Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2003 r. E.Ż. zwrócił się do Starosty Powiatowego o podjęcie odpowiednich czynności w związku z niewłaściwym stanem technicznym zbiornika na nieczystości płynne znajdującego się na nieruchomości sąsiedniej, z którego wypływające nieczystości zanieczyszczają nieruchomość wnioskodawcy. Jednocześnie zawiadomił, iż garaż "postawiony na dziko" na nieruchomości sąsiedniej znajduje się na granicy jego działki uniemożliwiając jej ogrodzenie. W dniu [...] czerwca 2003 r. pismo zostało przekazane według właściwości Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, na podstawie przepisu art. 65 § 1 Kpa.
Pismem z dnia [...] czerwca 2003 r. PINB zawiadomił E.Ż. oraz Z.B.-W., iż w związku z jego pismem z dnia [...] czerwca 2003 r. w sprawie niewłaściwego stanu technicznego zbiornika na nieczystości ciekłe oraz wybudowanego garażu zlokalizowanych w miejscowości [...] na nieruchomości nr ewid. [...], w dniu [...] lipca 2003 r. zostanie przeprowadzona wizja lokalna w celu ustalenia stanu faktycznego i prawnego.
W wyniku kolejnych pism wnioskodawcy w sprawie, pismami datowanymi na dzień [...] stycznia 2004 r. nr [...] oraz [...] stycznia 2004 r. nr [...]. Powiatowy Inspektor nadzoru Budowlanego zawiadomił strony o wszczęciu postępowań administracyjnych w sprawie niewłaściwego stanu technicznego zbiornika na nieczystości ciekłe oraz budynku gospodarczego zlokalizowanych w m. [...] na nieruchomości nr ewid. [...]. jednakże pisma te doręczono E.Ż. w dniu [...] marca 2004 r. (zwrotne potwierdzenia odbioru). Następnie postanowieniami z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] oraz [...] lutego 2004 r. nr [...] organ nałożył na Z.B.-W. obowiązek dostarczenia w terminie 30 dni opisanych w tych postanowieniach ekspertyz technicznych przedmiotowego zbiornika na nieczystości ciekłe oraz budynku gospodarczego. Z.B.-W. potwierdziła odbiór powyższych postanowień w dniu 15 marca 2005 r. Ekspertyzy strona dostarczyła w dniu 5 maja 2004 r.
W dniu 11 maja 2004 r., na podstawie art. 10 Kpa, doręczono stronom zawiadomienie o możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia ewentualnych żądań w terminie 7 dni.
Wobec faktu, że zakreślone przez organ terminy nie zostały dotrzymane oraz upływu ponad siedmiu miesięcy od wszczęcia postępowania w sprawie, E.Ż. pismem z dnia [...] maja 2004 r. zwrócił się do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o interwencję w sprawie bezczynności organu pierwszej instancji. W odpowiedzi z dnia [...] sierpnia 2004 r. (pismo nr [...])Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał skargę za uzasadnioną i zobowiązał PINB do niezwłocznego zakończenia postępowania w sprawie zbiornika na nieczystości oraz budynku gospodarczego.
W związku z dalszą bezczynnością powiatowego organu nadzoru budowlanego E.Ż., pismem z dnia [...] października 2005 r., ponownie zwrócił się do organu administracji publicznej wyższego stopnia ze skargą w tym przedmiocie. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 37 § 2 Kpa uznał skargę za zasadną i wyznaczył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dodatkowy 14-dniowy termin załatwienia sprawy, licząc od dnia doręczenia postanowienia.
E.Ż. [...] marca 2005 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego domagając się zobowiązania organu do załatwienia sprawy oraz pociągnięcia do odpowiedzialności osób odpowiedzialnych za niezałatwienie w terminie sprawy dotyczącej stanu technicznego zbiornika na nieczystości ciekłe oraz budynku gospodarczego zlokalizowanych na nieruchomości położonej w miejscowości [...] nr ewid. [...].
Odpowiadając na skargę organ uznał, że co do terminów załatwienia sprawy w całości jest ona zasadna. Jednocześnie wskazał, że stanowisko w przedmiotowej sprawie zajął w piśmie z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] skierowanym do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Ponadto organ poinformował, że opisany stan istnieje od ponad l O lat i skarżącemu nie przeszkadzał do śmierci byłego właściciela.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zważył, co następuje
Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z przepisem § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004 r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz.U. Nr 187, poz. 1926) w zw. z § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 187, poz. 1927) sprawy, w których skargi na działalność organów administracji publicznej mających siedzibę na terenie województwa lubuskiego zostały wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i postępowanie nie zostało zakończone do dnia 1 lipca 2005 roku - zostały przekazane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim. Mając powyższe na uwadze, na mocy cytowanych przepisów. Sąd ten z dniem l lipca 2005 r. stał się właściwym do rozpoznania przedmiotowej skargi.
Skarga jest zasadna.
W myśl przepisu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej między innymi rozpoznając skargi na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 ww. ustawy. Do przypadków tych należą sprawy, które winny zostać rozstrzygnięte w drodze decyzji administracyjnej.
Należy podkreślić, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest wyrażona w art. 12 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, zasada szybkości postępowania. Przepis ten stanowi, iż organy administracji publicznej winny działać w sprawie wnikliwie i szybko.
Rozwinięcie tej zasady następuje w przepisie art. 35 Kpa. Zgodnie z § 1 organy obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2). Zgodnie natomiast z przepisem art. 35 § 3 Kpa, załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej -nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.
Należy przy tym uwzględnić treść § 5 art. 35 Kpa, zgodnie z którym do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.
Zgodnie z art. 61 3 Kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej i od tego dnia rozpoczynają bieg ustawowe terminy załatwienia sprawy administracyjnej.
Stosownie do treści art. 36 § l Kpa o każdym przypadku niezalatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej zobowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy, nawet wtedy, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy powstała z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 Kpa). Dla ustalenia zaistnienia przesłanek bezczynności organu nie ma zatem znaczenia fakt, czy akt nie został podjęty z przyczyn zawinionych, czy tez bezczynność jest spowodowana okolicznościami obiektywnymi.
W myśl przepisu art. 104 § 1 Kpa organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepis kodeksu stanowi inaczej.
Przechodząc od przedstawionych powyżej regulacji ustawowych na grunt przedmiotowej sprawy należy zauważyć, że wszczęcie postępowania w sprawie dotyczącej niewłaściwego stanu technicznego zbiornika na nieczystości płynne oraz budynku gospodarczego położonych w m. [...] na działce nr [...] nastąpiło w dniu [...] czerwca 2003 r. Tego bowiem dnia Starosta przekazał podanie E.Ż. z dnia [...] czerwca 2003 r., zgodnie z właściwością rzeczową. Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego.
Jednomiesięczny termin z przywołanego wyżej art. 35 § 3 Kpa upłynął w dniu 5 lipca 2003 r. a wskazany tam termin dwumiesięczny upłynął w dniu 5 sierpnia 2003 r.
Na podstawie analizy akt sprawy ustalono, iż mimo podejmowania przez organ czynności w sprawie z naruszeniem zasady niezwłocznego działania organ ten ani razu nie zawiadomił skarżącego o przyczynach tego stanu i nie wskazał żadnego nowego terminu załatwienia sprawy administracyjnej. Przeciwnie, pomimo okoliczności, iż ostatnią czynnością było zawiadomienie o możliwości wypowiedzenia się co do prowadzonych postępowań, z dnia [...] maja 2004 r., do dnia rozprawy organ administracji nie rozstrzygnął sprawy decyzją merytoryczna, ani też w inny sposób nie zakończył postępowania administracyjnego.
Podkreślenia wymaga, w ocenie Sądu. uporczywość Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w uchylaniu się od rozpatrzenia sprawy, na co wskazuje fakt, iż mimo dwukrotnego uwzględnienia przez organ wyższego stopnia zażalenia E.Ż. na bezczynność P1NB w niniejszej sprawie i wyznaczenia dodatkowego czternastodniowego terminu (art. 37 § 1 Kpa) - sprawa nie została przez organ administracji publicznej załatwiona.
Ponadto odpowiadając na skargę z dnia 7 marca 2005 r. organ przyznał, że w przedmiocie bezczynności jest ona zasadna, nie ustosunkowując się w jakimkolwiek zakresie do przyczyn swojej bezczynności. Jednakże pomimo tego stwierdzenia i upływu do dnia rozprawy 11 miesięcy sprawy nie rozstrzygnięto w jakiejkolwiek formie prawnej ani też nie wskazano terminu załatwienia sprawy.
Z tych przyczyn, uznając skargę za zasadną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, na podstawie przepisu art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do wydania w terminie 14 dni od dnia otrzymania wyroku, decyzji administracyjnej w sprawie dotyczącej stanu technicznego zbiornika na nieczystości ciekłe oraz budynku gospodarczego zlokalizowanych w miejscowości [...]. na nieruchomości nr ewidencyjny [...]. Powyższe rozstrzygnięcie nie przesadza oczywiście treści decyzji organu administracji publicznej.
Jednocześnie odnosząc się do żądania skargi w zakresie zobowiązania organu także do pociągnięcia do odpowiedzialności jego pracowników winnych niezałatwienia sprawy w terminie należy wskazać, iż rozstrzygnięcie takie nie mieści się w ustawowo określonej kognicji sądu administracyjnego, który uwzględniając skargę na bezczynność organu może jedynie zobowiązać go do podjęcia czynności w wyznaczonym terminie. Natomiast rozstrzygnięcie w zakresie ustalenia przyczyn bezczynności i osób winnych tego stanu rzeczy należało, zgodnie z przepisem art. 37 § 2 i 38 Kpa, do kompetencji organu wyższego stopnia wobec organu administracji publicznej pozostającego w bezczynności.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 ww. ustawy zasądzając na rzecz skarżącego zwrot wykazanych poniesionych kosztów postępowania sądowego.