Uzasadnienie
Skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność i, jak to określili w skardze, "działalność" Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. Ponadto skarżący domagali się w skardze odszkodowania w wysokości [...] złotych za poniesione straty i utracone korzyści "za notorycznie łamane prawo przez urzędników administracji państwowej".
W skardze przywołano kilka różnych postępowań, decyzji oraz wydanych wyroków przez Naczelny Sąd Administracyjny. Postępowania te prowadzone były zarówno przed organami administracji architektoniczno-budowlanej, jak i przed organami nadzoru budowlanego.
W pierwszej kolejności wskazano na postępowanie dotyczące wydania pozwolenia na budowę budynku gospodarczego wraz z garażem na terenie posesji/działki oznaczonej nr [...] przy ulicy G. w C., w którym skarżący występowali w charakterze inwestorów. Wskazano, że na skutek "matactw, kłamstw, kumoterstwa i kpiny urzędników z kpa" skarżący nie uzyskali pozwolenia na budowę pomimo, iż pierwotna decyzja Urzędu Miasta w C. z [...] roku była dla nich pozytywna.
W dalszej części skarżący wskazali na brak reakcji i egzekucji prawomocnej decyzji z dnia [...] roku w przedmiocie remontu ściany budynku przy ul. K. [...], stojącego w granicy ich działki. Wskazali przy tym, iż dopiero w [...] roku dowiedzieli się o stanie własnościowym sąsiedniej posesji, których ich zdaniem wskazywał, że wcześniejsze decyzje nie były wydawane w stosunku do właściciela.
Wskazali także na brak działań organu nadzoru budowlanego w kwestii egzekucji decyzji z dnia [...] roku dotyczącej remontu ruin również stojących w granicy ich działki, przy ul. K. [...].
Wreszcie w skardze został również sformułowany wniosek skarżących o uchylenie wszystkich decyzji, a to wobec faktu, iż wyszły na jaw nowe dowody, ukrywane do tej pory przez sąsiadów i nie sprawdzone przez organy administracyjne.
Skarżący wezwani zostali przez Sąd do wskazania, jakiego aktu z zakresu administracji publicznej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. nie wydaje, bądź też jakiej czynności z zakresu administracji publicznej nie wykonuje oraz do wykazania, że skarżący wystąpili do PINB w C. z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, bądź do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie.
W odpowiedzi skarżący powtarzając twierdzenia zawarte w skardze wskazali ponownie brak wykonania decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w C. z dnia [...] roku i z dnia [...] roku oraz zarzucili, iż organ pierwszej instancji nie sprawdził właścicieli i legalności budynków stojących w granicy działki, a korespondencję wysyłał do osób nie będących stroną w sprawie.
Wskazali ponadto na pismo [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] roku, stanowiące odpowiedź na skargę z dnia [...] roku. Pismo to, jak twierdzą skarżący, przesądza o winie organu pierwszej instancji, zaś zarzuty dotyczące postępowania organu drugiej instancji uznaje za chybione i bezzasadne.
Dodatkowo wskazują na inne uchybienia organów administracji, jednak nie precyzują swojej skargi w sposób, o którym była mowa w wezwaniu Sądu.
W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. wniósł o jej odrzucenie, jako wniesionej z naruszeniem art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) – dalej zwanej p.s.a.
Wskazał ponadto, iż w sprawach, o których jest mowa w skardze doszło w wyniku interwencji organu drugiej instancji do stwierdzenia, iż zachodzą przesłanki do wydania decyzji w sprawie wznowienia postępowań i że postępowanie zmierzające do wydania tych decyzji jest w toku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do regulacji prawnych obowiązujących w dacie wniesienia skargi, a więc do art. 3 § 2 pkt 8 p.s.a. każdy, kto ma interes prawny był uprawniony do wniesienia skargi na bezczynność organów w sytuacji, gdy organ ten zobowiązany przepisami prawa materialnego do wydania decyzji, postanowienia w postępowaniu administracyjnym i egzekucyjnym, bądź innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnienia lub obowiązku, wynikających z przepisów prawa, pozostawał w zwłoce.
Dla skutecznego zainicjowania postępowania sądowego w przedmiocie bezczynności organu, koniecznym jest zatem wykazanie w skardze, iż przed organem, którego bezczynność zaskarżono toczy się konkretna sprawa administracyjna, którą przepisy prawa nakazują rozstrzygnąć w drodze decyzji, postanowienia lub aktu, a organ nie załatwił jej w terminach określonych w kodeksie postępowania administracyjnego.
Baczyć przy tym trzeba, że w sytuacji gdy Sąd uwzględnia skargę na bezczynność, to zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 149 p.s.a.).
Istotnym przy tym jest jeszcze to, że rozpatrzenie skargi wniesionej do organu w trybie art. 227 kpa nie jest objęte zakresem przedmiotowym art. 3 § 2 pkt 1-4 p.s.a. i do postępowania skargowego określonego w przepisach działu VIII kpa nie ma zastosowania art. 3 § 2 pkt 8 p.s.a.
Wyjaśnić przy tym należy skarżącym, że przywołany przepis art. 227 kpa odnosi się do przedmiotu skargi, którym może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonanie zadań przez właściwy organ albo przez jego pracowników, naruszenia praworządności lub słusznych interesów obywateli, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwienie spraw.
Określenie "skarga" w art. 227 kpa odnosi się do działu VIII kpa "skargi i wnioski" i nie ma związku z tożsamym pojęciem inicjującym postępowanie przed sądami administracyjnymi.
W sprawie poddanej kognicji Sądu bezspornym jest, że przed organem, którego bezczynność zaskarżono toczy się lub toczyło się wiele postępowań administracyjnych określonych przez skarżących wspólnym mianownikiem jako sprawy dotyczące nieruchomości sąsiednich.
W toku tych postępowań pracownicy organu, zdaniem skarżącego nienależycie wykonują swoje obowiązki, co było przedmiotem skarg wniesionych do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skargi te są skargami w rozumieniu art. 227 kpa.
Jak już wcześniej wskazano Sąd jest właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność, ale tylko w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.s.a. Nie jest natomiast właściwy w sprawach dotyczących bezczynności w postępowaniu skargowym określonym w przepisach działu VIII kpa.
Nie można w oparciu o wniesioną skargę i późniejsze pismo skarżących ustalić, w której ze spraw zawisłych przed organem pierwszej instancji organ ten pozostaje w bezczynności, tym bardziej, że na skutek interwencji skarżących postępowania te zostały wznowione i toczą się nadal.
Mając powyższe na uwadze skarga, jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu w części dotyczącej bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C., jak również w części dotyczącej działalności tego organu.
Również w części dotyczącej żądania wypłaty odszkodowania skarga podlega odrzuceniu, albowiem sądy administracyjne nie są właściwe w kwestii orzekania o odszkodowaniu. W tym bowiem zakresie orzekają bądź to organy administracji publicznej bądź też sądy powszechne.
Z naprowadzonych powodów Sąd w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 i pkt 6 p.s.a. odrzucił skargę.
To orzeczenie nie pozbawia skarżących możliwości skarżenia organu w każdym czasie, ale pod warunkiem, że skarga będzie czyniła zadość art. 57 § 1 p.s.a., zwłaszcza poprzez określenie sprawy administracyjnej (konkretnej), w której organ nie podjął rozstrzygnięcia (decyzji lub postanowienia) i uprzednim wniesieniu zażalenia na bezczynność.
W tej sprawie wniesiono pismo do organu drugiej instancji, które potraktować należy jako zażalenie na bezczynność organu, jednak zdaniem Sądu pismo to zostało rozpatrzone przez organ drugiej instancji w sposób, który czyni zadość żądaniom skarżących.