Uzasadnienie
Pismem z dnia 20 lutego 2016 r. T. K., w imieniu swoim oraz jako pełnomocnik pozostałych skarżących, tj. M. S., J. K., B. D., J. K., J. K., M. K., J. K., M. K., M. K. i A. K. - wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność polegającą na niezałatwieniu wniosku w przedmiocie zwrotu nieruchomości położonej w L., oznaczonej w chwili wywłaszczenia jako parcele 1 i 2.
Przewodniczący Wydziału II zarządzeniem z dnia 10 marca 2016 r. wezwał T. K. do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego upoważniającego do działania w imieniu pozostałych skarżących przed sądami administracyjnymi, a także do jednoznacznego oznaczenia organu, którego bezczynności skarga dotyczy, w szczególności poprzez wskazanie, czy jest to skarga na bezczynność Wojewody [...] czy Starosty [...]. Dla dokonania powyższych czynności wyznaczony został siedmiodniowy termin, pod rygorem odrzucenia skargi. W przewidzianym do tego terminie, pismem z dnia 1 kwietnia 2016 r. wezwany wskazał jako skarżony organ Starostę [...] zaznaczając, że przed tym organem złożył pełnomocnictwo upoważniające go do działania w imieniu pozostałych skarżących.
Zarządzeniami z dnia 23 czerwca 2016 r. Zastępca Przewodniczącego zobowiązał T. K., jako skarżącego i pełnomocnika pozostałych skarżących, do wykazania poprzez nadesłanie odpisu zażalenia, że przed złożeniem skargi wystąpił w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a." z zażaleniem do Wojewody [...], na niezałatwienie sprawy w terminie przez organ, którego bezczynność skarży. Nadto wezwany został ponownie do nadesłania pełnomocnictw procesowych do działania w imieniu reszty skarżących. Zastępca Przewodniczącego zobowiązał także skarżących do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi w kwocie 100,00 zł, tj. w wysokości określonej w § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Dla dokonania powyższych czynności wyznaczony został siedmiodniowy termin, pod rygorem odrzucenia skargi.
W terminie zakreślonym uiszczono jedynie wpis sądowy od skargi. T. K. jednakże zwrócił się do Sądu o przedłużenie terminu do nadesłania pełnomocnictw, przesyłając w załączeniu kopię wystąpienia do Starosty [...] o nadesłane kserokopii przedmiotowych pełnomocnictw, a także fotokopię pisma kierowanego do Wojewody [...] z dnia [...] r. (prezentata wpływu do organu odwoławczego [...] r.) w kwestii niezałatwienia przez organ pierwszej instancji wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. W dniu 1 sierpnia 2016 r. przesłano upoważnienie do działania w zawisłej sprawy dla T. K. udzielone przez pozostałych skarżących.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej "p.p.s.a.", dopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej uzależniona jest od uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, jeżeli służyły stronie w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Stosownie do art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, przewidziany w ustawie. Powołany przepis wprowadza zasadę pierwszeństwa postępowania administracyjnego w stosunku do postępowania sądowego. Z kolei w myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuci skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
Na gruncie rozpoznawanej sprawy, środkiem tego rodzaju jest zażalenie do organu wyższego stopnia, tj. Wojewody [...] na niezałatwienie sprawy w terminie (art. 37 § 1 k.p.a.).
Nadto skarga, jako pierwsze pismo strony w postępowaniu sądowym powinna spełniać określone wymagania, o których mowa między innymi w art. 46 § 3 p.p.s.a. Powołany przepis stanowi, że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Stosownie zaś do art. 37 § 1 zd. 1 p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie braku formalnego skargi stanowi podstawę do jej odrzucenia (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).
Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, powołane wyżej wezwania, stanowiące wykonanie zarządzeń Zastępcy Przewodniczącego z dnia 23 czerwca 2016 r. – T. K. odebrał w dniu 18 lipca 2016 r. Zatem wyznaczony termin na dokonanie wymaganych czynności upłynął w dniu 25 lipca 2016 r. (tj. w poniedziałek). Wezwany mimo prawidłowego doręczenia i pouczenia nie udzielił do dnia dzisiejszego jednoznacznej odpowiedzi w kwestii zażalenia. Za taką bowiem nie można uznać, przesłaną do wiadomości Sądu fotokopię pisma z dnia 10 lipca 2016 r. kierowaną do Wojewody [...], która co najwyżej może oznaczać wyczerpanie środka zaskarżenia, jaki służył skarżącym w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, jednakże dopiero po wniesieniu skargi w zawisłej sprawie, co dla niniejszego postępowania sądowego jest bezskuteczne.
W tym stanie rzeczy, skoro skarga złożona została bez zachowania wymaganego prawem trybu, to w pierwszej kolejności należało ją odrzucić jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 58 § 3 p.p.s.a. Przy czym wobec nadesłania po terminie pełnomocnictwa procesowego upoważniającego T. K. do reprezentowania pozostałych skarżących, skarga tychże skarżących podlegałaby także odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 46 § 3 p.p.s.a.
Na marginesie wskazać należy, że w przypadku bezczynności organu administracji publicznej możliwe jest wniesienie kolejnej skargi w tym zakresie, jednakże po wyczerpaniu przewidzianej prawem drogi.