Uzasadnienie
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy W. S. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata i doradcy podatkowego z urzędu. W treści formularza podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z małżonką, zamieszkując w budynku mieszkalnym o pow. 156 m2. W skład jego majątku wchodzi również lokal m mieszkalny o pow. 45,5 m2 (spadek po rodzicach). Skarżący zadeklarował, że nie posiada żadnego majątku ani dochodów gdyż zawiesił prowadzoną działalność gospodarczą i aktualnie pozostaje na utrzymaniu małżonki, której miesięczny dochód brutto wynosi 3400 zł. Z małżonką znajduje się w rozdzielności majątkowej, a ciąży na nich kredyt hipoteczny w wysokości 342.298 zł.
Pismem z dnia 29 grudnia 2014 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez:
- - udokumentowanie wysokości wydatków związanych z utrzymaniem się, tj. opłat za energię elektryczną, czynsz, dostawy wody, odbiór śmieci, usługi telekomunikacyjne, wykup lekarstw itp.,
- - przedłożenia dokumentów wykazujących wysokość miesięcznych dochodów uzyskiwanych przez małżonkę skarżącego,
- - udokumentowania wysokości rat płaconych z tytułu spłaty zaciągniętego kredytu hipotecznego,
- - podanie w jaki sposób wykorzystywany jest lokal mieszkalny, o którym wspomniano we wniosku.
W odpowiedzi W. S. przesłał dokumenty obrazujące poziom oraz strukturę miesięcznych wydatków a także potwierdzające fakt zawieszenia działalności gospodarczej i wykazujące wysokość dochodów jego małżonki. W oparciu o ich treść ustalono, że miesięczny dochód małżonki strony wynosi 4853 zł, łączna wysokość rat zaciągniętych kredytów hipotecznych to kwota około 2300 zł, zaś bieżące koszty utrzymania kształtują się na poziome około 1300 zł. Wyjaśnił również, że wspomniany lokal mieszkalny nie przynosi dochodów i nie będzie zamieszkały do końca br.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U.z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. Ocenie podlega więc nie tylko dochód oraz poziom wydatków lecz również poszczególne składniki majątku a także możliwości zarobkowe strony oraz członków jej rodziny. Taka ocena, dokonana na gruncie niniejszej sprawy wyklucza stwierdzenie, że skarżący jest osobą, której wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługiwałby na uwzględnienie.
Przede wszystkim wskazać trzeba, że po odjęciu wszelkich wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem (media, czynsz) oraz rat zaciągniętych zobowiązań hipotecznych, do dyspozycji skarżącego i jego małżonki pozostaje kwota około 1300 zł miesięcznie. Są to niewątpliwie stosunkowo niewielkie środki, nie mniej jednak nie można uznać, że sytuacja materialna strony jest wyjątkowo ciężka. Zarazem, z faktu istnienia rozdzielności majątkowej pomiędzy wnioskodawcą a jego małżonką nie można skutecznie wywieść tezy, że nie ma ona obowiązku udzielenia małżonkowi wsparcia materialnego w sprawach istotnych dla rodziny. Zgodnie bowiem z treścią art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy, małżonkowie zobowiązani są do udzielania sobie wzajemnego wsparcia. Zarazem podkreślić trzeba, że w orzecznictwie sądów administracyjnych panuje jednolity pogląd, że małżeńska rozdzielność majątkowa nie zwalnia małżonków z wynikającego z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obowiązku wzajemnej pomocy.
Dalej wskazać trzeba, że skarżący dysponuje lokalem mieszkalnym, którego wynajęcie mogłoby niewątpliwie mogłoby przynieść dodatkowy dochód. Wnioskodawca nie podał przy tym żadnych powodów, dla których tego rodzaju dysponowanie tym składnikiem majątku byłoby niemożliwe. Posiadanie nieruchomości lokalowej i budynkowej przeczy zaś tezie o szczególnie trudnym położeniu materialnym rodziny skarżącego.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.