Uzasadnienie
Złożona w niniejszej sprawie skarga D. D. i H. D. dotyczy bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z uwagi na nie rozpoznanie odwołania, dotyczącego decyzji Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie z dnia 12 stycznia 2011 r., nr [...] w sprawie ustalenia wysokości oraz nałożenia obowiązku zwrotu kwoty pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania małoletniej J. R. przebywającej w zawodowej niespokrewnionej wielodzietnej rodzinie zastępczej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium wskazało, że odwołanie wraz z aktami sprawy od powyżej opisanej decyzji Dyrektora PCPR wpłynęło do organu odwoławczego w dniu 18 lutego 2011 r. i zostało zarejestrowane pod nr 1466/11. W dniu 2 maja 2011 r. wpłynęła skarga D. D. i H. D. na bezczynność. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o uwzględnienie skargi i wyznaczenie terminu rozpoznania sprawy zbliżonego do listopada 2011 r.
Zarządzeniem z dnia 1 czerwca 2011 r. zobowiązano skarżących D. D. i H. D. do wskazania czy zwracali się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący pismami z dnia 13 czerwca 2011 r. poinformowali, iż nie zwracali się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, a jedynie telefonicznie dowiadywali się o terminie rozpatrzenia złożonych odwołań.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniesiona skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Stosownie zaś do unormowania zawartego w przepisie art. 52 § 1 - 4 P.p.s.a. skargę, co do zasady, można wnieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, a jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia, po uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Niewątpliwie, wolą ustawodawcy było, aby droga sądowa była dopuszczalna dopiero po wyczerpaniu możliwości załatwienia przez stronę sprawy w trybie postępowania administracyjnego.
W niniejszej sprawie D. D. i H. D. wnieśli skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego, gdyż nie zostało w terminie rozpatrzone ich odwołanie od decyzji Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie i nie została wydana decyzja.
Stosownie do treści przepisu art. 3 § 2 pkt 8) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów.
Z bezczynnością organu mamy do czynienia, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził podstępowanie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności (tak też: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Warszawa 2006 r., s.37). Z taką też sytuacją - bezczynnością organu - mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Okoliczności faktyczne sprawy były bezsporne, i jak z nich wynika, skarga została wniesiona na bezczynność organu - w wydaniu decyzji, na skutek nie rozpoznania odwołania od decyzji organu pierwszej instancji.
Na wstępie należy podkreślić, że skarga dotyczy organu jakim jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze, i co jest istotnym, nie ma nad tym organem - organu wyższego stopnia.
W aktualnym stanie prawnym, tryb zaskarżania bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego uległ zmianie, wskutek wejścia w życie w dniu 11 kwietnia 2011 r. ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r., nr 6, poz.18).
Zgodnie z obecnym brzmieniem przepisu art. 37 § 1 k.p.a. - Na nie załatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
W ujęciu więc znowelizowanego art. 37 § 1 k.p.a. wniesienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania będzie dopuszczalne - po złożeniu zażalenia, a w wypadku braku organu wyższego stopnia - po wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa (tak też: B. Dauter, B. Guszczyński, A. Kabat, M.Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, lex 2011 r.). Zdaniem Sądu, w świetle obecnej regulacji tego przepisu, zarówno zażalenie, jak i wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, należy traktować jako środki zaskarżenia, których wyczerpanie jest konieczne dla skutecznego wniesieni skargi.
Oczywistym jest, że aktualnie w przypadku bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z uwagi na brak organu wyższego stopnia nad tym organem, koniecznym dla wniesienia skargi na bezczynność - było uprzednie wezwanie przez skarżących Samorządowego Kolegium Odwoławczego do usunięcia naruszenia prawa. Niewątpliwie też, przez podjęcie tej czynności strona realizuje obowiązek uprzedniego wyczerpania drogi postępowania administracyjnego.
Rozpatrywana skarga została wniesiona przez skarżących w dniu 28 kwietnia 2011 r. (vide: data stempla pocztowego na kopercie), już po dokonaniu zmiany przepisu art. 37 k.p.a. Tym samym skarga ta podlega nowej regulacji oraz rygorom z niej wynikających. W odpowiedzi na otrzymane zarządzenie, skarżący przyznali, że nie wyczerpali wskazanego w tym przepisie toku postępowania (nie wzywali do usunięcia naruszenia prawa). Dlatego ich skarga wniesiona z pominięciem powyższego trybu, na podstawie przepisu art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu bez badania jej zasadności merytorycznej i słuszności podnoszonych w niej argumentów.
Mając powyższe na uwadze, należało orzec jak w postanowieniu.
Należy dodać, że odrzucenie skargi nie zamyka skarżącym drogi do ponownego skutecznego jej wniesienia, ale po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa.