Uzasadnienie
Dnia 28 grudnia do tutejszego Sądu wpłynęło pismo O. S., reprezentowanej przez pełnomocnika, zatytułowane "skarga na przewlekłość prowadzonego postępowania przez Wojewodę Śląskiego". Skarżąca domaga się w nim:
- - stwierdzenia bezczynności Wojewody Śląskiego oraz niezałatwienie sprawy w terminie,
- - zobowiązania Wojewody Śląskiego do rozstrzygnięcia sprawy po przez wydanie decyzji końcowej w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy,
- - "odszkodowanie za zwłokę i bezczynność organu przy rozpatrzeniu wniosku i sprawy w wysokości 1000 zł",
- - zasądzenia kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wskazała, że pismem z dnia 28 sierpnia 2020 r. złożyła do Wojewody Śląskiego wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy w Polsce. Dopiero dnia 12 listopada 2020 r. została powiadomiona o wszczęciu postępowania w sprawie. Dnia 17 listopada 2020 r. złożyła ponaglenie do Szefa Urzędu Spraw Obywatelskich. W ocenie skarżącej Wojewoda Śląski w dopuścił się uchybienia terminom przewidzianym w kodeksie postępowania administracyjnego.
Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że wniosek skarżącej wpłynął do organu dnia 31 sierpnia 2020 r. Dnia 16 października 2020 r. strona została wezwana do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie paszportu oraz pobranie odcisków linii papilarnych. Dokonanie tych czynności nastąpiło dnia 3 listopada 2020 r. W tym samym dniu strona otrzymała do paszportu stampilę o złożeniu wniosku. Wojewoda podkreślił, że postępowanie w sprawie wydania zezwolenia na pobyt czasowy jest długotrwałe i wymaga podjęcia wielu czynności procesowych. Obejmują one między innymi uzyskanie opinii wielu organów. Po ich uzyskaniu dnia [...] stycznia 2021 r. przesłuchano wnioskodawczynię i jej męża a [...] stycznia 2021 r. wydano pozwolenie na pobyt czasowy. Organ podkreślił wreszcie, że ilość wniosków o zezwolenie na pobyt czasowy w ostatnim okresie uległa znaczącemu zwiększeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Kontrola sądu administracyjnego, w myśl z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 - powoływanej jako: p.p.s.a.), sprowadza się do badania zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na badaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być także brak działań administracji publicznej w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie. Z treści przywołanych przepisów ustawy procesowej wynika, że zaskarżalna do sądu opieszałość organu administracji w procedowaniu może przybrać dwie postaci - bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Ponadto - w myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. - sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a a także przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala (art. 151 p.p.s.a.). Zauważyć również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
W postępowaniu sądowym wszczętym skargą na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Kognicja sądu administracyjnego ogranicza się zatem do badania, czy organ miał wynikający z przepisów prawa obowiązek wydania aktu lub podjęcia czynności i czy dokonał tego w terminie ustawowym, określonym zgodnie z art. 35 k.p.a., ewentualnie przedłużonym przez organ na zasadach określonych w art. 36 k.p.a. lub w innym, wynikającym z przepisów prawa materialnego, terminie.
Z treści art. 53 § 2b p.p.s.a. wynika, że wymogiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego omawianej skargi jest to, aby została ona poprzedzona ponagleniem skierowanym do właściwego organu. W rozpatrywanej sprawie ponaglenie zostało złożone przez skarżącą dnia 17 listopada 2020 r.
Pismo skarżącej zostało zatytułowane "skarga na przewlekłość prowadzonego postępowania przez Wojewodę Śląskiego". Z jego treści wynika, że domaga się ona jednak stwierdzenia bezczynności organu. Dlatego też, w celu zapewnienia w pełni praw skarżącej Sądu uznaje, iż pismo skierowane do Sądu jest skargą zarówno na bezczynność, jak i na przewlekłość postępowania.
Z urzędu Sąd wskazuje, że ponaglenie skarżącej zostało rozpatrzone przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] uznał on ponaglenie za uzasadnione i wyznaczył termin rozpatrzenia wniosku do dnia 12 grudnia 2021 r. oraz zarządził wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie. Stwierdził wreszcie, że niezałatwienie sprawy w terminie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
W ocenie składu orzekającego Wojewoda Śląski w sprawie nie jest bezczynny. Sprawa administracyjna została bowiem rozstrzygnięta jego decyzją z dnia [...] r. poprzez udzielenie skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy w Polsce. W konsekwencji brak było podstaw do wyznaczania organowi terminu do rozstrzygnięcia sprawy.
Inaczej przedstawia się kwestia przewlekłości postępowania. Tu można wyróżnić dwa okresy załatwiania przedmiotowej sprawy. Pierwszy – od dnia 31 sierpnia 2020 r. Wtedy został złożony wniosek o wydanie zezwolenia, i wbrew temu co twierdzi organ, doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie.
Ma rację Wojewoda Śląski, że postępowanie w sprawie wydania zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemca jest długotrwałe. Wymaga ono między innymi uzyskania opinii szeregu innych organów. Dodatkowo, w świetle art. 105 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2020 r. poz.
35) jeżeli wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy nie został złożony przez cudzoziemca osobiście (co w niniejszej sprawie miało miejsce), wojewoda wzywa go do osobistego stawiennictwa w terminie nie krótszym niż 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Faktycznie złożony przez stronę wniosek wymagał dodatkowego przedstawienia jej paszportu oraz pobrania linii papilarnych.
Jak wyżej wskazano, cudzoziemca wzywa się do osobistego stawiennictwa w terminie nie krótszym niż siedem dni. Jednakże w rozpatrywanej sprawie stronę zawiadomiono o obowiązku stawienia się pismem z dnia 16 października 2020 r. Samo stawienie (i uzupełnienie wniosku) nastąpiło dnia 3 listopada 2020 r. W ocenie Sądu we wskazanym okresie można mówić o przewlekłości prowadzenia postępowania. Uwzględniając jednak specyfikę prowadzonego postępowania nie można uznać, że miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W drugim okresie prowadzenia postępowania, czyli od 12 listopada 2020 r. do wydania decyzji w sprawie organ administracji działał w sprawie w sposób prawidłowy. Wystąpił o uzyskanie opinii, po ich uzyskaniu przesłuchał stronę oraz wydał decyzję.
Skład orzekający ma świadomość, że ilość składanych wniosków o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy jest nieproporcjonalnie duża w stosunku do ilości zatrudnionych w Urzędzie Wojewódzkim pracowników odpowiedzialnych za załatwianie tego typu spraw. Nie zmienia to jednak oceny, że w rozstrzyganej sprawie organ działał przewlekle. Dlatego Sąd uznał za zasadne przyznanie skarżącej od organu kwoty 200 zł.
Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie art. 149 § 1 i 2 oraz art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.