Uzasadnienie
W skardze do sądu administracyjnego na bezczynność Rejonowego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji SA w S., skarżący J. S. zarzucił, iż podmiot ten jako organ administracji, realizujący statutowe zadania w zakresie odprowadzania i oczyszczania ścieków na podstawie umów z organami samorządowymi, a więc spełniający wymogi z art. 3 ust. 14 pkt b/ ustawy – Prawo ochrony środowiska, odmówił podania danych, dotyczących parametrów ścieków z oczyszczalni "[...]" w S. za rok 2004, których zażądał w trybie art. 19 pkt 3 tej ustawy. Skarżący podał, iż większościowym udziałowcem tego podmiotu jest Urząd Miejski w S., stąd też zwrócił się do tego organu ze skargą, a następnie wezwał do usunięcia naruszenia prawa RPWiK, lecz bezskutecznie.
W odpowiedzi na skargę Rejonowe Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji SA w S. wniosło o jej odrzucenie i zasądzenie kosztów postępowania z braku przymiotu organu administracji, wyjaśniając nadto, iż Spółka nie zawarła też żadnego porozumienia dotyczącego wykonywania zadań publicznych w zakresie środowiska i jego ochrony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest niedopuszczalna.
Z mocy art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 1 – 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, sąd administracyjny jest właściwy w sprawach skarg na bezczynność organów administracji, polegającą m.in. na niewydaniu decyzji administracyjnych. W świetle art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska /Dz.U. Nr 62, poz. 627 ze zm./, organy administracji są obowiązane udostępnić każdemu informacje o środowisku i jego ochronie, znajdujące się w ich posiadaniu. Wyliczenie informacji, podlegających udostępnieniu, nastąpiło w ust. 2 i 3 art. 19 ustawy. I tak, m.in. udostępnieniu podlegają informacje, dotyczące emisji oraz działań i środków wpływających lub mogących wpływać negatywnie na środowisko /art. 19 ust. 3 pkt 2 ustawy/.
Nadto, z mocy art. 20 ust. 4 tej ustawy, odmowa udostępnienia informacji następuje w drodze decyzji. Ustawa – Prawo ochrony środowiska nie zawiera żadnej odrębnej regulacji w zakresie trybu wydawania decyzji o odmowie udostępniania informacji, stąd też przyjąć należy, iż w tym względzie zastosowanie mają ogólne reguły kodeksu postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie sprawy wymagało zatem rozważenia, czy Rejonowe Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji SA w S., którego bezczynność zaskarżono, jest organem administracji w rozumieniu art. 3 pkt 14 Prawa ochrony środowiska. Organem administracji są bowiem także inne podmioty, niż organy jednostek samorządu terytorialnego, gdy są one z mocy prawa lub na podstawie porozumień powołane do wykonywania zadań publicznych dotyczących środowiska i jego ochrony.
Zdaniem sądu administracyjnego, do tej kategorii prawnej nie sposób zaliczyć RPWiK, działające w formie spółki akcyjnej, a będące przedsiębiorcą korzystającym ze środowiska, wymienionym w art. 3 pkt 20 ustawy. Taki zakres działania Spółki wynika jednoznacznie z przedłożonego przy odpowiedzi na skargę wypisu z KRS. Podmioty korzystające ze środowiska są zaś zobligowane do pomiaru m.in. wielkości emisji, gromadzenia i przetwarzania danych i nieodpłatnego udostępnienia informacji na potrzeby państwowego monitoringu środowiska /art. 28 ustawy/. Stąd też przedsiębiorca korzystający ze środowiska nie może być równocześnie organem administracji, udostępniającym informacje każdemu w trybie art. 19 ustawy. Dla poparcia tego stanowiska wskazać przyjdzie na tryb wydawania decyzji odmownej i prawo wniesienia odwołania /art. 127 kpa/. Wszak ustawa – Prawo ochrony środowiska nie zawiera żadnej regulacji, wykluczającej dopuszczalność odwołania. Tymczasem z mocy art. 127 § 2 kpa, do rozpatrzenia odwołania właściwy jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy.
Organ wyższego stopnia w rozumieniu kpa wymienia art. 17, przewidując iż w stosunku do innych organów niż wymienionych w pkt 1 i 2, funkcje te pełnią odpowiednie organy nadrzędne lub właściwi ministrowie, a w razie ich braku – organy państwowe sprawujące nadzór nad ich działalnością. Tymczasem podmiot w formie spółki akcyjnej nie ma ani organu nadrzędnego, ani też organu państwowego, sprawującego nadzór nad jego działalnością. W szczególności zaś funkcji tej nie pełni Urząd Miejski w S., czy Prezydent S., jako że nie ma żadnego znaczenia fakt, czy Gmina S. jest udziałowcem Spółki. Brak organu wyższego stopnia wyklucza też możliwość złożenia zażalenia na bezczynność jako warunku dopuszczalności skargi /art. 52 § 1 i 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 37 § 1 kpa/.
Reasumując, skoro Rejonowe Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji SA w S., którego bezczynność zaskarżono, nie jest organem administracji, zobowiązanym do udostępnienia informacji w trybie art. 19 Prawa ochrony środowiska, odmowa udostępnienia żądanych przez skarżącego danych o emisji, nie mogła nastąpić w drodze decyzji z art. 20 ust. 4 tej ustawy.
Brak podstaw prawnych do działania w formie decyzji stanowi zaś o niedopuszczalności skargi na bezczynność do sądu administracyjnego w świetle art. 3 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W tej sytuacji skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 tej ustawy. Orzeczenie o odrzuceniu skargi nie stanowi podstaw do zasądzenia kosztów postępowania /art. 200 i art. 209 ustawy/.