Uzasadnienie
W. D. C., w imieniu własnym oraz swoich rodziców M.i W. C., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Prezydenta Miasta w udostępnieniu informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Skargę M. C. i W. C. należało odrzucić.
Zgodnie z art. 21 dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm.), dalej jako u.d.i.p., do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako p.p.s.a. W myśl art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.
Stosownie natomiast do art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. sąd na posiedzeniu niejawnym odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
W orzecznictwie sądów administracyjny utrwalony jest pogląd, że legitymacja do złożenia skargi została oparta na kryterium interesu prawnego, co oznacza, że ze skargą może wystąpić - co do zasady - podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Kryterium "interesu prawnego" ma charakter materialnoprawny. Innymi słowy interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się, tym, że działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienia z nałożonego obowiązku. Akt, czynność lub bezczynność organu administracji musi dotyczyć interesu prawnego skarżącego, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego. Do wniesienia skargi nie legitymuje więc jakikolwiek związek decyzji czy działania organu administracji z interesem prawnym skarżącego, skoro skarżący ma mieć interes prawny "w tym", czyli we wniesieniu skargi.
Nie ma zaś interesu prawnego we wniesieniu skargi podmiot, który nie wymaga ochrony sądowoadministracyjnej. Taka sytuacja ma miejsce w sytuacji, gdy decyzja, działanie bądź bezczynność organu objęte skargą w żaden sposób nie oddziałują na interes prawny skarżącego.
W konsekwencji, postępowanie sądowoadministracyjne, jako postępowanie bezwzględnie oparte na zasadzie skargowości, może zostać wszczęte i toczyć się wyłącznie na podstawie skutecznie wniesionej skargi, złożonej przez legitymowany do tego podmiot. Skarga wniesiona przez podmiot, który a limine nie może mieć legitymacji skargowej jest skargą niedopuszczalną i podlega odrzuceniu.
Przedmiotem niniejszej skargi jest bezczynność Prezydenta Miasta w udostępnieniu informacji publicznej określonej we wnioskach z dnia 14 sierpnia 2014 r. i z dnia 15 września 2015 r., złożonych przez W. D. C. W związku z tym należy zauważyć, że ustawa o dostępie do informacji publicznej jest regulacją o charakterze szczegółowym, dotyczącą materialnych i procesowych kwestii udostępniania informacji publicznej, która odnosi się do szerokiego katalogu podmiotów, mających swoje odrębne kompetencje wynikające z innych ustaw, w zakresie udzielania przez te podmioty informacji publicznej.
Tym samym wyznacza ona określony i szczególny sposób działania tych podmiotów, jak również autonomicznie reguluje status podmiotów wnioskujących o udzielenie informacji publicznej oraz mechanizmy ochrony tych podmiotów przed uchylaniem się adresatów ich wniosków od zajęcia stanowiska w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Ustawa o dostępie do informacji publicznej jako regulacja szczegółowa - zgodnie z dyrektywą wykładni, według której regulacja szczególna ma pierwszeństwo przed regulacją ogólną (lex specialis derogat legi generali) - wyłącza tym samym dopuszczalność stosowania w sprawach o udostępnienie informacji publicznej regulacji o charakterze ogólnym, do których zaliczają się przepisy k.p.a., w tym art. 28 tej ustawy definiujący pojęcie strony postępowania administracyjnego. Przepisem szczególnym wobec art. 28 k.p.a. jest art. 2 ust. 1 u.d.i.p., w myśl którego każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, przy czym od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego (art. 2 ust. 2 u.d.i.p.).
Zawarta w ww. regulacji norma zawęża więc krąg osób uprawnionych do występowania w charakterze strony, w toczącym się w tym przedmiocie postępowaniu, którym również wyłącznie przysługuje legitymacja do zaskarżenia do sądu administracyjnego wydanych w jego toku rozstrzygnięć.
Zatem stroną w sprawie dotyczącej dostępu do informacji publicznej, wszczynanej na wniosek, jest wyłącznie wnioskodawca. W tej sytuacji nie można uznać, aby ktokolwiek poza podmiotem składającym wniosek o udostępnienie informacji publicznej miał interes prawny uprawniający do złożenia skargi na decyzję odmawiającą ich udostępnienia bądź na bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku (por. postanowienie NSA z dnia 30 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1860/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie należy zauważyć, że wnioskodawcą i stroną w postępowaniu w sprawie udostępnienia informacji publicznej był W. D. C., zatem wyłącznie jemu przysługuje interes prawny, w przedstawionym wyżej brzmieniu, do kwestionowania przed sądem działań lub jak ma to miejsce w niniejszym wypadku zaniechań organu w rozpoznaniu wniosku. Takie uprawnienie nie przysługuje jednak M. i W. C., którzy nie byli wnioskodawcami, a rozstrzygnięcie w tej sprawie sądowoadministracyjnej w żaden sposób nie wpływa negatywnie na ich sytuację prawną.
Mając to na uwadze stwierdzić trzeba, że małżonkowie C. – M. i W., nie posiadają własnego interesu prawnego w zaskarżeniu bezczynności Prezydenta Miasta w sprawie udostępnienia informacji publicznej, a zatem wniesiona w ich imieniu skarga jest niedopuszczalna.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w związku z art. 50 § 1 p.p.s.a.