Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] grudnia 2022 r. M.M. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] uchylającej decyzję z dnia [...] września 2017 r., nr [...] (przyznającą skarżącej świadczenie wychowawcze na A.M. w kwocie 500 zł za okres od [...] października 2017 r. do [...] września 2018 r.) od dnia [...] listopada 2017 r. z uwagi na umieszczenie osoby wymagającej opieki w rodzinie zastępczej.
W skardze tej wniosła o:
- 1) stwierdzenie, iż organ dopuścił się przewlekłości w prowadzonym postępowaniu z rażącym naruszeniem prawa, 2) przyznanie od organu na jej rzecz sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., 3) zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie w całości wskazując, że decyzją z dnia [...] listopada 2022 r., nr [...] Kolegium stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...].
Należy dodać, iż przed tutejszym Sądem toczy się sprawa ze skargi M.M. na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2022 r. (sygn. akt II SA/Go 21/23). Ze wspólnych dla obydwu spraw akt administracyjnych wynika, że decyzja organu została doręczona skarżącej dnia 17 listopada 2022 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 259; dalej p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
- 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
W tym miejscu należy zauważyć, że w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, stwierdzono, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego.
Z kolei w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 marca 2022 r., sygn. akt II OPS 1/21 uznano, iż przyjęty w uchwale z dnia 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19 pogląd w odniesieniu do skargi na bezczynność organu administracji, gdy skarga została wniesiona w chwili ustania bezczynności organu, pozostaje aktualny także wobec skargi wniesionej na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji, gdy skarga ta została wniesiona po zakończeniu postępowania, którego dotyczy. Normatywna tożsamość reguł zaskarżania bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego uprawnia bowiem do uznania powołanej wyżej uchwały, jako adekwatnej także przy dokonywaniu oceny istnienia przedmiotu zaskarżenia w sprawie dotyczącej przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ.
Istota skargi na przewlekłe prowadzenie sprawy przez organ administracji publicznej polega na niejako przymuszeniu organu do jej merytorycznego załatwienia w terminach wynikających z przepisów prawa, poprzez wydanie stosownego orzeczenia sądowego. W sytuacji zatem po wydaniu decyzji kończącej postępowanie w danej instancji, tego typu skarga nie może odnieść takiego skutku, który już się ziścił.
Wobec powyższego skoro skarga na przewlekłe prowadzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji została wniesiona przez skarżącą dnia 6 grudnia 2022 r., czyli już po ostatecznym zakończeniu postępowania przez Kolegium decyzją z dnia [...] listopada 2022 r., to skarga ta podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jako niedopuszczalna – o czym Sąd orzekł w sentencji postanowienia.