Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.z 29 października 2021 r., sygn. akt II SAB/Go 194/21

Uzasadnienie

A.F. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na przewlekłość postępowania Rady Miejskiej w przedmiocie jakości usług transportu zbiorowego. Uzasadniając skargę wywiódł, iż od 3 lat składa wnioski do tego organu o usprawnienie komunikacji miejskiej na terenie gminy. Ponadto zwrócił uwagę na uchybienia w zakresie komunikacji zbiorowej oraz zaniedbania infrastruktury komunikacyjnej w [...], które jego zdaniem należałoby zlikwidować.

W odpowiedzi na skargę działający w imieniu Rady Miejskiej Burmistrz wniósł o jej oddalenie argumentując, iż od kilku lat współpracuje z władzami gmin sąsiednich oraz Starostą celem uruchomienia transportu publicznego, wspólnego dla kilku jednostek samorządowych – o czym skarżący był już kilkukrotnie informowany.

Pismem z dnia [...] października 2021 r. skarżący uzupełnił skargę wskazując na kolejne zaistniałe jego zdaniem uchybienia w zakresie organizacji komunikacji zbiorowej i związanej z tym infrastruktury.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skargę należało odrzucić.

Badanie merytorycznej zasadności skargi każdorazowo poprzedza analiza jej dopuszczalności. Postępowanie sądowoadministracyjne może toczyć się bowiem wyłącznie na podstawie prawnie dopuszczalnej i skutecznie wniesionej skargi.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Stan przewlekłego prowadzenia postępowania ma miejsce wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności formalnie nie pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy, ponieważ wyznacza nowe terminy jej załatwienia bez wyczerpującego podania przyczyny niedotrzymania poprzednio wyznaczonych terminów, gdy podejmuje działania pozorowane czy też działa opieszale, bądź gdy zbyt długo gromadzi i analizuje materiał dowodowy przy jednoczesnym braku koncepcji co do sposobu zakończenia postępowania. Oznacza to, że będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, organ pozostaje w zwłoce. Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalna w przypadkach, gdy jej przedmiot mieści się w zakresie wskazanym w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. (tzn. w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a) jak również w zakresie wskazanym w art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., a więc niewydanie aktu lub niepodjęcie czynności określonej w tych przepisach.

Skarga ta jest bowiem pochodną skargi na określone prawne formy działania organów administracji publicznej. Oznacza to, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przysługuje tylko w tych sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a) oraz w tych sprawach, w których mogą być podejmowane akty lub czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a także wówczas, gdy odrębna ustawa tak stanowi, co wynika z treści art. 3 § 3 p.p.s.a. (postanowienie NSA z 15 kwietnia 2008 r., II OSK 496/08, orzeczenia.nsa.gov.pl).

W rozpoznawanej sprawie skarżący zarzuca Radzie Miejskiej przewlekłość w zakresie jakości usług transportu zbiorowego w [...]. Jakkolwiek w myśl art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1372 ze zm.) sprawy lokalnego transportu zbiorowego należą do zadań własnych gminy, uznać należy, iż w zakresie objętym treścią skargi strona nie może skutecznie domagać się wydania decyzji administracyjnej, (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.), postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.), podobnie jak również żadnego z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt od 4 do 7 p.p.s.a. Brak jest też przepisów szczególnych, dopuszczających kontrolę sądów administracyjnych w tego rodzaju sprawach.

W konsekwencji stwierdzić należało, że zaskarżona przewlekłość nie należy do żadnej kategorii spraw mieszczących się w zakresie objętym kognicją sądu administracyjnego, gdyż brak jest przepisu prawa zobowiązującego organ do wydania określonego aktu (decyzji, postanowienia) lub podjęcia czynności administracyjnej w sprawie indywidualnej. Skarga nie mogła zatem zostać rozpoznana pod względem merytorycznym, wobec czego Sąd obowiązany był ją odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. – w myśl którego skarga podlega odrzuceniu, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego – o czym na podstawie wskazanego tu przepisu orzeczono w pkt 1 postanowienia.

Z kolei zawarte w pkt 2 postanowienia rozstrzygnięcie o zwrocie skarżącemu wpisu sądowego od skargi znajduje oparcie w treści art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.