Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] lipca 2016 r. G.D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie załatwienia szeregu wymienionych w niej wniosków skarżącego o wydanie zaświadczeń. Zarządzeniem z dnia 18 sierpnia 2016 r. skargi G.D. zostały rozdzielone na podstawie art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718), dalej w skrócie ppsa i zarejestrowane pod odrębnymi sygnaturami. W niniejszej sprawie przedmiot rozpoznania stanowi skarga G.D. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez PINB w przedmiocie wydania zaświadczenia dotyczącego wniosku z dnia [...] czerwca 2016 r. o urzędowe stwierdzenie faktu, że w decyzji nr [...] została prawidłowo wykonana.
Wnosząc skargę stanowiącą przedmiot rozpoznania w niniejszej sprawie skarżący nie uiścił wpisu sądowego.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 25 sierpnia 2016 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł – stosownie do treści § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Kolejnym zarządzeniem z tego dnia skarżący został wezwany do wykazania w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, czy przed wniesieniem skargi złożył zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie do organu nadrzędnego, tzn. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w trybie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), pod rygorem przyjęcia, że zażalenie takie nie zostało wniesione. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, powyższe wezwanie oraz odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego zostały doręczone skarżącemu dnia 5 września 2016 r. (k. 14 akt sądowych), skarżący odebrał je osobiście.
W wyznaczonym terminie należny wpis sądowy nie został uiszczony, skarżący nie wykazał również, aby przed wniesieniem skargi wniósł do WINB zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. skarżący cofnął natomiast wniesioną skargę i oświadczył, że nie będzie uiszczał wpisu sądowego m.in. od wniesionej w niniejszej sprawie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skargę należało odrzucić.
Postępowanie sądowoadministracyjne może toczyć się wyłącznie na podstawie skutecznie wniesionej skargi. Stosownie do treści art. 220 § 1 ppsa, sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata. W myśl art. 212 § 1 ppsa opłatą sądową jest wpis sądowy od skargi. W sytuacji gdy skarga nie zawiera wpisu sądowego, strona wnosząca skargę powinna na wezwanie sądu w terminie siedmiu dni uiścić wskazaną przez sąd kwotę. Zaniedbanie tegoż obowiązku skutkuje obligatoryjnym odrzuceniem skargi, o czym stanowi art. 220 § 3 ppsa.
Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 14 akt sądowych) wynika, iż odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu został prawidłowo doręczony skarżącemu dnia 5 września 2016 r. Termin do wykonania zarządzenia rozpoczął zatem swój bieg od 6 września 2016 r. i upłynął bezskutecznie z dniem 12 września 2016 r. Z dokonanych przez Sąd ustaleń wynika, że w wyznaczonym terminie wpis sądowy w wysokości wskazanej w zarządzeniu nie został uiszczony, w terminie tym nie został również złożony wniosek o przyznanie skarżącemu prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.
Wobec powyższych okoliczności zaistniała podstawa do odrzucenia skargi opisana w art. 220 § 3 ppsa.
Dodatkowo zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 ppsa skargę do sądu można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zastosowanie znajduje art. 37 § 1 kpa, w myśl którego na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
W świetle powyższej regulacji dopuszczalność wniesienia skargi na bezczynność organu administracji publicznej zależy każdorazowo od poprzedzenia jej opisanym wyżej zażaleniem do organu wyższego stopnia. W niniejszej sprawie organem tym jest Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, co wynika z treści art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 290). Wezwanie to może być wniesione w każdym czasie, jednakże przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie skarżący nie wykazał w wyznaczonym terminie, aby dochował powyższego wymogu. Z uwagi na tę okoliczność brak było podstaw do merytorycznego rozpatrzenia sprawy i wystąpiła podstawa do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa.
Odnosząc się natomiast do pisemnego oświadczenia skarżącego z dnia [...] sierpnia 2016 r. o cofnięciu skargi wskazać należy, iż uwzględnienie tego rodzaju oświadczenia jest możliwe dopiero wówczas, gdy skarga nie zawiera braków uniemożliwiających nadanie jej dalszego biegu i została należycie opłacona. W myśl art. 161 § 1 pkt 1 ppsa sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę. Badanie skuteczności oświadczenia o cofnięciu skargi, jak i umorzenie postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 ppsa może mieć miejsce tylko wtedy, gdy skarga została wniesiona skutecznie, tzn. gdy wszczęła postępowanie sądowoadministracyjne. Skutek ten następuje m.in. wówczas, gdy uiszczony został należny wpis sądowy od skargi i dochowano pozostałych wymogów jej dopuszczalności. Dopiero wtedy strona skarżąca jest uprawniona do rozporządzenia skargą poprzez jej cofnięcie.
W sytuacji natomiast, gdy skarga nie została jeszcze opłacona i nie wykazano, aby została ona poprzedzona zażaleniem do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy (jak miało to miejsce w niniejszej sprawie) a zatem nie została skutecznie wniesiona i nie zainicjowała skutecznie postępowania sądowoadministracyjnego, nie jest dopuszczalne jej cofnięcie (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz 2005, s. 542; T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2005, s. 606 oraz postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OZ 277/14; postanowienie WSA w Kielcach z dnia 31 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Ke 180/14, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie brak było przesłanek do uznania oświadczenia skarżącego o cofnięciu skargi za złożone skutecznie, bowiem jak wyżej wskazano, zachodziły przede wszystkim podstawy do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz art. 220 § 3 ppsa.