Uzasadnienie
Pismem z dnia 9 lutego 2022 r. W. G. (dalej: "skarżący") złożył skargę na bezczynność Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w sprawie rozpoznania wniosku o potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. W uzasadnieniu podał, że w dniu 31 lipca 2021 r., wobec nowych dowodów, złożył ponowny wniosek o potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.
W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że w kwestii wniosku skarżącego z dnia 31 lipca 2021 r. wydał postanowienie z dnia 6 października 2021 r. o odmowie wszczęcia postępowania z uwagi na fakt, iż organ wydał już prawomocną i ostateczną decyzję w sprawie wniosku skarżącego o potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych (decyzja z dnia 10 sierpnia 2016 r. utrzymana w mocy decyzją z dnia 11 października 2016 r.). Nadto, nie stwierdzono nieważności tych decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Badanie merytorycznej zasadności skargi każdorazowo poprzedza analiza jej dopuszczalności. Postępowanie sądowoadministracyjne może toczyć się bowiem wyłącznie na podstawie prawnie dopuszczalnej i skutecznie wniesionej skargi.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a ww. przepisu.
Badanie przez sąd administracyjny dopuszczalności skargi polega w pierwszej kolejności na ocenie, czy istnieje jej przedmiot należący do zakresu kognicji sądu administracyjnego określonej w art. 3 § 2 p.p.s.a. Badaniu sądu podlega więc na wstępie istnienie przedmiotowej przesłanki zaskarżenia (dopuszczalności skargi w zakresie przedmiotowym), tzn. określenia czy na zaskarżoną formę działalności administracji publicznej lub jej zaniechania (bezczynności, przewlekłego prowadzenia postępowania) przysługuje skarga objęta zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Ustalenie natomiast przez sąd, że w sprawie zachodzi niedopuszczalność skargi z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia, czyni bezprzedmiotowym badanie przez sąd warunków formalnych dopuszczalności wniesienia skargi (por. postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2021 r., sygn. akt II OSK 136/21).
Sąd stoi na stanowisku, że skarżący wniósł skargę w sprawie objętej kognicją sądów administracyjnych. Dotyczy ona bowiem bezczynności w prowadzeniu postępowania administracyjnego, w postaci rozpoznania wniosku o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Dostrzec jednak trzeba, że już przed wniesieniem skargi wniosek ten został rozpoznany.
Wskazać w tym miejscu przyjdzie, że w uchwale z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Podstawą dla odrzucenia tego rodzaju skargi jest przepis art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Za inną przyczynę niedopuszczalności skargi, należy bowiem uznać okoliczność braku przedmiotu skargi w chwili jej wniesienia rozumianego, jako bezczynność niedającą się już usunąć ze względu na rozstrzygnięcie sprawy przez organ w sposób kończący postępowanie administracyjne.
Po wydaniu rozstrzygnięcia w sprawie, nawet jeżeli rozstrzygnięcie to nastąpi po upływie terminu wyznaczonego w przepisach obowiązującego prawa, bezczynność postępowania pozostaje stanem historycznym, czyli takim, który istniejąc w przeszłości, nie może być uznany w procedurze sądowoadministracyjnej za nadal podlegający ocenie w kontekście celu tej procedury, tj. przeciwdziałania braku podjęcia działań organu w określonym terminie.
Sytuacja taka zdaniem Sądu ma miejsce w niniejszej sprawie. Postępowanie z wniosku skarżącego o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych zakończyło się wydaniem w dniu 6 października 2021 r. postanowienia. Natomiast skargę na bezczynność organu w powyżej opisanym zakresie skarżący wniósł w piśmie z dnia 9 lutego 2022 r., a więc już po rozpoznaniu wniosku, którego nierozpoznanie jest przedmiotem skargi.
W związku z powyższym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.