Uzasadnienie
S. H. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w zakresie rozpoznania odwołania od decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.
Przedmiotową skargę wniesiono w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Decyzją z dnia 4 grudnia 2014 r., nr [...], po rozpoznaniu wniosku A., Prezydent Miasta ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie dwóch elektrowni wiatrowych o mocy do 2 MW każda na terenie działek nr [...] i [...] wraz z podziemną linią średniego napięcia, biegnącą od elektrowni do istniejącej, napowietrznej linii średniego napięcia na terenie działek nr [...]-[...] w G. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł T. P. Nie znajdując podstaw do załatwienia sprawy w trybie autokontroli Prezydent Miasta pismem z dnia 31 grudnia 2014 r. przekazał odwołanie wraz z aktami sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego składając je osobiście w siedzibie organu.
Pismem z dnia 4 lutego 2015 r. S. H. skierowała do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa polegającego na niedotrzymywaniu przez Kolegium obowiązujących terminów załatwiania spraw.
Następnie S. H. wniosła w dniu 14 kwietnia 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w rozpatrzeniu odwołania, zarzucając organowi niedotrzymanie obowiązujących terminów.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej uwzględnienie i wyznaczenie terminu załatwienia sprawy. Organ potwierdził jako bezsporną okoliczność, że sprawa nie została załatwiona, a tym samym kolegium pozostaje w stanie bezczynności. Jednocześnie wniesiono o stwierdzenie, że bezczynność organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, albowiem jedyną jej przyczyną jest rozpoznawanie spraw według kolejności ich wpływu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Kontrola ta, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r., poz. 270 ze zm.), obejmuje również bezczynność organów, oznaczającą stan, w którym organ, będący właściwym miejscowo i rzeczowo do załatwienia sprawy, nie wydaje decyzji, postanowienia bądź innego aktu administracyjnego lub nie podejmuje czynności z zakresu administracji publicznej, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 tej ustawy.
Skarżąca w niniejszej sprawie wyczerpała wymogi formalne do wniesienia skargi, określone przepisami art. 54 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. Jak wynika z opisanych okoliczności sprawy, przed wniesieniem skargi na bezczynność organu odwoławczego S. H. wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, pismem z dnia 4 lutego 2015 r., które wpłynęło do organu w dniu 10 lutego 2015 r. Skarga natomiast została złożona w dniu 14 kwietnia 2015 r., zgodnie z datą na piśmie oraz datą wpływu do organu wynikającą z prezentaty.
Stosownie do treści przepisu art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone na podstawie dowodów przedstawionych przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub faktów i dowodów powszechnie znanych albo znanych z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). Zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. (podkreślenie sądu).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest właściwym organem odwoławczym w niniejszej sprawie (art. 127 § 2 k.p.a. w związku z art. 17 pkt 1 k.p.a.) i rozstrzyga odwołanie według reguł określonych w Rozdziale 10 Działu II Kodeksu postępowania administracyjnego, przy czym do terminu załatwienia sprawy przez ten organ stosować należy wymogi określone przepisem art. 35 ust. 3 k.p.a. oraz art. 133 k.p.a.
Przepis art. 133 k.p.a. ustanawia termin, w którym organ pierwszej instancji obowiązany jest przekazać odwołanie organowi odwoławczemu. Termin ten wynosi siedem dni od dnia, w którym organ otrzymał odwołanie.
Datą wszczęcia postępowania odwoławczego jest data otrzymania odwołania przez organ odwoławczy. Termin załatwienia sprawy przez organ odwoławczy liczy się od dnia wpływu odwołania wraz z aktami sprawy do organu drugiej instancji.
Jeżeli organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy nie wydaje decyzji w prawem przewidzianym terminie, przy czym zwłoka w rozpatrzeniu sprawy jest nieuzasadniona, wówczas mamy do czynienia z prawną bezczynnością organu. Według przepisu art. 104 § 1 k.p.a. "załatwienie sprawy" oznacza wydanie przez organ decyzji, chyba że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej.
W rozpoznawanej sprawie okoliczności faktyczne pozostają bezsporne i wynikają wprost z akt administracyjnych.
T. P. pismem wniesionym za pośrednictwem Prezydenta Miasta w dniu 23 grudnia 2014 r. odwołał się od decyzji tego organu wydanej w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, wszczętej z wniosku skarżącej. Odwołanie przesłane przez organ pierwszej instancji wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu 31 grudnia 2014 r. i zostało zarejestrowane pod sygn. akt SKO Gd/5180/14. Do chwili obecnej, co przyznano w odpowiedzi na skargę, odwołanie nie zostało rozpatrzone.
Skarga zatem podlegała uwzględnieniu, gdyż miesięczny termin na załatwienie sprawy upłynął dla organu odwoławczego z dniem 31 stycznia 2015 r. Nierozpatrzenie odwołania we wskazanym terminie, przewidzianym w art. 35 § 3 k.p.a., stanowi o bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnił skargę S. H. i zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze do rozpatrzenia wniesionego odwołania w terminie jednego miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem.
Ponadto, kierując się wymogiem nałożonym w art. 149 § 1 zdanie drugie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Za rażące naruszenie prawa w rozumieniu przepisu art. 149 p.p.s.a. można uznać oczywiste niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie przepisów o terminach załatwienia sprawy administracyjnej. Według sądu, ustalając charakter zaistniałego naruszenia prawa, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, lecz także czynności jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Przejawem rażącego naruszenia art. 35 § 3 k.p.a. w niniejszej sprawie jest niewątpliwa okoliczność, że odwołanie wraz z aktami sprawy zostało przekazane do kolegium w dniu 31 grudnia 2014 r. i do dnia wyrokowania organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie, w tym nie odpowiedział nawet na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Skoro organ proceduje według kolejności wpływu spraw, jak wynika z odpowiedzi na skargę, to przynajmniej należało powiadomić wzywającą do usunięcia naruszenia prawa stronę o przewidywanym terminie rozpatrzenia odwołania. Zaniechanie rozpoznania odwołania doprowadziło do kilkukrotnego przekroczenia terminu miesięcznego rozpoznania sprawy wskazanego w art. 35 § 3 k.p.a. Naruszenie tego przepisu godzi również w przewidzianą w art. 12 k.p.a. zasadę szybkości postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie kolegium nie podjęło żadnych czynności, w tym sygnalizacyjnych, o których mowa w art. 36 k.p.a. i dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego wyjaśniło przyczyny przekroczenia terminu załatwienia sprawy.
Sąd ocenił natomiast, że nie ma podstaw do nałożenia na Samorządowe Kolegium Odwoławcze grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie o wymierzeniu grzywny, zarówno z urzędu jak i na wniosek, ma charakter fakultatywny. Organ odwoławczy w niniejszej sprawie chociaż nie zakończył postępowania w formie przewidzianej prawem, to przynajmniej w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że załatwienie spraw odbywa się wedle kolejności ich wpływu. Sądowi wiadomo zaś z urzędu, że ze względu na niewystarczającą ilość etatów orzeczniczych w stosunku do dużego obciążenia sprawami w Samorządowym Kolegium Odwoławczym, nawet przy rozpoznawaniu spraw według kolejności ich wpływu, kolegium popada w bezczynność w załatwieniu spraw wskutek wnoszonych odwołań.
W tym stanie rzeczy orzeczenie poprzestające na stwierdzeniu, że bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiotowej sprawie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, jest adekwatne do stopnia naruszenia prawa przez ten organ.
Wobec uwzględnienia skargi, na wniosek S. H. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania, przyjmując stosownie do treści art. 205 § 1 tej ustawy, że na koszty te składa się uiszczony przez skarżącą wpis sądowy w wysokości 100 zł.