Uzasadnienie
Pismem z dnia 10 marca 2012 r. zatytułowanym "Skarga na niezgodność z prawem niewydania decyzji" pełnomocnik Z. W. – r. pr. S. N. – B. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o stwierdzenie, że w postępowaniu przed organem pierwszej instancji – Wójtem Gminy - prowadzonym od dnia 1 września 2003 r. a zakończonym decyzją z dnia 4 lutego 2008 r., dotyczącym zmiany stanu wód na działce nr [[...]] położonej w J., gmina K. "nastąpiła niezgodność z prawem nie wydania decyzji administracyjnej, w wyniku czego doszło do powstania ogromnych szkód na działce nr [[...]]". pełnomocnik skarżącego zwrócił się nadto o stwierdzenie na podstawie art. 4171 § 3 k.c., że "niewydanie decyzji w sytuacji, gdy przepis prawa przewiduje obowiązek jej wydania, stanowi stwierdzoną niezgodność z prawem – naruszenia art. 35 § 3 k.p.a." a także o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego. W uzasadnieniu skargi obszernie przedstawiono przebieg postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie.
Wójt Gminy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie wskazując, że postępowanie w sprawie naruszenia stosunków wodnych zostało zakończone w administracyjnym toku instancji. Organ wskazał przy tym, że na niewydanie decyzji w ustawowym terminie wpływ miała jej złożoność i znaczny stopień skomplikowania. Sprawa zakończyła się jednakże wydaniem decyzji administracyjnej z dnia 4 lutego 2008 r. nr [[...]]. Wójt podkreślił przy tym, że do czasu wydania niniejszej decyzji skarżący nie składał zażaleń odnośnie jej niewydania.
Skarga Z. W. z dnia 10 marca 2012 r. została przez tut. Sąd zakwalifikowana jako skarga na przewlekłość postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a cyt. ustawy, a więc m.in. takich, które mogą zakończyć się decyzją administracyjną, postanowieniem wydanym w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie albo kończącym postępowanie, a także na postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty.
Pod pojęciem bezczynności rozumieć należy sytuację, w której organ zobowiązany do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Natomiast pod pojęciem "przewlekłości postępowania" rozumieć należy taką sytuację, w której organ podejmuje skuteczne działania na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej jako k.p.a.), w wyniku których nie wydaje rozstrzygnięcia w ustawowym terminie. Innymi słowy przez przewlekłość postępowania rozumieć należy prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny, w którym organ wykonuje wiele czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonuje czynności pozorne. Zarzut przewlekłości postępowania można postawić wówczas, gdy organ, będąc zobowiązanym do podjęcia czynności, pozostaje w długotrwałej, nieuzasadnionej zwłoce.
Skarga na przewlekłość postępowania ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu. Jednakże skorzystanie z tego środka jest niedopuszczalne wtedy, gdy przed wniesieniem skargi organ wydał akt.
Z materiału zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, że Wójt Gminy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie z przekroczeniem terminów zakreślonych przepisami k.p.a., jednakże ostatecznie w dniu 14 lipca 2009 roku (a nie jak mylnie wskazały strony w dniu 4 lutego 2008 r.) wydał decyzję nr [[...]], w sprawie wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, z uwagi na zmiany stanu wody na działce nr [[...]], ze szkodą dla działki nr [[...]], położonych w J. Samorządowe Kolegium Odwoławcze - decyzją z dnia 22 lutego 2011 roku, nr [[...]] uchyliło powyższą decyzję Wójta Gminy w całości i nałożyło na I. W. i A. W. obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego na stanowiącej ich własność działce nr [[...]] (położonej w J.), poprzez usunięcie z powierzchni tejże działki wszelkiego nawiezionego gruzu i ziemi (oraz wszelkich innych substancji, które zostały nawiezione) do głębokości, od której zaczyna się warstwa gruntu rodzimego, a ponadto wyznaczyło termin wykonania obowiązku określonego w punkcie drugim decyzji na siedem miesięcy od dnia doręczenia I. W. i A. W. decyzji.
Skargi wniesione od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zostały oddalone wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 13 października 2011 roku, sygn. akt II SA/Gd 398/11. Orzeczenie powyższe jest prawomocne od dnia 26 stycznia 2012 r.
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że w chwili wniesienia niniejszej skargi do Sądu postępowania organu I instancji nie można było już uznać za przewlekłe. Wskazać należy, że w sprawie skargi na przewlekłość postępowania organu istota postępowania sądowego sprowadza się do ustalenia, czy w dniu wniesienia skargi organ dopuścił się przewlekłości, czy też podjął czynności, które zobowiązany był wykonać. Zgodnie z treścią art. 149 p.p.s.a. uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy sąd administracyjny może jedynie zobowiązać organ administracji do wydania w określonym terminie aktu.
Sąd nie może natomiast wskazać sposobu rozstrzygnięcia ani też nakładać sankcji na organ administracyjny z powodu stwierdzonej przewlekłości postępowania. W sytuacji, kiedy żądana czynność została wykonana, mimo uprzedniej zwłoki, to organ nie pozostaje w bezczynności. Bez znaczenia przy tym pozostaje fakt, czy wydana decyzja, postanowienie lub inny akt są zgodne lub niezgodne z prawem. Istotne jest jedynie to, czy czynność owa została wykonana.
Reasumując, skoro przed wniesieniem skargi Wójt Gminy w dniu 14 lipca 2009 roku, wydał decyzję, zaś decyzją z dnia 22 lutego 2011 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzję tę uchyliło i podjęło merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie przywrócenia stosunków wodnych na działce nr [[...]] w J., to stwierdzić należy, że postępowanie Wójta Gminy nie pozostawało w chwili wniesienia skargi w stanie przewlekłości, a zatem skarga Z. W. jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 58 § 1 pkt 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w postanowieniu.
Na marginesie wskazać należy, że żądanie oparte na wskazywanym w skardze art. 4171 § 3 k.c. należy zgłosić do sądu powszechnego, ponieważ ten sąd jest właściwy w sprawie opartej na tym przepisie. Gdyby zatem skargę wniesioną w niniejszej sprawie potraktować jako opartą na tym przepisie, również podlegałaby odrzuceniu. Zgodnie bowiem z treścią art. 58 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.