Uzasadnienie
Dnia 22 lutego 2017 r. wpłynęła do tut. Sądu skarga E.G. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Skarżąca podała, że posiada dwie małoletnie córki. E.G. oświadczyła, że jej dochód składa się z wynagrodzenia za pracę (400 zł) oraz alimentów na rzecz córek (1.500 zł). Nadto E.G. przedstawiła ponoszone wydatki: mieszkanie – 500 zł, leki – 400 zł, rata pożyczki – 1.250 zł.
Na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 17 marca 2017 r. pełnomocnik skarżącej radca prawny B.M. został wezwany do uzupełnienia w terminie 7 dni złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez:
- 1. przedłożenie dokumentów potwierdzających uzyskiwany dochód przez skarżącą (zaświadczenie pracodawcy za okres ostatnich trzech miesięcy),
- 2. przedłożenie wyciągów z wszystkich posiadanych rachunków bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy,
- 3. przedłożenie rachunków (dokumentów) potwierdzających ponoszone koszty związane z utrzymaniem mieszkania (domu) i spłatą kredytów.
- 4. przedłożenie rachunków dotyczących ewentualnych kosztów zakupu leków (leczenia).
Pełnomocnik nie odpowiedział na wezwanie, które zostało mu doręczone 23 marca 2017 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek nie jest uzasadniony.
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co jednoznacznie wynika z treści przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć wpływ na dokonywaną przez sąd (referendarza sądowego) ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku.
Zważyć trzeba, że pełnomocnik E.G. nie uzupełnił złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nie zostały dostarczone: wyciągi z rachunków bankowych, zaświadczenie o wysokości dochodu z tytułu umowy o pracę, rachunki potwierdzające ponoszone koszty związane z utrzymaniem mieszkania i spłatą kredytów. W tej sytuacji nie jest możliwe dokonanie wszechstronnej analizy sytuacji majątkowej skarżącej. Należy bowiem podkreślić, że wykazać oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2011 r., I FZ 189/11, LEX nr 948866). Nadto zachodzą również wątpliwości odnośnie wiarygodności oświadczenia skarżącej o wysokości miesięcznych dochodów (1.900 zł), zważywszy, iż sama rata pożyczki wynosi 1.250 zł.
Należy mieć także na uwadze, że prywatne zobowiązania finansowe nie mają pierwszeństwo przed zobowiązaniami publicznoprawnymi. Ubiegający się o przyznanie prawa pomocy powinien w pierwszej kolejności poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. W tym kontekście należy wskazać, że wpis od skargi w rozpoznawanej sprawie jest niski – wynosi bowiem 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 6 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).
Z przedstawionych względów Sąd uznał, że E.G. nie wykazała, że zachodzi ustawowa przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i dlatego na podstawie powyższego przepisu oraz art. 258 § 4 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.