Uzasadnienie
Skarżący B. P. zwrócił się do Dyrektora Zakładu Karnego z wnioskiem z dnia 7 lipca 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej posiadanego wykształcenia, kwalifikacji zawodowych i specjalistycznych funkcjonariusza (lub pracownika) Służby Więziennej pełniącego funkcje psychologa w II oddziale penitencjarnym Zakładu Karnego.
W odpowiedzi na powyższy wniosek, Dyrektor pismem z dnia 21 lipca 2011 r. poinformował skarżącego, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej, zaś funkcjonariusz pełniący funkcję psychologa w oddziale II posiada kwalifikacje do wykonywania zawodu stosownie do treści ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący B. P. zarzucił organowi bezczynność w rozpatrzeniu jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej poprzez nieudostępnienie żądanej informacji. Zarzucił naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP i art. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.. Wobec powyższego wniósł o zobowiązanie organu do udostępnienia takiej informacji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zakładu Karnego wskazał, że przedmiot podniesiony w skargach osadzonego nie podlega kontroli sądu administracyjnego, gdyż rozpatrywanie skarg i wniosków osadzonych nie stanowi sprawy administracyjnej. W ocenie organu właściwym do rozpoznawania skarg wiążących się z odbywaniem kary pozbawienia wolności jest sąd powszechny oraz organy wykonujące jego orzeczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1. decyzje administracyjne;
- 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a.pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7. akty nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego;
- 8. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Powyższe oznacza, że zarzut bezczynności powinien się pojawić wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma bowiem na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu.
Przechodząc natomiast do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, zaś według ust. 2, prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu, przy czym tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy (ust. 3).
Konkretyzacją tego prawa zajmuje się m.in. ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), gdzie w myśl art. 1, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w tym akcie prawnym. Ponadto na podstawie art. 2 ust. 1, każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, co jednocześnie nie oznacza, że każdy podmiot jest zobligowany do jej udostępniania. Realizacja bowiem tego prawa spoczywa na określonych w ustawie podmiotach. I tak, zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:
- 1) organy władzy publicznej,
- 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych,
- 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa,
- 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego,
- 6) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Dyrektor Zakładu Karnego jest organem władzy publicznej, gdyż oprócz tego, że jest organem postępowania wykonawczego na podstawie art. 2 pkt 5 Kodeksu karnego wykonawczego, to na mocy art. 7 pkt 3 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej jest organem Służby Więziennej oraz także formacją apolityczną podległą Ministrowi Sprawiedliwości (art. 1 wskazanej ustawy).
Ponadto w art. 46 cytowanej ustawy wskazano, iż mianowania funkcjonariusza na stanowisko służbowe, z wyjątkiem wyższego stanowiska kierowniczego w Służbie Więziennej, o którym mowa w rozdziale 8, dokonuje kierownik jednostki organizacyjnej. Mianowania na stanowisko psychologa w zakładzie karnym dokonuje zatem dyrektor tego zakładu i zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 11 lutego 2011r. w sprawie stanowisk służbowych oraz stopni funkcjonariuszy Służby Więziennej psycholog jest funkcjonariuszem SW. Dyrektor Zakładu Karnego na mocy art. 42 ustawy prowadzi w aktach osobowych dokumentację przebiegu służby funkcjonariuszy. Są to akta dotyczące postępowania kwalifikacyjnego przed mianowaniem na stanowisko jak również akta związane z przebiegiem służby. Zatem Dyrektor Zakładu Karnego posiada dokumentacje niezbędną do rozpoznania wniosku skarżącego o udzielenie informacji publicznej.
Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do wniosku, że Dyrektor Zakładu Karnego pozostaje w bezczynności w sprawie załatwienia wniosku skarżącego z 7 lipca 2011r. Nie ulega bowiem wątpliwości, że mimo upływu terminu przewidzianego w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie załatwiono tego wniosku w jeden ze sposobów przewidzianych w tej ustawie i wywiedzionych w drodze wykładni jej przepisów, a więc poprzez udostępnienie informacji publicznej albo poprzez wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia. O braku bezczynności można mówić tylko wtedy, gdy rzeczywiście żądana informacja nie jest informacją publiczną lub jest taką, ale nie jest w posiadaniu podmiotu, do którego się o nią zwrócono. W przeciwnym razie skarga na bezczynność jest zasadna, co ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, gdyż teza o tym, że żądane przez skarżącego dane nie mogą zostać udostępnione w drodze ustawy o dostępie do informacji publicznej jest błędna, podobnie jak twierdzenie, iż informacje o posiadanym wykształceniu i kwalifikacjach zawodowych funkcjonariusza publicznego nie stanowią informacji publicznej.
Stąd też odmowa udostępnienia informacji publicznej w rozpoznawanym przypadku może nastąpić jedynie w oparciu o przepis art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy, który określa jako podstawę dopuszczalności ograniczenia prawa do informacji publicznej - ochronę informacji niejawnych zgodnie z postanowieniami ustawy z dnia 22 stycznia 1999 r. o ochronie informacji niejawnych, tajemnicę ustawowo chronioną, prywatność osoby fizycznej i tajemnicę przedsiębiorstwa.
Zgodnie z art. 149 § 1 zdanie drugie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozważył czy bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i doszedł do wniosku, że taki przypadek w przedmiotowej sprawie nie zachodzi, gdyż bez rażącej zwłoki udzielono odpowiedzi na żądanie skarżącego. Odmawiając udzielenia żądanej informacji dyrektor pozostawał ponadto w błędnym przekonaniu, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej.
Reasumując stwierdzić należy, że wniosek skarżącego z dnia 7 lipca 2011 r. o udostępnieniu informacji publicznej nie został rozpoznany przez organ zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dyrektor Zakładu Karnego pozostaje zatem w bezczynności.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.
Na podstawie art. 250 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), Sąd przyznał pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenie w wysokości 240 zł powiększone o należny podatek od towarów i usług w wysokości 55,20 zł, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.