyną jest rozpoznawanie spraw według kolejności ich wpływu. Organ wskazał, że poza sporem pozostaje okoliczność, że do dnia wniesienia skargi sprawa nie została załatwiona i tym samym pozostaje w bezczynności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 1 i 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) – określanej dalej jako "p.p.s.a." - kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłość postępowania organów, między innymi w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej.
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga dotyczy bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w rozpatrzeniu wniesionego przez W. T. odwołania od decyzji Burmistrza Gminy z dnia 11 lipca 2014 r. nakazującej stronie, jako właścicielowi nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], obr. B., przywrócenie poprzedniego sposobu jej zagospodarowania, tj. funkcji mieszkalno – gospodarczej i warsztatu zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy z dnia 17 marca 2005 r.
Przedmiotem rozważań tut. Sądu w pierwszej kolejności jest kwestia, czy skarżący jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w wyżej wskazanej sprawie.
Zgodnie z treścią art. 50 § 1 i 2 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.
Kryterium "interesu prawnego", na którym oparta jest legitymacja do wniesienia skargi oznacza, że akt, czynność, bezczynność organu administracji lub przewlekłe prowadzenie postępowania musi dotyczyć interesu prawnego skarżącego, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego - por. wyrok NSA z 3 czerwca 1996 r., sygn. akt II SA 74/96, ONSA rok 1997, z. 2, poz.
89. W orzecznictwie przyjmuje się, że mieć interes prawny to tyle, co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej - por. wyrok NSA z 22 lutego 1984 r., sygn. akt I SA 1748/83. Tak jednak, jak w postępowaniu administracyjnym interes ten musi być wywodzony przede wszystkim z przepisów prawa materialnego, to w postępowaniu sądowoadministracyjnym, może być on oparty także o przepisy prawa procesowego lub ustrojowego. Ze skargą może więc wystąpić, co do zasady, podmiot, który wykaże "związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej" - B.Adamiak (w:) B.Adamiak, J.Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2003, s. 424. Innymi słowy rzecz ujmując, podmiot nie mający interesu prawnego nie może poszukiwać ochrony na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego. W rezultacie skarga wniesiona przez podmiot, który a limine nie może mieć legitymacji skargowej (np. organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji) podlega odrzuceniu, natomiast stwierdzenie w toku postępowania, że wnoszący skargę nie legitymuje się interesem prawnym powoduje oddalenie skargi (por. wyrok NSA z 28 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 478/12).
W ocenie Sądu M. B. ma legitymację w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Przede wszystkim podkreślić należy, że postępowanie zakończone wydaniem decyzji przez Burmistrza Gminy zostało zainicjowane na skutek pisma skarżącego z dnia 30 kwietnia 2013 r. zawierającego skargę na uciążliwą działalność gospodarczą prowadzoną przez Zakład [...] W. T. przy ul. B. w B., gm. Ż., polegającą na produkcji tzw. polan kominowych. Decyzja z dnia 11 lipca 2014 r. nakazująca przywrócenie poprzedniego sposobu jej zagospodarowania, tj. funkcji mieszkalno – gospodarczej i warsztatu jest integralnie powiązana z decyzją Burmistrza Gminy z dnia 17 marca 2005 r. o ustaleniu warunków zabudowy dla działki nr [...] w B. dla inwestycji polegającej na rozbudowie, nadbudowie i modernizacji części pomieszczeń warsztatowych i m.in. uporządkowaniu elewacji, ociepleniu budynku, wymianie stolarki okiennej i drzwiowej, w której M. B. został uznany za stronę jako właściciel nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji.
W dalszej kolejności wskazać należy, że wniesienie skargi na bezczynność organu do wojewódzkiego sądu administracyjnego dopuszczalne jest po wyczerpaniu trybu przewidzianego w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej "K.p.a.".
Z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. wynika, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
W niniejszej sprawie jest bezsporne, że skarga, stosownie do wymogu wynikającego z ww. przepisów, poprzedzona została wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, co nastąpiło pismem skarżącego z dnia 22 grudnia 2014 roku.
Zgodnie z naczelną zasadą postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 12 K.p.a. organy administracji publicznej winny działać w sprawie wnikliwie i szybko. Art. 35 § 1 i 3 K.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególne skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Odwołanie powinno zostać rozpoznane w terminie miesięcznym.
Z powyższego unormowania wynika, że datą wszczęcia postępowania odwoławczego jest data otrzymania odwołania przez organ odwoławczy. W niniejszej sprawie odwołanie W. T. wraz z aktami sprawy wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu 22 sierpnia 2014 r. (vide: prezentata organu odwoławczego na piśmie przewodnim Burmistrza Miasta z dnia 21 sierpnia 2014 roku, pismo w aktach administracyjnych).
Termin załatwienia sprawy przez organ odwoławczy liczy się od dnia wpływu odwołania wraz z aktami sprawy do organu drugiej instancji i jeżeli organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy nie wyda decyzji w prawem przewidzianym terminie, a zwłoka w rozpatrzeniu sprawy jest nieuzasadniona, wówczas mamy do czynienia z prawną bezczynnością organu.
Zgodnie ze stanowiskiem utrwalonym w doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym, bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w ustawowo określonym terminie organ ten nie podjął czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, lecz mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji bądź innego aktu. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt nie został podjęty, w szczególności czy brak działania organu był zawiniony czy też usprawiedliwiony okolicznościami obiektywnymi.
Na gruncie niniejszej sprawy ustawowy miesięczny termin na jej załatwienie, poprzez rozpatrzenie odwołania W. T. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze upłynął w dniu 22 września 2014 r. Nierozpatrzenie odwołania w terminie miesięcznym przewidzianym w art. 35 § 3 K.p.a., trwające do dnia wyrokowania, oznacza stan bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Zasadność skargi została potwierdzona także przez Kolegium w odpowiedzi na skargę.
W związku z powyższym Sąd, działając na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do rozpoznania odwołania W. T. od decyzji z 11 lipca 2014 r. Burmistrza Gminy w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności.
Ponadto, stosownie do wymogu wynikającego z treści art. 149 § 1 zdanie drugie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd orzekł, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przejawem rażącego naruszenia prawa przez organ odwoławczy było bowiem rażące naruszenie przepisu postępowania - art. 35 § 3 K.p.a., polegające na znacznym przekroczeniu terminu załatwienia przedmiotowej sprawy administracyjnej. Należy przy tym wziąć pod uwagę, że odwołanie wpłynęło do organu w dniu 22 sierpnia 2014 r. i do tej pory nie zostało rozpoznane. Sprawa ta, jak wynika z akt, nie wymagała natomiast przeprowadzenia skomplikowanego postępowania wyjaśniającego, lecz jedynie oceny zebranego materiału dowodowego. Zaniechanie rozpatrzenia odwołania w terminie ustawowym doprowadziło do wielomiesięcznego stanu bezczynności. Powyższe stanowi rażące naruszenie normy wynikającej z przepisu art. 35 § 3 K.p.a. i godzi w przewidzianą w art. 12 K.p.a. zasadę szybkości postępowania administracyjnego.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.