Uzasadnienie
Pismem z dnia 17 sierpnia 2011 r., które wpłynęło do Urzędu Gminy K. w dniu [...] r., A. J. i I. J. jako współwłaściciele działek nr 1 i 2, położonych w miejscowości Zdrowa, domagali się wydania przez Wójta Gminy K. decyzji w przedmiocie nakazania właścicielowi działek sąsiednich nr 3 i 4 przywrócenia stanu poprzedniego w zakresie stosunków wodnych lub też wykonania stosownych urządzeń zapobiegających powstaniu szkód, związanych z naruszeniem stosunków wodnych, będących skutkiem zabudowania przedmiotowych działek i utwardzenia ich powierzchni kostką brukową bez odpowiedniego odprowadzenia wód opadowych.
W odpowiedzi Wójt Gminy K. pismem z dnia [...] r. nr [...] poinformował, że Gmina K. zobowiązuje się do podwyższenia istniejącego ogrodzenia oraz do wykonania prawidłowego odpływu wód opadowych, które to prace wykonane zostaną do dnia [...] r., co związane jest z ograniczonymi środkami finansowymi. Następnie wskutek zażalenia wnioskodawców postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wyznaczyło Wójtowi Gminy K. dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia [...] r., zobowiązując organ do wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. Jednocześnie Kolegium stwierdziło, że niezałatwienie sprawy w terminie nie nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa.
Z kolei Wójt Gminy K. pismem z dnia [...] r., doręczonym wnioskodawcom do wiadomości, wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. o wyznaczenie innego organu do załatwienia sprawy, bowiem z uwagi na fakt, że Gmina K. jest właścicielem działek nr 3 i 4, zachodzi podstawa do wyłączenia Wójta i wszystkich pracowników podległego mu urzędu zgodnie z art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a. Pismo to nadano za pośrednictwem poczty w dniu 1 lutego 2012 r.
W tym stanie rzeczy A. J. i I. J. w dniu 4 czerwca 2012 r. wnieśli skargę na bezczynność Wójta Gminy K. w sprawie dotyczącej usunięcia naruszenia stosunków wodnych na ich nieruchomości wskutek działań Gminy K. na działkach sąsiednich, domagając się zobowiązania tego organu do wydania w odpowiednim terminie decyzji administracyjnej, kończącej postępowanie w tej sprawie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Nadto skarżący wnieśli o wymierzenie Wójtowi Gminy K. grzywny. Po zrelacjonowaniu przebiegu dotychczasowego postępowania, skarżący zarzucili, że co prawda Gmina K. wykonała pewne prace w celu ograniczenia negatywnego wpływu wód opadowych na ich nieruchomość, lecz nie przyniosły one spodziewanego rezultatu, zaś Wójt Gminy nie wydał w tej sprawie decyzji administracyjnej wbrew dyspozycji art. 29 ust. 3 – Prawa wodnego, ani też nie powiadomił ich o przyczynach zwłoki i nie wskazał nowego terminu zgodnie z art. 36 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy K. wyjaśnił, że nie jest możliwe podjęcie dalszych czynności w sprawie, gdyż Kolegium nie wyznaczyło innego organu, mimo wystąpienia z takim wnioskiem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest uzasadniona.
Faktem jest, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie, wszczęte w dniu 22 sierpnia 2011 r., nie zostało zakończone do dnia rozpoznania skargi na bezczynność Wójta Gminy K. poprzez wydanie decyzji zgodnie z art. 104 k.p.a. Jednakże opóźnienie nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu. Stąd też z mocy art. 35 § 5 k.p.a., okres opóźnienia nie podlega zaliczeniu do terminów, wynikających z § 3 tego przepisu. Wbrew zarzutom skarżących, organ administracyjny dopełnił też powinnościom z art. 36 § 2 k.p.a., bowiem doręczył stronom do wiadomości pismo z dnia [...] r., skierowane do SKO w C., a stanowiące wniosek o wyłączenie organu. Skoro dalszy bieg sprawy uzależniony jest od rozstrzygnięcia innego organu, Wójt Gminy K. w okolicznościach niniejszej sprawy nie mógł wskazać nowego terminu załatwienia sprawy.
Z mocy art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a., organ administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której jest stroną albo pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki, bądź też jest przedstawicielem jednej ze stron. Jest poza sporem, że działki nr 3 i 4, stanowią własność Gminy K. W tej sytuacji Gmina ta byłaby adresatem ewentualnego nakazu w trybie art. 29 ust. 3 – Prawa wodnego, wydania którego domagają się skarżący. Tymczasem Wójt Gminy K. jest zarówno organem właściwym do wydania decyzji w tym przedmiocie, jak również reprezentuje Gminę na zewnątrz jako organ wykonawczy.
Zatem byłby równocześnie adresatem wydanego nakazu i podmiotem zobowiązanym do jego wykonania. Taki stan rzeczy rodzi zaś obawę o bezstronność organu i może skutkować przyjęciem, że wydana przez niego decyzja obarczona będzie wadą z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., skutkującą wznowieniem tego postępowania. Równocześnie te same przesłanki dotyczą wszystkich pracowników Urzędu Gminy K., skoro sprawa dotyczy interesu prawnego tej jednostki samorządu terytorialnego (majątku Gminy K.).
Skoro zatem organ administracji wystąpił z wnioskiem o wyłączenie organu i wszystkich pracowników, zgodnie z art. 26 § 2 i 3 k.p.a., sprawa wyłączenia i ewentualnego wyznaczenia innego organu, należy do właściwości organu wyższego stopnia – w tym wypadku Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. Tymczasem organ ten nie zajął stanowiska w przedmiocie wniosku Wójta Gminy K., co zostało spowodowane przeoczeniem pisma z dnia [...] r., dołączonego przez omyłkę do sprawy z zażalenia na bezczynność tego organu (vide: notatka urzędowa). Nie budzi jednak wątpliwości, że wniosek z dnia [...] r., nadano za pośrednictwem poczty następnego dnia, co potwierdza dołączony do akt wypis z księgi nadawczej Urzędu Gminy K., a wniosek wpłynął do Kolegium, lecz nie został rozpoznany, bezczynność Wójta Gminy K. od dnia [...] r. ma charakter obiektywnie niezależny od tego organu. Dalszy bieg sprawy uzależniony jest od rozpatrzenia tego wniosku przez Kolegium, na co nie ma żadnego wpływu Wójt Gminy K. Zatem z mocy art. 35 § 5 k.p.a., brak podstaw do zobowiązania Wójta Gminy K. do wydania decyzji administracyjnej, rozpatrującej wniosek skarżących z dnia 17 sierpnia 2011 r., skoro organ ten i wszyscy podlegli pracownicy podlegają wyłączeniu od rozpoznania sprawy, dotyczącej bezpośrednio interesu majątkowego tej gminy.
Z tych też względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270).