Uzasadnienie
Pismem z 5 maja 2023 r. J.K. (dalej jako skarżący) reprezentowany przez pełnomocnika adwokata P.N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na przewlekłość działania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. W skardze tej wystąpiono o stwierdzenie przewlekłości postępowania, jak również o zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 7 dni oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W motywach skargi podkreślono, że 8 lutego 2023 r. skarżący złożył do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. ponaglenie na przewlekłość działania organu pierwszej instancji w zakresie wydania decyzji. Przywołany organ wyższego stopnia postanowieniem z 7 marca 2023 r. stwierdził, że organ pierwszej instancji prowadzi przedmiotową sprawę w sposób przewlekły i jednocześnie nie stwierdził rażącego naruszenia prawa oraz zarządził wyjaśnienie przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie i ustalenie osób winnych.
Nadto podniesiono, że 20 marca 2023 r. skarżący otrzymał pismo informujące o zebraniu całości materiału i i możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Do dnia wniesienia skargi przedmiotowa decyzja nie została wydana.
W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. wniósł o uznanie skargi za bezzasadną. W motywach zajętego stanowiska organ ten przywołał chronologię podejmowanych działań w ramach prowadzonego postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przyjdzie wskazać, że kontrola sprawowana przez sąd administracyjny, w myśl z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) sprowadza się do badania zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 i 9 powyższej ustawy, przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być także brak działań administracji publicznej w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie. Z treści przywołanych przepisów ustawy procesowej wynika, że zaskarżalna do sądu opieszałość organu administracji w procedowaniu może przybrać dwie postaci - bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 przywoływanej ustawy). Ponadto - w myśl art. 149 § 2 powołanej ustawy - sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 tej regulacji, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 powoływanego akt. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w cytowanym art. 154 § 6. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala. Zauważyć również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 powyższej ustawy).
W postępowaniu sądowym wszczętym skargą na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd nie bada zgodności z prawem określonego aktu lub czynności organu administracji, lecz poddaje kontroli ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie, a także ocenia, czy działania podejmowane przez organ administracji w trakcie prowadzonego postępowania zmierzały do jej merytorycznego załatwienia. Kognicja sądu administracyjnego ogranicza się zatem do badania, czy organ miał wynikający z przepisów prawa obowiązek wydania aktu lub podjęcia czynności i czy dokonał tego w terminie ustawowym, określonym zgodnie z art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego, ewentualnie przedłużonym na zasadach określonych w art. 36 tego aktu ewentualnie w innym, wynikającym z przepisów prawa materialnego, terminie, a także czy czynności organu podejmowane w ramach prowadzonego postępowania były zasadne i adekwatne do okoliczności sprawy.
Zgodnie z art. 52 § 1 wyżej wymienionej ustawy, skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 tej ustawy), przy czym zgodnie z art. 52 § 2b przywoływanego aktu, skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
Jak wynika z przedłożonych akt 8 lutego 2023 r. pełnomocnik skarżącego wniósł ponaglenie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., a tym samym dopełnił obowiązku wynikającego z przepisów prawa do skutecznego wniesienia skargi na przewlekłość prowadzenia postępowania przez organ administracji publicznej.
Przy ocenie działań podejmowanych przez organ pierwszej instancji tutejszy Sąd ma w polu widzenia ciąg działań podejmowanych przez wskazany organ i zasadność ich podejmowania w kontekście prowadzenia przedmiotowego postępowania.
W kontekście powyższej uwagi dostrzec należy, że decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia była przedmiotem kontroli tutejszego Sądu, który wyrokiem z 26 września 2022 r. oddalił wniesiony sprzeciw. Oznacza to, że dopiero po uprawomocnieniu się tego wyroku organ pierwszej instancji uprawniony był do dalszego prowadzenia postępowania mając na uwadze poczynione wskazania w tej decyzji. W aktach administracyjnych zalega odpis wskazanego wyroku zawierający wskazanie, z którym dniem wyrok ten stał się prawomocny. Z postanowienia Referendarza tutejszego Sądu wynika, że wyrok ten jest prawomocny od 22 lutego 2023 r., a zatem dopiero po tym dniu organ pierwszej instancji uprawniony był do ponownego prowadzenia postępowania administracyjnego.
Dostrzec należy, że organ pierwszej instancji po otrzymaniu akt administracyjnych z tutejszego Sądu otrzymał również decyzję Starosty [...] z 12 października 2022 r., mocą której organ ten nakazał rozbiórkę spornych kiosków. Dysponując powyższą decyzją organ pierwszej instancji postanowieniem z 6 grudnia 2022 r. zawiesił prowadzone postępowanie administracyjne do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przed Starostą [...] i Wojewodą [...]. W następstwie wniesionego zażalenia organ odwoławczy w sprawie postanowieniem z 17 stycznia 2023 r. uchylił powyższe postanowienie organu pierwszej instancji i podkreślił, że brak jest zależności między tymi postępowania.
Jak zostało zaznaczone 8 lutego 2023 r. pełnomocnik skarżącego wniósł ponaglenie do organu wyższego stopnia i ponaglenie to spotkało się z przychylnym stanowiskiem i postanowieniem z 7 marca 2023 r. wskazany organ uznał przewlekłość prowadzonego postępowania, jednakże nie stwierdził, aby miała ona zmamiona rażącego naruszenia prawa i zarządził jedynie wyjaśnienie przyczyn przewlekłości oraz osoby winnej temu stanowi. W tym miejscu przyjdzie dostrzec, że ponaglenie zostało wniesione w dniu, w którym wyrok tutejszego Sądu nie legitymował się przymiotem prawomocności, a tym samym organ pierwszej instancji nie był jeszcze zobowiązany do dalszego prowadzenia przedmiotowego postępowania.
Po wydaniu tego postanowienia organ pierwszej instancji przeprowadził jeszcze jedną kontrolę działek, na których posadowione są przedmiotowe kioski a następnie poinformował strony prowadzonego postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Jak wynika z akt administracyjnych ostatnia osoba, której doręczono takie zawiadomienie miała czas na wypowiedzenie się w sprawie do 4 maja 2023 r., natomiast 9 maja 2023 r. wskazany organ pierwszej instancji wydał sprawie decyzje. Zatem zestawienie dat pozwala uznać, że w omawianym okresie czasu nie można postawić temu organowi przewlekłość prowadzenia
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę