Uzasadnienie
W dniu 23 listopada 2018 r. W. P. (dalej zwany: "skarżącym"), urodzony w E. w[...] i posiadający obywatelstwo [...] zwrócił się do Wojewody Śląskiego z wnioskiem o udzielenie mu, jako cudzoziemcowi, zezwolenia na pobyt czasowy.
W dniu 5 lipca 2019 r. w związku ze złożonym wnioskiem skarżący okazał pracownikowi organu oryginał umowy o pracę z dnia [...] r. zwartą z "A" Sp. z o.o. jako pracodawcą, na czas nieokreślony, w wymiarze pełnego etatu oraz oświadczenie o tym, że nie posiada udziałów, nie jest wspólnikiem w spółkach prawa handlowego oraz w spółce cywilnej oraz nie prowadzi działalności gospodarczej. Okazał przy tym uprzednio wydaną kartę pobytu, z terminem ważności do dnia [...] r.
W dniu 14 sierpnia 2019 do organu wpłynęła, przesłana do wiadomości, kopia pisma skierowanego przez skarżącego do Ambasady Republiki[...], w którym zwrócił się on z prośbą do tej Ambasady o wydane dokumentu podróży lub zaświadczenie o niemożliwości uzyskania tego typu dokumentu.
Pismem z dnia 27 stycznia 2020 r. skarżący skierował do organu ponaglenie, dotyczące jego wniosku o wydanie karty pobytu. Organ przekazał to ponaglenie do Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców, jako organu właściwego do jego rozpatrzenia. Jednocześnie organ wezwał skarżącego do osobistego stawiennictwa oraz do uzupełnienia braków formalnych poprzez dostarczenie aktualnego dokumentu podróży – paszportu, w terminie 60 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Pismem z dnia 19 lutego 2020 r. skarżący złożył Wojewodzie dodatkowe oświadczenia i wyjaśnienia, wskazując m.in., że od 6 roku życia nieprzerwanie przebywa na terytorium RP, w tym czasie nie opuścił granic Polski, gdyż nigdy nie dysponował dokumentem podróży. Jednocześnie wskazał, że Ambasada [...] RP odmawia mu wydania dokumentu podróży, z uwagi na nieuregulowany stosunek do służby wojskowej.
Jak wynika z notatki służbowej znajdującej się w aktach Wojewody w dniu 24 lutego 2020 r. przeprowadzona została rozmowa z pełnomocnikiem skarżącego, a skarżący został pouczony o prawach i obowiązkach wynikających z przeprowadzonego postępowania, a także zobowiązał się do niezwłocznego złożenia wniosku o paszport w ambasadzie Republiki [...] w W. Pismem z dnia 23 marca 2020 r. skarżący wniósł do tutejszego Sądu skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego, w zakresie nieterminowego rozpatrzenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Zarzucił w niej przekroczenie terminów załatwienia sprawy tj., jak wskazał, pozostawanie w bezczynności.
Skarżący domaga się zobowiązania organu do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, a także orzeczenia grzywny lub kwoty przyznawanej stronie na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. oraz wnosi o przyznanie od organu sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w tym przepisie.
W uzasadnieniu skargi skarżący najpierw przedstawił dotychczasowe czynności związane z ubieganiem się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Zaakcentował, że nie może uzyskać dokumentu podróży, gdyż Ambasada [...] odmawia wydania tego dokumentu ze względu na nieuregulowany stosunek do służby wojskowej, a powrót do [...] celem jego uregulowania nie jest możliwy z uwagi na brak posiadanego dokumentu podróży, a także brak znajomości języka [...] i swobody załatwiania spraw administracyjnych w [...].
Jednocześnie skarżący wskazał, na treść art. 106 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach, w świetle którego, w szczególnie uzasadnionym przypadku, gdy cudzoziemiec nie posiada ważnego dokumentu podróży i nie ma możliwości jego uzyskania, może przedstawić inny dokument potwierdzający jego tożsamość. Według skarżącego takim innym dokumentem jest karta pobytu, która była aktualna i wiążąca na dzień składania wniosku do Wojewody.
Ze względu na przedstawione w skardze okoliczności skarżący przyjął, że organ powinien załatwić sprawę najpóźniej do dnia 15 września 2019 r. tj. po upływie miesiąca od dnia uzupełnienia przez skarżącego dokumentacji w sprawie.
Skarżący podniósł także, że organ nie może powoływać się na wzrost liczby rozpatrywanych spraw lub braki kadrowe celem zwolnienia się z odpowiedzialności, a organizacyjne problemy organu nie mogą powodować negatywnych skutków dla strony.
Skarżący zaakcentował także, że rozpatrywanie jego spraw przez okres ponad roku uniemożliwiło mu uzyskanie zezwolenia na pracę, przez co został on pozbawiony możliwości kontynuowania zatrudnienia, a w konsekwencji został pozbawiony jedynego dochodu.
Do skargi dołączono załącznik opatrzony tytułem: "opis sytuacji życiowej skarżącego", w którym przytoczone zostały najważniejszej fakty z życiorysu skarżącego, a także przedstawiona została jego aktualna sytuacja życiowa, w tym negatywne konsekwencje związane z jego ewentualnym powrotem do [...], sprowadzające się do tego, że będzie musiał tam wszystko zaczynać "od zera" bez pomocy i możliwości porozumienia się z lokalną ludnością, zwłaszcza że nie potrafi czytać ani pisać w języku urzędowy [...]. Podkreślono także, że dotychczas organ znał jego status i do 2018 r. nie było problemów z jego pobytem w RP. Ponadto do skargi załączono kopie dokumentów obrazujących dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie wniosku skarżącego o wydanie pozwolenia na pobyt czasowy.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie w całości. W uzasadnieniu swojego stanowisko organ przestawił, z zachowaniem chronologii, dotychczasowy przebieg postępowania, począwszy od dnia 23 listopada 2018 r., kiedy skarżący zwrócił się z wnioskiem o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy. Organ wskazał przy tym, że skarżący był pouczany o konieczności posiadania dokumentu podróży (paszportu).
Organ wyjaśnił, że skarżący, najpierw jako osoba niepełnoletnia, przebywał w Polsce na podstawie decyzji pobytowej ojca i nigdy nie posiadał paszportu. Poprzednio kartę pobytu czasowego otrzymał powołując się na szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 106 ust. 2 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach. Natomiast ze względu na pojawiające się w tym zakresie wyroki sądów administracyjnych, tym razem organ zażądał od skarżącego przedstawienia paszportu.
Skarżący przedstawił pisma wysłane do Ambasady Republiki [...] w W., zawierające prośbę o pomoc w uzyskaniu paszportu, jednak nigdy nie przedstawił odpowiedzi, z której wynikałoby, że nie może otrzymać dokumentu podróży oraz nie wykazał, że obiektywnie nie ma możliwości jego uzyskania, ani nie podjął nawet takiej próby.
Wojewoda zaakcentował, że poprzednio dawał wiarę wyjaśnieniom skarżącego co do podejmowanych kroków w celu otrzymania dokumentu podróży oraz jego twierdzeniom, dotyczącym obowiązkowej służby wojskowej w kraju pochodzenia. Zaznaczył przy tym, że według wyjaśnień skarżącego, złożonych w dniu 5 lutego 2020 r., nie udał się on osobiście w celu złożenia w ambasadzie wniosku o paszport. Ponadto poza obawą przed odbyciem służby wojskowej skarżący nie wskazał żadnych, konkretnych przeszkód w ubieganiu się o wydanie paszportu i to pomimo tego, że otrzymał od organu informację, że obecne jego położenie przestało być traktowane jako szczególny przypadek, o którym mowa w art. 106 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach i że w związku z tym koniecznym jest przedstawienie przez niego paszportu. W związku z licznymi zapewnieniami ze strony skarżącego, że złoży wniosek o wydanie paszportu organ pismem z dnia 9 marca 2020 r. zwrócił się do Ambasady Republiki [...] w Polsce z zapytaniem, czy skarżący kiedykolwiek zwracał się z wnioskiem o wydanie paszportu. Jednak według stanu na dzień odpowiedzi na skargę organ nie otrzymał żadnej odpowiedzi na powyższe pismo.
W kontekście zarzutów skargi organ podniósł, że dopełnił wszelkich starań aby dochować termin załatwienia sprawy mając jednocześnie na uwadze ogromną liczbę prowadzonych postępowania. Jednocześnie według organu skarżący swoim niedbałym działaniem przyczynił się do znacznego wydłużenia postępowania.
W kontekście zarzutu, dotyczącego naruszenia art. 36 § 1 k.p.a., organ wskazał, że skarżącemu przekazano informację o terminie rozpatrzenia jego wniosku jednak rozstrzygnięcie nie zapadło w terminie do 6 kwietnia 2020 r. z uwagi na wprowadzenie stanu epidemii. Z tego też względu organ nie mógł pozostawić wniosku skarżącego bez rozpatrzenia. Zaznaczył przy tym Wojewoda, że rozstrzygnięcie w sprawie nastąpi w terminie 30 dni od zakończenia stanu epidemicznego, zgodnie z art. 15 z ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczeniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.
Końcowo organ podniósł, że dla rażącego naruszenia prawa koniecznym jest znaczne przekroczenie ustawowych terminów załatwienia sprawy, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Wojewoda podniósł także, że wbrew stanowisku skarżącego istnieją tytuły prawne, pozwalające mu na podjęcie zatrudnienia. Organ zakwestionował również potrzebę stosowania środków dyscyplinujących, gdyż organ wezwał skarżącego do usunięcia braków wniosku w celu usunięcia przeszkody do wszczęcia postępowania.
W dodatkowym piśmie z 28 maja 2020 r. skierowanym do tutejszego Sądu skarżący ustosunkował się do stanowiska organu zawartego w odpowiedzi na skargę, kwestionując je w całości i przedstawiając polemikę z argumentami organu. Zaakcentował, że Ambasada odmówiła wydania paszportu w rozmowie telefonicznej, jednak nie zajęła oficjalnego stanowiska w sposób formalny, pisemny. Ponadto kontakt z Ambasadą jest utrudniony, a korespondencja skarżącego pozostaje bez odpowiedzi. Natomiast z rozmowy telefonicznej skarżącego z Ambasadą wynika, że skarżący nie może liczyć na jakiekolwiek spotkanie w ambasadzie, a wobec nieuregulowania jego stosunku do służby wojskowej sprawa pozostaje bez rozpoznania.
Skarżący zarzucił, że w trakcie spotkania w urzędzie w dniu 5 lipca 2019 r. jak również wcześniej, nie był informowany o konsekwencjach braku paszportu i działając w zaufaniu do organu, był przekonany, że paszport taki nie jest wymagany dla skuteczności wniosku o udzielenie zgody na pobyt czasowy.
Skarżący podniósł także, że w dacie złożenia wniosku dysponował ważną kartą pobytu i powinna być ona potraktowana jako "inny" dokument, o którym mowa w art. 106 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach.
Zarzucił również, że podczas większości wizyt spotkał z opryskliwością, nieuprzejmością i negatywnym nastawieniem do jego wniosku, bez uwzględnienia nietypowego charakteru jego sprawy oraz kontekstu nieformalnego jego wniosku.
Skarżący podniósł także, że jego ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie zostało uznane za uzasadnione przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Jednak rozstrzygnięcie wydane przez ten organ w sprawie ponaglenia nie zostało załączone do pisma skarżącego, choć w piśmie tym deklarował on jego załączenie.
W dniu 2 czerwca 2020 r. pełnomocnik skarżącego, będący adwokatem złożył tutejszemu Sądowi, pismo stanowiące uzupełnienie skarg, do którego załączył kopie pisma, które w imieniu skarżącego skierował do Wojewody Śląskiego, zawierającego wniosek o umożliwienie złożenie skarżącemu innego dokumentu tożsamości, o którym mowa w art. 106 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach. W piśmie przedstawiono dotychczasowe starania skarżącego w celu uzyskania w celu uzyskania paszportu. Do pisma załączono kopie: świadectwa urodzenia wraz z tłumaczeniem przysięgłym; tłumaczenie poświadczone fragmentu strony internetowej Ambasady Republiki [...] w Polsce, zawierającego informacje o dokumentach wymaganych do złożenia wniosku o paszport; dokument opatrzony tytułem "zaświadczenie", informujący o tym, że skarżący w związku z niedobytą obowiązkową służbą wojskową nie ma możliwości uzyskania paszportu Republiki [...], a także zawierające informację, że skarżący nigdy nie składał wniosku o wydanie nowego paszportu.
W dniu 24 czerwca 2020 r. do tutejszego Sądu wpłynęło pismo organu, do którego załączono kopię pisma Konsulta Republiki [...] w RP, stanowiącego odpowiedź na pismo organu z dnia 9 marca 2020 r. informujące, że skarżący nie posiada paszportu oraz nie zgłaszał się do Ambasady w celu złożenia wniosku o wydanie paszportu. Ponadto dołączono kopię pisma kierowanego przez organ do pełnomocnika skarżącego, reprezentującego go w postępowaniu przed Wojewodą. W piśmie tym zawarta został informacja, że w związku z nieuzupełnieniem braków formalnych w postaci dostarczenia aktualnego dokumentu podróży, wniosek skarżącego pozostaje bez rozpoznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 poz. 1302 dalej p.p.s.a.) obejmuje ona orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4, przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Z treści skargi wynika, że skarżący domaga się stwierdzenia bezczynności organu, polegającej na zaniechaniu merytorycznego rozpoznania jego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy.
Z uwagi na to, że przedmiotem skargi skarżący uczynił bezczynność organu skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów zgodnie z art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W przypadku skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, wniesienie skargi należy poprzedzić ponagleniem do organu wyższego stopnia (o którym mowa w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego; tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.; dalej w skrócie jako "k.p.a."). Dopiero po wyczerpaniu tego trybu strona może wnieść skargę do sądu administracyjnego, zaś skarga jest dopuszczalna niezależnie od tego, czy stanowisko organu wyższego stopnia było pozytywne, czy negatywne, a nawet, czy zostało ono wyrażone.
Odnosząc powyższe uwagi do realiów niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarżący przed wniesieniem skargi do Sądu spełnił przywoływany tutaj wymóg formalny, albowiem złożył ponaglenie.
Przechodząc do merytorycznej oceny wniesionej przez skarżącego skargi na bezczynność stwierdzić należy, że przepisy p.p.s.a. nie definiują pojęcia "bezczynności". W art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. ustawodawca wskazał z kolei, że o stanie bezczynności można mówić, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Powyższe pozwala przyjąć, że sądowa ocena stanu bezczynności ogranicza się do ustalenia, że sprawy nie załatwiono w terminie ustawowym albo wyznaczonym przez organ zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Innymi słowy, przedmiotem skargi na bezczynność jest wyłącznie ocena zachowania organu w postępowaniu administracyjnym przez pryzmat terminowości, a wniesienie skargi ukierunkowane jest na wymuszeniu na organie podjęcia wymaganej prawem czynności lub aktu. Bez znaczenia jest natomiast przyczyna niezałatwienia sprawy, w tym twierdzenia organu o usprawiedliwionej, czy też nieusprawiedliwionej bierności.
Generalnie z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął postępowania w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Uwzględniając taką skargę sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa lub stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Instytucja skargi na bezczynność ma więc na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.
W tym miejscu podkreślić należy, że oceniając, czy organ pozostaje w bezczynności, Sąd bierze pod uwagę sytuację istniejącą w dacie orzekania. Wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza bowiem możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność.
Skarga na bezczynność stanowi właściwy środek prawny do spowodowania podjęcia przez organ czynności w sprawie, w której podanie zostało pozostawione bez rozpoznania. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 8 kwietnia 2008 r., sygn. akt I GSK 485/07, pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia, jako czynność materialno-techniczna, nie podlega zaskarżeniu w drodze odwołania, a tym samym nie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Natomiast, jeżeli w ocenie składającego jego wniosek spełniał kryterium kompletności, może on złożyć skargę na bezczynność organu. Wówczas wynik tego postępowania przesądzi o tym, czy wniosek spełniał wszystkie wymogi formalne, a zatem czy organ pozostawał bezczynnym w sprawie.
W rozpoznawanej sprawie kluczowe znaczenie ma rozstrzygnięcia, czy organ zasadnie pozostawił wniosek skarżącego o wydanie zezwolenia pobyt czasowy bez rozpoznania, tj. czy organ prawidłowo zastosował normę art. 64 § 2 k.p.a. Przepis ten stanowi, że jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
W świetle powyższej normy warunkiem zastosowania rygoru pozostawienia podania bez rozpoznania jest, po pierwsze, rzeczywiste istnienie braku formalnego pisma, czyli takiego jego niedostatku, który stoi w sprzeczności z wymogami stawianymi mu przez prawo. Po drugie, konieczne jest uprzednie, jasne i zrozumiałe wezwanie do usunięcia określonego braku, które będzie sporządzone w sposób zgodny z wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadą zaufania uczestników postępowania do rozpoznającego sprawę organu władzy publicznej. Po trzecie, warunkiem pozostawienia podania bez rozpoznania jest niewywiązanie się przez wnioskodawcę z obowiązku wskazanego w wezwaniu.
W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd doszedł do przekonania, że zasadnie Wojewoda pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania.
Zgodnie z art. 105 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach - cudzoziemiec składa wniosek o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy osobiście, nie później niż w ostatnim dniu jego legalnego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Jeżeli wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy nie został złożony przez cudzoziemca osobiście, wojewoda wzywa go do osobistego stawiennictwa w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania (art. 105 ust. 2 ustawy).
O tym jakie wymagania musi spełniać wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy oraz jakie są wymagane do niego załączniki rozstrzyga art. 106 ust. 2 i 3 ustawy o cudzoziemcach. Zgodnie z art. 106 ust. 2 i 3 obowiązującym w dacie złożenia wniosku, cudzoziemiec przedstawia ważny dokument podróży i dołącza do wniosku:
- 1) aktualne fotografie;
- 2) dokumenty niezbędne do potwierdzenia danych zawartych we wniosku i okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy.
Jak stanowi art. 106 ust. 3 ustawy w szczególnie uzasadnionym przypadku, gdy cudzoziemiec nie posiada ważnego dokumentu podróży i nie ma możliwości jego uzyskania, może przedstawić inny dokument potwierdzający tożsamość
Mając na względzie przytoczone przepisy stwierdzić należy, że przedstawienie ważnego dokumentu podróży przez cudzoziemca przy złożeniu wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy stanowi wymóg formalny. Wymóg ten sprowadza się do formalnego potwierdzenia tożsamości. W konsekwencji nie można wszcząć postępowania w sprawie cudzoziemca, który nie jest w stanie należycie udokumentować swoich danych osobowych, ponieważ nie przedstawia ważnego dokumentu podróży, który zgodnie z przyjętym przez ustawodawcę rozwiązaniem dla cudzoziemca jest podstawowym dokumentem tożsamości.
Jednocześnie ustawodawca przewidział, że cudzoziemiec może przedstawić inny dokument potwierdzający jego tożsamość. Zostało to jednak powiązane z dodatkowymi warunkami. Koniecznym jest bowiem zaistnienie szczególnie uzasadnionego przypadku, polegającego na tym, że cudzoziemiec nie posiada ważnego dokumentu podróży i jednocześnie nie ma możliwości jego uzyskania
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do tego, czy w odniesieniu do skarżącego zachodzi szczególny przypadek, o którym mowa w art. art. 106 ust. 3 ustawy. Zaistnienie takiego szczególnego przypadku wymaga łącznego spełnienia dwóch przesłanek.
Pierwsza dotyczy braku ważnego dokumentu podróży i jej spełnienie nie stanowi sporu, gdyż skarżący, będąc obywatelem Republiki [...] nigdy nie posiadał dokumentu podróży.
Druga przesłanka dotyczy braku możliwości uzyskania dokumentu podróży, a jej spełnienie jest kluczową kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie. W tym zakresie, zdaniem Sądu, słusznym jest stanowisko organu.
Podkreślić należy, że to na cudzoziemcy ubiegającym się o wydanie pozwolenia na pobyt czasowy spoczywa ciężar wykazania braku możliwości uzyskania dokumentu podróży. W ocenie Sądu w realiach rozpoznawanej sprawy dla wykazania braku takiej możliwości koniecznym jest formalne złożenie wniosku o wydanie dokumentu podróży. Tymczasem bezspornie takiego wniosku skarżący nie złożył, co wynika zarówno z przedłożonej przez pełnomocnika skarżącego kopii pisma Konsula Republiki [...] w Polsce z dnia [...] r. opatrzonego tytułem "zaświadczenie", jak i z skierowanego do organu pisma Konsula z tej samej daty. Jak natomiast wynika z twierdzeń zawartych w skardze i znajdujących kopii pism Skarżący ograniczył się jedynie do kierowania do Ambasady nieformalnych próśb o pomoc w uzyskaniu dokumentu podróży.
W ocenie Sądu, aby brak możliwości uzyskania dokumentu podróży traktować jako szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 106 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach koniecznym jest niebudzące wątpliwości, formalne, a zarazem ostateczna potwierdzenie, że skarżący nie może takiego dokumentu uzyskać. Takim potwierdzeniem będzie sformalizowana, wydana w trybie obowiązującym w danym kraju, odmowa wydania dokumentu podróży przy jednoczesnym wyczerpaniu ewentualnie przysługujących środków jej zaskarżenia. Istotne jest przy tym, aby odmowa nastąpiła z powodu przeszkód, których osoba ubiegająca o dokument podróży nie jest w stanie przezwyciężyć. Niemniej ta ostatnia kwestia może być oceniana dopiero po wydaniu formalnej odmowy.
Należy podkreślić, że odstąpienie od wymogu formalnego, dotyczącego przedłożenia dokumentu podróży ma na gruncie art. 106 ust. 3 charakter wyjątkowy, przy czym wskazane przez ustawodawcę przesłanki odstąpienia nie tylko, że muszą zaistnieć, to jeszcze muszą posiadać szczególny charakter, czemu ustawodawca dał wyraz posługując się pojęciem "szczególnie uzasadnionego przypadku". Wymóg takiego szczególnego charakteru nie będzie spełniony, jeżeli osoba wnioskująca się o pozwolenie na pobyt czasowy nie skorzystała z formalnego trybu ubiegania się o wydanie dokumentu podróży obowiązującego w kraju, którego obywatelstwo posiada.
Przyjęcie odmiennego zapatrywana oznaczałoby, że już utrudnienia w uzyskaniu dokumentu podróży, skutkowałyby odstąpieniem od wymogu formalnego wniosku o wydanie pozwolenia na pobyt czasowy, a to jest nie do pogodzenia z szczególnym charakterem przypadku, o którym mowa w art. 106 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach.
Nie wystarcza też wskazanie wymogów formalnych, które według prawa właściwego dla kraju obywatelstwa skarżącego są konieczne do złożenia wniosku o wydanie dokumentu podróży. Nie jest bowiem rolą Wojewody, aby w oparciu o przepisy obowiązujące w innymi państwie oceniać, czy skarżący ma możliwość uzyskania dokumentu podróży. Z tego względu nie mogło odnieść skutku przedłożenie przez pełnomocnika skarżącego tłumaczenia fragmentu tekstu ze strony internetowej ambasady, którego zamierzeniem było wykazanie, że ewentualny wniosek skarżącego o wydania dokumentu podróży nie przyniesie zamierzonego skutku.
W kontekście zarzutów skargi i dodatkowych wywodów pełnomocnika skarżącego wskazać należy, że w realiach rozpoznawanej sprawy okolicznością pozbawioną znaczenia jest to, że w dacie składania wniosku jeszcze nie upłynął termin ważności karty pobytu posiadanej przez skarżącego. Kwestia, czy dokument ten może być potraktowany jako "inny dokument tożsamości", o którym mowa w art. 106 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach ma charakter wtórny i może być ocenia dopiero po stwierdzeniu, że w sprawie zaszły wskazane powyżej przesłanki, pozwalające na stwierdzenie zaistnienia "szczególnego uzasadnionego przypadku", o którym mowa w tym przepisie. Innymi słowy powodem pozostawienia wniosku skarżącego bez rozpatrzenia nie jest utrata ważności karty stałego pobyty po dacie złożenia tego wniosku.
Reasumując stwierdzić należy, że skoro skarżący, ubiegając się u Wojewody o wydanie pozwolenia na pobyt czasowy nie przedstawił formalnej i ostatecznej odmowy wydania mu dokumentu podróży przez właściwy organ państwa, którego jest obywatelem i z której wynikałoby, że skarżący nie ma faktycznie możliwości uzyskania dokumentu podróży w tym państwie, a nawet, pomimo wyznaczenia dodatkowego terminu, skarżący nie złożył żadnego formalnego wniosku w tym zakresie, to brak było podstaw tego, aby odstąpić od wymogu formalnego wynikającego za art. 106 ust. 2 i uznać ten wymóg za spełniony na podstawie art. 106 ust. 3 ustawy. W związku z tym organ prawidłowo zastosował normę z art. 64 § 2 k.p.a. i zawiadomił skarżącego o pozostawieniu jego wniosku bez rozpoznania, a że uczynił to przed datą rozpatrzenia przez tutejszy Sąd skargi na bezczynność, to skarga podlegała oddaleniu.
Mając powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.