Uzasadnienie
Pismem z dnia [...]r. pełnomocnik F. K. – Z. K. wniósł za pośrednictwem Prezydenta Miasta R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Gminy R. reprezentowanej przez Zakład Gospodarki Mieszkaniowej w R. Z treści skargi wynika, że Dyrektor Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w R. nie rozpoznał wniosku z dnia [...]r. w przedmiocie okazania pełnomocnikowi skarżącej umowy najmu, na jaką powoływano się w piśmie z dnia [...]r. nr [...].
Jak wynika bowiem z akt sprawy powołanym pismem Dyrektor Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w R. rozwiązał z dniem [...]r., za uprzednim wypowiedzeniem skutecznym od [...]r., ze skarżącą umowę najmu lokalu mieszkalnego położonego w R. przy ul. [...]. Z kolei pismem z dnia [...]r. nr [...] Dyrektor w odpowiedzi na przedmiotowy wniosek z dnia [...]r. poinformował, iż wyjaśnień w sprawie umowy udzielono w dniu [...]r. na spotkaniu w Zakładzie Gospodarki Mieszkaniowej. Sporządzona natomiast w dniu [...]r. informacja z przebiegu powołanego spotkania, które dotyczyło m.in. wniosku o okazanie umowy najmu, wskazuje, że pełnomocnik skarżącej został powiadomiony o niemożności dokonania żądanej przez niego czynności wobec nieistnienia fizycznie umowy najmu zawartej między skarżącą a Zakładem. Nadto pouczony został o sytuacjach, w których z mocy prawa powstaje stosunek prawny np. w przypadku wstąpienia w stosunek najmu, jak również o możliwości wypowiedzenia takiej umowy.
W odpowiedzi na skargę organ administracji publicznej wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, ewentualnie o jej oddalenie. Argumentując swoje stanowisko podniósł, iż realizacja żądań skarżącej nie następuje w oparciu o przepisy ustawy – Kodeksu postępowania administracyjnego. Wniosek strony skarżącej dotyczy bowiem podjęcia czynności niezwiązanych z administracją publiczną, co zdaniem organu oznacza, że brak jest podstaw do rozpoznania skargi na bezczynność w oparciu o przepis art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Nadto podkreślił, iż żądanie okazania umowy najmu, jaka łączy Zakład Gospodarki Mieszkaniowej w R. ze skarżącą, ma charakter cywilnoprawny i dotyczy stosunków pomiędzy najemcą lokalu a wynajmującym, a zatem nie może być przedmiotem procedowania przez sąd administracyjny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Podstawowa kwestia w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do zbadania dopuszczalności wniesionej skargi z punktu widzenia zakresu kognicji sądu administracyjnego.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie. Zakres kognicji sądów administracyjnych określa m.in. art. 3 § 2 p.p.s.a., w którym wymienione zostały kategorie aktów prawnych i czynności podlegające kontroli tego sądu. Powołany przepis w pkt 8 stanowi, iż sąd administracyjny jest również właściwy do orzekania w sprawach skarg na bezczynność, jednakże tylko w odniesieniu do przypadków wymienionych od pkt 1 do 4a. Aby zatem możliwe było złożenie skargi na bezczynność organu administracji publicznej, organ ten musi pozostawać w zwłoce z wydaniem:
- - decyzji administracyjnej,
- - postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, a także postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty,
- - postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,
- - innych niż określone powyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,
- - a także pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach.
Tak więc zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest z mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności.
Zgodnie z przyjętą linią w orzecznictwie, w sytuacji jeśli sprawa, której skarga na bezczynność dotyczy, nie podlega rozstrzygnięciu w drodze aktu administracyjnego, to właściwe jest orzeczenie przez sąd administracyjny o odrzuceniu skargi jako niedopuszczalnej z braku właściwości.
Jak wynika ze skargi strona skarżąca dopatruje się bezczynności Dyrektora Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w R. w nie okazaniu umowy najmu lokalu mieszkalnego wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu Gminy R. Zasady gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy są uregulowane w ustawie z dnia [...]r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j.: Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.). Powołana wyżej ustawa nie przewiduje załatwiana spraw przyznawania lokali w formie jakiegokolwiek aktu administracyjnego. Zgodnie z art. 4 ust. 1 wskazanej ustawy, kwestia zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy i gmina realizuje w tym zakresie zadania z zakresu administracji publicznej. Nie oznacza to jednak, że musi to czynić w formach zwykle przewidzianych dla tego rodzaju działalności organu administracji publicznej tj. w formach aktów administracyjnych wydawanych w trybie przepisów ustawy - Kodeksu postępowania administracyjnego.
Kwestie te są bowiem załatwiane w formie cywilnoprawnej (umowa najmu), a zatem wszelkie spory w takim przypadku rozstrzygać będą sądy powszechne. Najem bowiem jest instytucją prawa cywilnego, a nie administracyjnego, i wszystkie kwestie z nim związane (w tym także zawarcie i wygaśniecie umowy) nie następują w drodze decyzji administracyjnej. W konsekwencji, brak podstaw do przyjęcia, aby załatwienie sprawy okazania umowy najmu (której zawarcie dokonywane jest w ramach dwustronnej czynności cywilnoprawnej) następowało w drodze decyzji administracyjnej, postanowienia lub innego aktu czy czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Tak więc żądanie skarżącej zawarte w skardze jest niedopuszczalne, albowiem do okazania umowy cywilnoprawnej, jak i w efekcie zbadania jej bytu prawnego nie jest właściwy sąd administracyjny.
Zatem sprawa będąca przedmiotem skargi nie ma charakteru sprawy administracyjnej, a sprawy cywilnej, a tym samym nie podlega właściwości wojewódzkiego sądu administracyjnego a kognicji sądu powszechnego.
Odnosząc poczynione wyżej spostrzeżenia do poddanej kontroli Sądu skargi stwierdzić należy, że jej przedmiot leży poza zakresem właściwości sądu administracyjnego, wyznaczonym treścią przywołanych wyżej przepisów. Zakreślona w skardze bezczynność nie mieści się w kategorii spraw rozstrzyganych przez podjęcie aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. W związku z powyższym ewentualne zaniechania Dyrektora Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w R. nie noszą znamion bezczynności, o której jest mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy, ponieważ zaskarżona w niniejszej sprawie bezczynność nie mieści się w granicach kognicji sądu administracyjnego wyznaczonej treścią art. 3 p.p.s.a., Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 3 oraz § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowiącego, iż sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.