Uzasadnienie
Pismem z dnia (...) r. I.K. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach ze skargą na Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. W uzupełnieniu tej skargi pismem z dnia (...) r. skarżąca podniosła m.in., iż w/w organ odmawia jej prawa bycia stroną w postępowaniu związanym z przebudową lokalu użytkowego usytuowanego na parterze budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. (...) w Z. oraz udziela odpowiedzi w tym zakresie w formie pism wyjaśniających, a nie w "trybie administracyjnym".
Wobec zaistniałych wątpliwości odnośnie przedmiotu powyższej skargi Sąd wezwał skarżącą do usunięcia jej braku formalnego poprzez wskazanie, czy pismo to stanowi skargę na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia (...) r., nr (...), którą umorzono postępowanie w sprawie prowadzenia robót budowlanych związanych z przebudową w/w lokalu użytkowego bez wymaganego prawem zgłoszenia właściwemu organowi. Czy też skarga ta dotyczy bezczynności tego organu, wówczas bowiem zobowiązano skarżącą do wskazania, na czym owa bezczynność polega, poprzez podanie, jakiego konkretnie aktu – decyzji, postanowienia lub innego aktu – organ ten nie wydaje.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca podniosła, iż przedmiotowa skarga dotyczy bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z., polegającej na niewydaniu przez ten organ konkretnego aktu, tj. decyzji lub postanowienia w sprawie dopuszczenia jej w charakterze strony do wskazanego na wstępie postępowania. Tym samym, zdaniem skarżącej, organ odmawia jej prawa do złożenia środka odwoławczego oraz czynnego udziału w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zakres kognicji tych sądów określają przepisy art. 3, art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej w skrócie ustawy.
Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 tego przepisu. Oznacza to, iż bezczynność ta może dotyczyć jedynie sytuacji, w których organ nie wydaje decyzji administracyjnych, niektórych postanowień (w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także rozstrzygających co do istoty, ponadto wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie) oraz innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Wyszczególnienie wymienionych wyżej aktów jest wyczerpujące, zatem skarga wniesiona na bezczynność organu administracji publicznej wykraczającą poza ten zakres przedmiotowy jest niedopuszczalna i polegać musi odrzuceniu, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy.
Przenosząc powyższą regulację na grunt niniejszej sprawy rozważyć wymaga, czy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z., w związku z żądaniem skarżącej dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu w sprawie przebudowy lokalu użytkowego, jest uprawniony do podjęcia aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, o jakim jest mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy.
Zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej w skrócie k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania. Tymczasem kwestię tego kto jest stroną postępowania administracyjnego regulują przepisy działu II rozdział 6 k.p.a.
W oparciu o treść art. 28 k.p.a. organ administracji ustala krąg podmiotów, którym w danej sprawie przysługuje przymiot strony i zapewnia tym podmiotom czynny udział w postępowaniu. Nie można natomiast z treści tego przepisu wyprowadzić właściwości organu do wydawania postanowień o dopuszczeniu do udziału w charakterze strony danego podmiotu. Statuując zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym przepisy k.p.a. nie przewidziały, poza uregulowaniem zawartym w art. 31 § 2 tej ustawy, możliwości wydawania przez organy takich orzeczeń. Unormowanie zawarte w art. 31 § 2 k.p.a. odnosi się jedynie do organizacji społecznych i przybiera formę postanowienia o dopuszczeniu lub odmowie dopuszczenia takiej organizacji do udziału w postępowaniu. Oznacza to zatem, iż w pozostałych w przypadkach, tj. w odniesieniu do innych podmiotów niż organizacje społeczne, brak jest podstaw prawnych do orzekania o dopuszczeniu ich do udziału w postępowaniu administracyjnym (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 września 1998 r., sygn. akt IV SA 2027/1996, Lex nr 43794).
Jednocześnie wskazać wymaga, iż odmowa dopuszczenia danego podmiotu do udziału w postępowaniu w charakterze strony zostanie wyrażona w formie orzeczenia organu administracji, lecz stosownie do żądania danej osoby poprzez np. odmowę wszczęcia postępowania (art. 61 k.p.a.), stwierdzenie niedopuszczalności odwołania (art. 134 k.p.a.), odmowę wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.).
Mając na uwadze powyższe okoliczności uznać należy, iż skarga I.K. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony w sprawie prowadzenia robót budowlanych jest niedopuszczalna, zatem podlega odrzuceniu w oparciu o treść art. 58 § 1 pkt 6 ustawy.