Uzasadnienie
Pismem z dnia 18 maja 2022 r. S. B. złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta i Gminy P. w sprawie rozpoznania jego wniosku z dnia 11 lutego 2022 r. w przedmiocie zmiany zagospodarowania terenu.
Do skargi dołączył postanowienie organu z dnia 18 maja 2022 r., mocą którego odmówiono skarżącemu wszczęcia postępowania w sprawie z powyższego wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Badanie merytorycznej zasadności skargi każdorazowo poprzedza analiza jej dopuszczalności. Postępowanie sądowoadministracyjne może toczyć się bowiem wyłącznie na podstawie prawnie dopuszczalnej i skutecznie wniesionej skargi.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a ww. przepisu.
Badanie przez sąd administracyjny dopuszczalności skargi polega w pierwszej kolejności na ocenie, czy istnieje jej przedmiot należący do zakresu kognicji sądu administracyjnego określonej w art. 3 § 2 p.p.s.a. Badaniu sądu podlega więc na wstępie istnienie przedmiotowej przesłanki zaskarżenia (dopuszczalności skargi w zakresie przedmiotowym), tzn. określenia czy na zaskarżoną formę działalności administracji publicznej lub jej zaniechania (bezczynności, przewlekłego prowadzenia postępowania) przysługuje skarga objęta zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Ustalenie natomiast przez sąd, że w sprawie zachodzi niedopuszczalność skargi z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia, czyni bezprzedmiotowym badanie przez sąd warunków formalnych dopuszczalności wniesienia skargi (por. postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2021 r., sygn. akt II OSK 136/21).
Sąd stoi na stanowisku, że skarżący wniósł skargę w sprawie objętej kognicją sądów administracyjnych. Dotyczy ona bowiem przewlekłości w prowadzeniu postępowania w przedmiocie rozpoznania jego wniosku o zmianę zagospodarowania terenu. Dostrzec jednak trzeba, że wskazany wniosek został już przez organ rozpoznany, poprzez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, które to rozstrzygnięcie zostało załączone przez skarżącego do wniesionej skargi.
Wskazać w tym miejscu przyjdzie, że w uchwale z dnia 7 marca 2021 r., sygn. akt II OPS 1/21, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, wniesiona po jego zakończeniu, podlega odrzuceniu. Podstawą dla odrzucenia tego rodzaju skargi jest przepis art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Za inną przyczynę niedopuszczalności skargi, należy bowiem uznać okoliczność braku przedmiotu skargi w chwili jej wniesienia rozumianego, jako przewlekłość niedająca się już usunąć ze względu na rozstrzygnięcie sprawy przez organ w sposób kończący postępowanie administracyjne. Po wydaniu rozstrzygnięcia w sprawie, nawet jeżeli rozstrzygnięcie to nastąpi po upływie terminu wyznaczonego w przepisach obowiązującego prawa, przewlekłość postępowania pozostaje stanem historycznym, czyli takim, który istniejąc w przeszłości, nie może być uznany w procedurze sądowoadministracyjnej za nadal podlegający ocenie w kontekście celu tej procedury, tj. przeciwdziałania opieszałości organu.
W powyższej uchwale podkreślono również, że za rozstrzygnięcie sprawy należy uznać nie tyle samo wydanie aktu administracyjnego, ale jego uzewnętrznienie wobec stron postępowania w postaci jego doręczenia. Samo wydanie aktu przez organ jest bowiem czynnością techniczną, która nabiera doniosłości prawnej w postaci rozstrzygnięcia sprawy dopiero w chwili, gdy zostanie skutecznie oświadczona stronom postępowania.
Sytuacja taka zdaniem Sądu ma miejsce w niniejszej sprawie.
Akta administracyjne potwierdzają bowiem, że sprawa z wniosku skarżącego z dnia 11 lutego 2022 r. została zakończona wydaniem postanowienia z dnia 18 maja 2022 r. o odmowie wszczęcia postępowania. Przedmiotowe postanowienie zostało załączone do wniesionej skargi, stąd zachodzi pewność, że strona skarżąca uzyskała wiedzę o zapadłym rozstrzygnięciu jeszcze przed wniesieniem skargi na przewlekłość.
W związku z powyższym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Ponadto, na mocy art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd zwrócił stronie skarżącej uiszczony wpis sądowy.
Wskazać jeszcze wypadnie, że powołane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.