Uzasadnienie
Pismami z dnia 6 lutego 2019 r., 21 lutego 2019 r., 12 marca 2019 r. i 30 kwietnia 2019 r. P.M. (dalej: skarżący) zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB) w K. z żądaniami usunięcia nieprawidłowości dotyczących działek o nr 1 i 2, położonych w miejscowości P. Skarżący wnosił m.in. o ustalenie przyczyn załamania się drewnianej konstrukcji zadaszenia nad rampą młyna w P. przy ul. [...] na działce o nr 1 oraz ustalenie osoby zobowiązanej do doprowadzenia konstrukcji do stanu zgodnego z prawem, a także domagał się usunięcia zbiornika na nieczystości ciekłe zlokalizowanego na działce o nr 1, usunięcia zbiornika na nieczystości ciekłe położonego na działce o nr 2 należącej do P. i R.D. oraz firmy "A" spółka z o.o., a ponadto dokonania rozbiórki garażu zlokalizowanego na działce o nr 1. W dniu 4 czerwca 2019 r. skarżący wniósł ponaglenie do Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. odnośnie niezałatwienia przez PINB w K. zainicjowanych przez niego spraw.
Pismem z dnia 29 czerwca 2019 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność PINB w K., żądając zobowiązania organu do wydania decyzji w przedmiotowych sprawach.
W odpowiedzi na skargę, PINB w K. wniósł o jej oddalenie.
Organ wyjaśnił, że w kwestii dotyczącej drewnianej konstrukcji zadaszenia nad rampą młyna w P. przy ul. [...] na działce o nr 1, podjął szereg czynności zmierzających do wydania decyzji w sprawie – m.in. przeprowadził oględziny przedmiotowej konstrukcji i ustalił właścicieli nieruchomości. W rezultacie, w dniu [...] r. wydał decyzję Nr [...], w której zobowiązał właścicieli obiektu, tj. skarżącego oraz A.D. do dokonania rozbiórki zadaszenia nad rampą przy obiekcie młyna, uznając że zagraża bezpieczeństwu życia i zdrowia ludzi. Decyzja ta stała się następnie przedmiotem odwołania skarżącego.
Odnośnie zbiornika na nieczystości ciekłe zlokalizowanego na działce nr 1, PINB w K., podczas oględzin w dniu [...] r., stwierdził, że obiekt ten nie jest użytkowany. W latach ubiegłych zbiornik ten obsługiwał budynek mieszkalny należący do A.D. Obecnie budynek ten zamieszkują P. i R.D., którzy użytkują drugi zbiornik na nieczystości ciekłe zlokalizowany na działce nr 2. Skarżący podczas oględzin dokonał osobiście, przy użyciu metalowego pręta, sprawdzenia dna zbiornika, jak również przekonał się naocznie, że w zbiorniku nie ma nieczystości płynnych i zbiornik nie jest użytkowany.
W zakresie zbiornika na nieczystości ciekłe zlokalizowanego na działce nr 2 należącej do P. i R.D. oraz firmy "A" sp. z o.o. (piekarni), organ podjął szereg czynności celem wyjaśnienia sprawy – m.in. przeprowadził oględziny oraz ustalił stan prawny zbiornika. Zbiornik powstał ok. 1993 r. i był przedmiotem decyzji legalizacyjnej wydanej przez Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] r. Nr [...]. Skarżący brał udział w tym postępowaniu na prawach strony i otrzymał ww. decyzję do wiadomości. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] udzielono A.D. pozwolenia na użytkowanie budynku Zakładu Piekarniczo-Cukierniczego, zlokalizowanego na działce nr 2. Decyzja ta stała się następnie przedmiotem odwołania skarżącego do Urzędu Wojewódzkiego w C. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w K. W efekcie skarżący skierował skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Organ nadzoru budowlanego podjął także czynności mające na celu wyjaśnienie sprawy legalności powstania obiektu garażowego o powierzchni ok. 85 m2. Skarżący twierdził, że garaż ten został "samowolnie i nielegalnie wybudowany na zagarniętej powierzchni Skarbu Państwa od 1989 r. z dz. nr 1" i domagał się jego rozbiórki. Z zebranej dokumentacji wynikało, że byli właściciele przedmiotowego obiektu – A. i A.D. uzyskali w dniu [...] r. pozwolenie na jego użytkowanie, a decyzja Starosty [...] Nr [...] została doręczona skarżącemu.
Wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2020 r. w sprawie o sygn. II SAB/Gl 12/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniesioną przez skarżącego skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w przedmiocie legalności robót budowlanych.
W uzasadnieniu wyroku wskazano, że zarzuty skarżącego podniesione w skardze nie były uzasadnione. Skarga na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania przez organ administracji oczekiwanego przez stronę aktu lub podjęcia określonej czynności. Sąd wskazał, że nie sposób postawić organowi zarzut bezczynności, w sytuacji gdy doszło do zakończenia postępowania poprzez wydanie odpowiedniej decyzji. W dniu [...] r. na mocy decyzji Nr [...], PINB w K. zobowiązał właścicieli młyna zlokalizowanego na działce nr 1, tj. skarżącego oraz A.D. do dokonania rozbiórki zadaszenia nad rampą, ze względu na niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia. Organ nadzoru budowlanego podczas prowadzenia postępowania przeprowadził oględziny budynku, a także w dniu 15 listopada 2018 r. wystąpił z wnioskiem o udostępnienie materiałów z Powiatowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego w przedmiocie ustalenia właścicieli działki, na której położony jest młyn.
W przedmiotowej sprawie odbyła się również rozprawa administracyjna w dniu [...] r. W ocenie Sądu przeprowadzenie wskazanych czynności było potrzebne do właściwego wyjaśnienia sprawy. Postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało zakończone przywołaną decyzją, której jednym z adresatów był skarżący. Miał on możliwość uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym. Okoliczność, iż skarżący kwestionuje podmiot, który został zobowiązany do wykonania rozbiórkowych robót nie ma znaczenia, gdyż kwestia ta nie jest badana w toku postępowania w przedmiocie skargi na bezczynność organu. Odnośnie kwestii zbiornika na nieczystości zlokalizowanego na działce nr 1, co do którego skarżący miał zastrzeżenia, organ podjął czynności wyjaśniające. W dniu [...] r. przeprowadził oględziny zbiornika i ustalił, że od lat nie jest on użytkowany.
Natomiast co do zbiornika na nieczystości, zlokalizowanego na działce nr 2, organ w dniu [...] r. przeprowadził oględziny oraz ustalił, że zbiornik powstał ok. 1993 r. i był przedmiotem decyzji legalizacyjnej Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] r., Nr [...]. Budowa przedmiotowego zbiornika związana była z udzieleniem pozwolenia na użytkowanie zakładu piekarniczo-cukierniczego A.D. (decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] r. Nr [...]). Również w kwestii legalności zabudowy garażu, organ uzyskał informacje, że poprzedni właściciele nieruchomości, na której obiekt jest położony, uzyskali pozwolenie na jego użytkowanie w dniu [...] r. zgodnie z otrzymaną przez skarżącego decyzją Starosty [...] Nr [...]. Bezczynności nie stanowi sytuacja, gdy organ prowadzący postepowanie wydaje decyzję niezgodnie z wolą wnioskodawcy, lecz sytuacja gdy organ nie podejmuje czynności, bądź nie załatwia sprawy.
Zadaniem organu jest rzetelne przeprowadzenie postępowania i orzekanie w granicach oraz na podstawie prawa. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a) orzekł jak w sentencji wyroku i skargę oddalił.
W dniu 7 sierpnia 2020 r. skarżący, reprezentowany przez adwokata z urzędu P.D., za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której zarzucił wyrokowi WSA w Gliwicach z dnia 22 kwietnia 2020 r. naruszenie art. 35 § 1, 2 i 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 1960 Nr 30 poz. 168 ze zm., dalej: k.p.a.), art. 36 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 149 § 1 pkt. 3 p.p.s.a., polegające na oddaleniu skargi w wyniku uznania, że organ nie dopuścił się bezczynności.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że w niniejszej sprawie organ administracji publicznej nie dochował terminu załatwienia sprawy wynikającego z art. 35 § 3 k.p.a. i w tym stanie rzeczy powinien był z mocy prawa zawiadomić strony postępowania o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. PINB w K. nie tylko nie dochował terminu określonego w art. 35 k.p.a., ale również nie podjął działań na mocy art. 36 k.p.a. Sąd I instancji uznał, że nie doszło do bezczynności organu w załatwieniu spraw, ponieważ w konsekwencji organ wydał stosowne decyzje, a w toku prowadzenia postępowania organ szczegółowo i wnikliwie badał stany faktyczne w określonych przypadkach, podejmował czynności dowodowe, które doprowadziły do wydania merytorycznych decyzji.
W ocenie skarżącego, PINB w K. nie dochował ustawowych terminów załatwienia sprawy, a strona ma prawo złożyć skargę na bezczynność organu nawet jeżeli merytoryczna decyzja wydana przez organ jest korzystna dla strony, ale załatwienie sprawy i wydanie tej decyzji w sposób znaczny przekraczało ustawowy termin przewidziany w k.p.a.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, PINB w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko.
Wyrokiem z dnia 29 stycznia 2021 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 2552/20 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach.
W uzasadnieniu wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie. Skarżący trafnie zarzucił Sądowi I instancji, iż ten błędnie przyjął, że wydanie decyzji w sprawie wyklucza możliwość orzeczenia, że organ administracji publicznej pozostawał w bezczynności. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem wyrażanym w orzecznictwie przez NSA wydanie przez organ decyzji w sprawie, w której złożono skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, wyłącza możliwość zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, oraz możliwość zobowiązania organu do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, ze względu na faktyczne załatwienie sprawy administracyjnej w dniu orzekania. Jednakże, jeżeli na dzień wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności lub w sposób przewlekły prowadził postępowanie, sąd obowiązany jest uwzględnić skargę i stwierdzić, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
W takiej sytuacji, sąd, rozstrzygając sprawę, uwzględnia stan istniejący w chwili wniesienia skargi. Jednocześnie w takim przypadku, w oparciu o art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (por. wyroki NSA z dnia 12 lipca 2019 r. I OSK 3711/18; z dnia 29 września 2019 r. I OSK 776/20, z dnia 24 października 2019 r. I OSK 2966/17; z dnia 21 maja 2020 r. I OSK 2353/19; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Decyzja w sprawie konstrukcji zadaszenia nad rampą młyna na działce nr 1 została wydana w dniu [...] r., a więc już po złożeniu do sądu skargi na bezczynność PINB w K. Sąd I instancji błędnie oddalił skargę na tej podstawie. W dalszej kolejności, NSA zauważył, że WSA w Gliwicach przedstawił w uzasadnieniu szereg czynności jakie podejmował PINB w K. w sprawach dotyczących drewnianej konstrukcji zadaszenia nad rampą młyna na działce nr 1, zbiornika na nieczystości ciekłe zlokalizowanego na działce o nr 1, zbiornika na nieczystości ciekłe na działce o nr 2 oraz garażu zlokalizowanego na działce o nr 1, jednak uchylił się od oceny, czy organ dochował terminów załatwienia sprawy określonych przepisami k.p.a. Rolą sądu rozpoznającego skargę na bezczynność jest ocena czy sprawa została załatwiona w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a., ewentualnie czy organ zawiadomił skarżącego, w trybie art. 36 § 1 k.p.a. o niezałatwieniu sprawy w terminie i o nowym terminie załatwienia sprawy.
Sąd I instancji takiej oceny nie dokonał. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że ponownie prowadząc postępowanie obowiązkiem Sądu I instancji będzie dokonanie analizy czynności dokonywanych przez PINB w kontekście terminów określonych w art. 35 § 1-3 k.p.a. Przed dokonaniem tej oceny Sąd I instancji powinien jednak ustalić czy w stosunku do nieprawidłowości wskazywanych w pismach z dnia 6 lutego 2019 r., z dnia 21 lutego 2019 r., z dnia 12 marca 2019 r. oraz z dnia 30 kwietnia 2019 r. prowadzone było jedno postępowanie, czy też sprawy zbiornika na nieczystości ciekłe zlokalizowanego na działce o nr 1, zbiornika na nieczystości ciekłe na działce o nr 2 oraz garażu zlokalizowanego na działce o nr 1 zostały wyłączone do odrębnego postępowania.
Sąd I instancji przed ponownym rozpoznaniem skargi na bezczynność powinien ustalić jej zakres przedmiotowy. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga na bezczynność okazała się częściowo zasadna.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2002 r. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 § 1 p.p.s.a. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej, enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. stronie przysługuje skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt. 1 - 4 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, a także stosownie do art. 3 § 2 pkt 9 skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt. 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.- Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
W wymienionych sprawach można skutecznie wnieść skargę na bezczynność jeśli organ administracji publicznej nie załatwi sprawy w terminie określonym w przepisach art. 35 - 36 k.p.a. bądź w terminie wynikającym z innej ustawy regulującej sposób postępowania organów administracji.
Bezczynność definiuje się jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Artykuł 35 § 1-3 k.p.a. określa terminy załatwiania spraw administracyjnych przewidując, że organy administracji publicznej obowiązane są do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.
Z kolei art. 36 § 1 k.p.a. zobowiązuje organ administracji publicznej, w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, do zawiadomienia o tym strony, podania przyczyny zwłoki i wskazania nowego terminu załatwienia sprawy. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy zatem do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Dla stwierdzenia bezczynności nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy zostało to spowodowane zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Okoliczności, jakie spowodowały zwłokę oraz działania organu w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) i stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast znaczenie przy ocenie Sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona efektem rażącego naruszenia prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
Skargę do sądu można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym (art. 52 § 1 p.p.s.a.). W przypadku skargi na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania tryb zaskarżenia sprecyzowany został w art. 37 k.p.a. W przedmiotowej sprawie wniesienie skargi do Sądu zostało poprzedzone spełnieniem wymogów formalnych wynikających z art. 52 § 1 p.p.s.a. Skarżący wyczerpał przewidziany prawem tok postępowania, bowiem poprzedził skargę, wniesieniem ponaglenia do właściwego organu.
Podstawą orzekania przez sąd administracyjny w sprawie skargi na bezczynność czy przewlekłość jest art. 149 § 1 i 1a p.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny, uwzględniając skargę na bezczynność zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli było ustalenie, czy PINB w K. dopuścił się bezczynności w sprawach, których dotyczyły pisma skarżącego z dnia 6 lutego 2019 r., 21 lutego 2019 r., 12 marca 2019 r. i 30 kwietnia 2019 r., tj. drewnianej konstrukcji zadaszenia nad rampą młyna w P. przy ul. [...] na działce o nr 1, zbiornika na nieczystości ciekłe zlokalizowanego na działce nr 1, zbiornika na nieczystości ciekłe położonego na działce nr 2, a ponadto garażu zlokalizowanego na działce nr 2. Powyżej wskazane sprawy stanowiły zakres przedmiotowy skargi skarżącego. Nie były prowadzone w jednym postępowaniu.
W pierwszej kolejności sąd zważył, że PINB w K. nie dopuścił się bezczynności w sprawie dotyczącej drewnianej konstrukcji zadaszenia nad rampą młyna w P. przy ul. [...] na działce o nr 1. Analizując akta przedmiotowej sprawy, należało stwierdzić, że sprawa nie została zakończona w zakreślonym w art. 35 § 3 k.p.a. terminie, wynoszącym miesiąc od dnia wszczęcia postępowania, a dla spraw szczególnie skomplikowanych – dwa miesiące. W niniejszej sprawie od dnia wszczęcia postępowania (vide – pismo zawiadamiające o wszczęciu postępowania) do dnia wniesienia skargi na bezczynność minęło kilka miesięcy.
Nie sposób jednak uznać, że organ przez ten czas pozostawał bezczynny. PINB w K. co prawda nie wydał postanowienia informującego strony o przyczynach niezałatwienia sprawy, o nowym terminie z pouczeniem o ponagleniu, jednakże zawiadomił strony o konieczności podjęcia dodatkowych czynności w sprawie. Na bieżąco skarżący wiedział na jakim etapie postępowanie się znajduje. Nie tylko miał dostęp do akt, ale również wielokrotnie telefonował do organu. Przeprowadzenie dodatkowych czynności miało kluczowe znaczenie w sprawie, ponieważ dotyczyła ona złego stanu technicznego obiektu i zachodziło zagrożenie bezpieczeństwa zdrowia, a nawet życia ludzi. Jedną z takich czynności były oględziny, które miały miejsce w dniu [...] r. Faktem jest, iż skarżący nie brał w nich udziału (z uwagi na awizowanie i odebranie korespondencji po terminie wykonania czynności), lecz nie oznacza to bezczynności organu.
Organ podejmował również istotne działania w kierunku ustalenia właścicieli przedmiotowego obiektu – stało się to konieczne po oględzinach, które wykazały zły stan techniczny zadaszenia nad rampą przy budynku młyna i zaistniała potrzeba ustalenia podmiotu zobowiązanego do wykonania jego rozbiórki. W tym też celu organ zwracał się m.in. do Starosty [...] o nadesłanie dokumentacji z Powiatowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego, z której wynikało, że zachodzi niezgodność treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Finalnie ustalono, że przedmiotowa nieruchomość nie należy do Skarbu Państwa, lecz do spadkobierców po zmarłym W.M. – tj. do skarżącego oraz A.D. po ½ udziału. W sprawie wyznaczono termin rozprawy administracyjnej na dzień [...] r. Jednakże z uwagi na niestawiennictwo wszystkich stron, kolejną rozprawę wyznaczono na [...] r., podczas której skarżący mógł złożyć wyjaśnienia.
Skarga na bezczynność została złożona przed wydaniem decyzji w sprawie. Decyzja Nr [...] zapadła [...] r. Współwłaścicielom użytkowanego budynku młyna, tj. skarżącemu i A.D. nakazano rozbiórkę drewnianej konstrukcji zadaszenia rampy przy obiekcie nieczynnego młyna. Z decyzją tą nie zgadzał się skarżący. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] r. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił decyzję PINB w K. w zakresie terminu wykonania rozbiórki. Należy podkreślić, że fakt wydania decyzji w przedmiotowej sprawie nie miał znaczenia, gdyż decyzja została wydana już po wniesieniu skargi na bezczynność. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem wyrażanym w orzecznictwie przez NSA wydanie przez organ decyzji w sprawie, w której złożono skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, wyłącza możliwość zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, oraz możliwość zobowiązania organu do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, ze względu na faktyczne załatwienie sprawy administracyjnej w dniu orzekania.
Jednakże, jeżeli na dzień wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności lub w sposób przewlekły prowadził postępowanie, sąd obowiązany jest uwzględnić skargę i stwierdzić, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W takiej sytuacji, sąd, rozstrzygając sprawę, uwzględnia stan istniejący w chwili wniesienia skargi. Jednocześnie w takim przypadku, w oparciu o art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (por. wyroki NSA z dnia 12 lipca 2019 r. I OSK 3711/18; z dnia 29 września 2019 r. I OSK 776/20, z dnia 24 października 2019 r. I OSK 2966/17; z dnia 21 maja 2020 r. I OSK 2353/19; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Decyzja w sprawie konstrukcji zadaszenia nad rampą młyna na działce nr 1 została wydana w dniu [...] r., a więc już po złożeniu do sądu skargi na bezczynność PINB w K., dlatego też nie mogła zostać oddalona na tej podstawie.
Zdaniem sądu, skarga na bezczynność w zakresie dotyczącym młyna nie zasługiwała na uwzględnienie, ale nie dlatego że PINB w K. wydał decyzję, lecz z uwagi na podejmowane przez ten organ czynności, które były uzasadnione i zmierzały do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy. Okoliczności sprawy nie były jednoznaczne (zwłaszcza w świetle problematyki dotyczącej ustalenia aktualnych właścicieli obiektu) i wymagały szerszej analizy.
W dalszej kolejności należało odnieść się do pisma skarżącego z dnia 21 lutego 2019 r., w którym domagał się usunięcia zbiornika na nieczystości ciekłe, zlokalizowanego na działce nr 1. W dniu [...] r. przy udziale skarżącego zostały przeprowadzone oględziny – na ich podstawie ustalono, że przedmiotowy zbiornik nie jest użytkowany. W latach ubiegłych zbiornik ten obsługiwał budynek mieszkalny należący do A.D. – matki R.D., a obecnie ww. budynek zamieszkują P. i R.D., którzy użytkują zbiornik na nieczystości ciekłe zlokalizowany na działce o nr 2 (który nie był przedmiotem wniosków skarżącego). W rezultacie ww. czynności ustalono, że zbiornik położony na działce nr 1 jest pusty i od lat nie jest użytkowany. Po oględzinach organ nie przeprowadzał już innych działań w tym zakresie. Zdaniem sądu wskazane okoliczności były na tyle jednoznaczne, że pozwalały na wydanie decyzji administracyjnej, czego organ nie uczynił.
Przez okres ok. 2 miesięcy (od dnia oględzin do dnia wniesienia skargi) organ pozostawał w bezczynności, gdyż w sprawie nie podejmował żadnych innych czynności. PINB w K., aby wydać decyzję w ww. sprawie, z uwagi na jej oczywisty charakter, nie musiał oczekiwać na wyjaśnienie problemu, kto jest właścicielem działki nr 1, albowiem pozostawało to bez znaczenia dla sprawy. W świetle wskazanych okoliczności skarga na bezczynność zasługiwała na uwzględnienie w ww. zakresie. Sprawa nie została załatwiona w zakreślonym miesięcznym terminie, o którym mowa w art. 35 § 3 k.p.a. Skarżący nie został również poinformowany co stanowi przyczynę opóźnienia w załatwieniu sprawy oraz nie został mu wyznaczony nowy termin jej rozpoznania. Od czasu oględzin organ nie podejmował żadnych czynności. Z uwagi na niedługi okres czasu przez jaki organ pozostawał w bezczynności (ok. 2 miesiące), sąd stwierdził że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd zakreślił organowi 30-dniowy termin liczony od dnia otrzymania akt na załatwienie sprawy.
Odnosząc się natomiast do działań podjętych przez organ nadzoru budowlanego dotyczących zbiornika na nieczystości ciekłe zlokalizowanego na działce nr 2 należącej do P.i R.D. oraz firmy "A" sp. z o.o. (piekarnia) sąd zważył, że PINB w K. nie dopuścił się w tym zakresie bezczynności. Organ nie załatwił sprawy w przewidzianym w art. 35 § 3 k.p.a. terminie, ponieważ podjął działania mające na celu wyjaśnienie legalności budowy zbiornika – m.in. w dniu [...] r. przeprowadził oględziny, o których powiadomił strony i zgromadził dokumentację mającą na celu ustalenie stanu prawnego dotyczącego tego zbiornika. Częstotliwość działań podejmowanych przez organ stoi w sprzeczności z zarzutami skarżącego jakoby organ pozostawał w tym zakresie bezczynny. PINB w K. ustalił, że zbiornik powstał ok. 1993 r. i był przedmiotem decyzji legalizacyjnej wydanej przez Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...]r.
Nr [...]. Skarżący brał udział w tym postępowaniu na prawach strony i otrzymał ww. decyzję do wiadomości. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] udzielono A.D. pozwolenia na użytkowanie budynku Zakładu Piekarniczo-Cukierniczego, zlokalizowanego na działce nr 2. Decyzja ta stała się następnie przedmiotem odwołania skarżącego do Urzędu Wojewódzkiego w C. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w K. W efekcie skarżący skierował skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Należy nadmienić, że skarga na bezczynność nie służy do oceny prawidłowości decyzji wydanych w postępowaniu.
Podobnie organ nadzoru budowlanego prowadził działania mające na celu wyjaśnienie legalności powstania obiektu garażowego, którego rozbiórki domagał się skarżący, wskazując że został on "samowolnie i nielegalnie wybudowany na zagarniętej powierzchni Skarbu Państwa". Poczynione ustalenia wskazywały, że byli właściciele przedmiotowego obiektu A. i A.D. uzyskali w dn. [...] r. pozwolenie na jego użytkowanie, a decyzja Starosty [...] Nr [...] została doręczona skarżącemu. Prowadzone przez organ czynności wyjaśniające ewidentnie stoją w sprzeczności z zarzutem bezczynności organu. Skarżący na bieżąco był informowany o działaniach organu.
Mając powyższe na względzie sąd orzekł jak w wyroku. Sprawa została rozpoznana w trybie art. 119 pkt 4 p.p.s.a, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).