Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] kwietnia 2020 r. K.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność Wójta Gminy w wypłacie zaległych diet wraz z odsetkami, należnych mu jako sołtysowi.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że od 2012 roku pełni funkcję sołtysa sołectwa [...]. Uchwałą z dnia 27 kwietnia 2017 r., nr XXXV/218/2017 Rada Gminy ustaliła zasady wypłaty diet sołtysom Gminy, w której podniesiono diety sołtysów o 200 zł. Uchwała ta została uchylona uchwałą Rady Gminy z dnia 28 września 2017 r., nr XXXIX/250/2017. Skarżący zwrócił się więc do Wójta Gminy o zapłatę zaległej części diety sołtysa, stanowiącej różnicę między dotychczasową dietą, a kwotą diety po podwyżce o 200 zł za okres, w którym obowiązywała uchwała. W odpowiedzi Wójt poinformowała, że zwiększenie w 2017 roku wydatków budżetowych w celu wykonania podjętej uchwały skutkowałoby zwiększeniem deficytu budżetu. Skarżący powołał też orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 2840/17.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., ewentualnie o jej oddalenie w całości. W ocenie organu złożona skarga podlega odrzuceniu, ponieważ jej przedmiotem jest bezczynność Wójta, przejawiająca się w nierozstrzygnięciu wezwania wypłaty na rzecz skarżącego diety z tytułu pełnienia funkcji sołtysa, a czynność ta lub brak tej czynności nie mieści się w katalogu aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., podlegających kontroli sądów administracyjnych. Czynność jaka miałaby być podjęta zgodnie z żądaniem skarżącego przez Wójta nie ma charakteru publicznoprawnego, a rozpatrzenie wezwania do zapłaty nie jest czynnością z zakresu administracji publicznej.
W ocenie organu kwestie dochodzenia należności za pełnienie poszczególnych funkcji regulowane są przez przepisy prawa prywatnego, a wszelkie wynikłe na tym tle spory rozstrzygane są przez sądy powszechne.
Odnosząc się do powołanego przez skarżącego wyroku NSA, organ zauważył, że stan faktyczny niniejszej sprawy zasadniczo odbiega od stanu faktycznego będącego podstawą rozstrzygnięcia NSA, gdzie skarga nie mogła zostać odrzucona z uwagi na art. 58 § 4 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.), obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4, tj.:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
a także w sprawach skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, tj. spraw dotyczących pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach, opinii zabezpieczających i odmowy wydania opinii zabezpieczających.
Ponadto sąd administracyjny, na podstawie art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., rozpoznaje skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w kodeksie postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Z powyższego wynika, że kognicji sądów administracyjnych nie zostały poddane sprawy roszczeń o zapłatę należności, w tym diet za sprawowanie funkcji sołtysa, a co za tym idzie również sprawy dotyczące bezczynności organów w ich wypłacie. Sprawy te pozostawiono właściwości sądów powszechnych. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje bowiem orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów tylko w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a (art. 3 § 2 pkt 8) lub w przypadkach określonych w odrębnych przepisach (art. 3 § 3 tej ustawy). Kwestia wypłacenia diet nie należy do żadnej z kategorii spraw wymienionych w powołanych przepisach.
Odnosząc się do powołanego przez skarżącego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 2840/17 należy wskazać, że orzeczenie to zapadło w odmiennym stanie faktycznym i prawnym sprawy, w której sąd administracyjny był zobligowany do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, bowiem sąd powszechny prawomocnym orzeczeniem uznał się wcześniej za niewłaściwy. Orzeczenie sądu powszechnego było w tamtej sprawie błędne, ale jako prawomocne nie podlegało wzruszeniu i z tego względu sąd administracyjny był właściwy w sprawie, na co wyjątkowo zezwala art. 58 ust. 4 p.p.s.a.
Mając to wszystko na względzie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd odrzucił skargę, uznając, że nie należy ona do właściwości sądu administracyjnego.