Uzasadnienie
Postanowienie
Dnia 10 października 2005 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Bohdanowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 października 2005 r. sprawy ze skargi A.Ł. na bezczynność Kuratora Oświaty w przedmiocie nierozpoznania odwołania od decyzji z dnia [...] r. Dyrektora Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych w przedmiocie skreślenia z listy uczniów
postanowił:
odrzucić skargę.
A.Ł. złożyła skargę na bezczynność Kuratora Oświaty zarzucając, iż organ ten nie rozpoznał skierowanego do niego odwołania od decyzji z dnia [...] stycznia 2005 r. Dyrektora Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych w przedmiocie skreślenia jej z listy uczniów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie rozwiązań należy wskazać, iż badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza sprawdzenie jej wymagań formalnych, w tym dopuszczalności wniesienia skargi (art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Do warunków dopuszczalności skargi należy wyczerpanie środków zaskarżenia (art. 52 § 1 tej ustawy). Dotyczy to także skarg na bezczynność organów, które przewiduje art. 3 § 2 pkt 8 omawianej ustawy proceduralnej. W niniejszej sprawie mamy do czynienia ze skargą na bezczynność organu administracji, będącego organem odwoławczym, odnośnie niewydania decyzji w sprawie złożonego przez skarżącą odwołania od decyzji organu I instancji w przedmiocie skreślenia jej z listy uczniów.
Zgodnie bowiem z art. 31 pkt 5 b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) kurator oświaty jest organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do dyrektorów szkół w sprawach z zakresu obowiązku szkolnego i obowiązku nauki oraz w sprawach skreślenia uczniów z listy uczniów.
W literaturze wskazuje się, iż w sytuacji wniesienia skargi na bezczynność organu polegającą na powstrzymaniu się od wydania w terminie decyzji, skarżący będzie zobowiązany w pierwszej kolejności wykorzystać środek prawny określonym w art. 37 k.p.a. tj. zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w ustawowym terminie (K.Klonowski, Bezczynność organu w postępowaniu sądowo-administracyjnym, Samorząd Terytorialny 2004, nr 4, s. 31). Wniesienie zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. jest wyłącznie warunkiem formalnym, wystąpienia przez osobę zainteresowaną ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność organu i nie może być traktowane jako odrębne i samodzielne postępowanie administracyjne, T.Woś. w: T.Woś. H.Knysiak-Molczyk, M.Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. T.Wosia, Warszawa 2005, s. 87). Analogiczne stanowisko jest również wyrażane w orzecznictwie.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 maja 2001 r., IV SA 572/99 (ONSA 2002, nr 3, poz.116) stwierdził, iż wniesienie zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. jest wyłącznie warunkiem formalnym wystąpienia przez osobę zainteresowaną ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność organu (art. 17 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) i nie może być traktowane jako odrębne i samodzielne postępowanie administracyjne. W postanowieniu z dnia 21 maja 1999 r., I SAB 118/98 (LEX nr 48577) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż stosownie do art. 37 ust. 1 kpa na niezałatwienie sprawy w terminie stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Zażalenie to nie jest zażaleniem, o którym mowa w przepisach art. 141-144 kpa, nie można więc do niego odpowiednio stosować przepisów dotyczących odwołań, ale stanowi swoisty środek odwoławczy w przypadku niezałatwienia przez organ sprawy w ustawowym terminie.
Ponieważ do tego zażalenia nie mają zastosowania przepisy dot. odwołań, to zawsze organem właściwym do rozpatrzenia będzie organ wyższego stopnia i to niezależnie czy przepisy przewidują inny organ odwoławczy.
W świetle powyższych uwag należy zatem rozważyć, jaki organ jest organem wyższego stopnia w stosunku do kuratora oświaty. Zgodnie z definicją legalną zawartą w art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty przez kuratora oświaty należy rozumieć kierownika kuratorium oświaty jako jednostki organizacyjnej wchodzącej w skład zespolonej administracji rządowej w województwie. W myśl art. 30 ust. 1 cyt. ustawy kuratora oświaty powołuje i odwołuje wojewoda w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw oświaty i wychowania. Kurator oświaty w imieniu wojewody wykonuje zadania i kompetencje w zakresie oświaty określone w ustawie o systemie oświaty i przepisach odrębnych na obszarze województwa. Stosownie do treści art. 7 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie (tekst. jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 80. poz. 872 ze zm.) wojewoda jest zwierzchnikiem zespolonej administracji rządowej.
W świetle treści przepisu art. 17 pkt 3 k.p.a. nie może budzić zatem wątpliwości, iż organem wyższego stopnia w stosunku do kuratora oświaty jest wojewoda. W tym kontekście należy zwrócić uwagę na zachodzącą różnicę pomiędzy pojęciem "organ odwoławczy'' a organ wyższego stopnia". Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 8 czerwca 2001 r., I SA 2148/00 (LEX nr 75515) wyjaśnił, iż unormowania Kodeksu postępowania administracyjnego nie upoważniają natomiast do tego, żeby łączyć lub mieszać ze sobą instytucję administracyjnego toku instancji, w której występuje określenie: "organ odwoławczy", i klasyczną instytucję nadzoru, jaką jest rozpoznawanie zażaleń na niezałatwienie sprawy w terminie (art. 37 § 1 kpa). Z przepisu w brzmieniu: "Właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia..." (art. 127 § 2 k.p.a.) nie - wynika, ze każdy organ nazwany organem odwoławczym jest jednocześnie organem wyższego stopnia. Sam art. 127 § 2 k.p.a. przewiduje przecież wyjątki od zacytowanej wyżej reguły, w których organami odwoławczymi nie muszą być organy wyższego stopnia.
Przenosząc powyższe uwagi na kanwę niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż skarżąca A.Ł. nie spełniła wskazanego powyżej wymogu. Skarżąca bowiem nie złożyła zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. do organu wyższego stopnia, którym w stosunku do Kuratora Oświaty jest Wojewoda (art. 17 pkt 3 k,p.a.). A.Ł. chcąc zatem doprowadzić do merytorycznego rozpoznania jej skargi na bezczynność organu, winna złożyć zażalenie do organu wyższego stopnia, o którym była mowa powyżej.
Kierując się wskazanymi argumentami, skargę jako niedopuszczalną w chwili obecnej, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało odrzucić.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia.