Uzasadnienie
W dniu 25 marca 2020 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynęła zaadresowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skarga R.B., D.Ż., D.R., M.W., J.D., A.K. i A.W.-K., działających przez profesjonalnego pełnomocnika, na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w przedmiocie rozpoznania zażalenia na postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] kwietnia 2019 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowych dla inwestycji polegającej na budowie mostu przez rzekę [...] wraz z budową nowego przebiegu drogi wojewódzkiej nr [...] planowanego do zrealizowania w województwie [...], na terenie Gminy [...] oraz Gminy [...].
Skarżący wnieśli jednocześnie o wymierzenie organowi grzywny w wysokości 7 000 zł i przyznanie od organu na rzecz każdego skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 3 000 zł.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o:
- 1) odrzucenie skargi na przewlekłość postępowania, a z ostrożności procesowej - o jej oddalenie,
- 2) o oddalenie skargi na bezczynność Kolegium, a w każdym przypadku -
- 3) o oddalenie żądania skarżących zasądzenia na ich rzecz "sum pieniężnych" jak i oddalenie żądania nałożenia na organ grzywny.
Organ wskazał, że w dniu [...] listopada 2019 r., w wyniku rozpoznania zażalenia skarżących na powyższe postanowienie, wydał w sprawie postanowienie uchylające w całości zaskarżone postanowienie Wójta Gminy [...] i przekazujące sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skargę należało odrzucić w części dotyczącej bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpoznania zażalenia na postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. o odmowie wznowienia postępowania.
Postanowieniem z dnia 8 października 2019 r., sygn. akt II OSK 1117/19, Naczelny Sąd Administracyjny przedstawił do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego następujące pytanie prawne: "Czy wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu postępowania i wydaniu ostatecznej decyzji stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?". Skład siedmiu sędziów NSA podjął w dniu 22 czerwca 2020 r. uchwałę o sygnaturze II OPS 5/19, w której orzekł, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W niniejszej sprawie skarga na bezczynność organu II instancji w przedmiocie rozpoznania zażalenia na postanowienie organu I instancji (datowana na dzień 17 marca 2020 r.) została wniesiona przez skarżących w dniu 25 marca 2020 r. (data wpływu do organu). Tymczasem SKO ostatecznie zakończyło postępowanie odwoławcze postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 r., uchylającym postanowienie organu I instancji i przekazującym sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W świetle powyższej uchwały niedopuszczalne było zatem merytoryczne odniesienie się przez Sąd do zarzutu bezczynności kierowanego pod adresem SKO i orzeczenie na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – określanej dalej jako p.p.s.a.). Zgodnie bowiem z powołanym przepisem sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 postanowienia.
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2019 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 3732/18 Naczelny Sąd Administracyjny przedstawił składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego następujące zagadnienie prawne: "Czy wniesienie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania po jego zakończeniu i wydaniu ostatecznej decyzji stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?". Skład siedmiu sędziów NSA postanowieniem z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 3/19 przejął sprawę do rozpoznania.
Wobec tego, że w niniejszej sprawie przedmiotem skargi, oprócz bezczynności organu, było również przewlekłe prowadzenie postępowania, w ocenie Sądu zasadne jest zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu wyjaśnienia powyższego zagadnienia prawnego przez właściwy skład NSA. Zagadnienie to jest bowiem istotne dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, skoro skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez SKO została złożona już po wydaniu postanowienia z dnia [...] listopada 2019 r. kończącego to postępowanie.
Podkreślić należy, iż jednym z celów podejmowania uchwał przez Naczelny Sąd Administracyjny jest zapewnienie jednolitości orzecznictwa sądów administracyjnych. Sądy administracyjne w ramach orzekania kierują się przede wszystkim naczelną zasadą państwa prawa, zaś w państwie prawa liczą się przede wszystkim: stabilność orzecznicza sądów, trwałość i nienaruszalność prawomocnych wyroków, spójność systemu prawnego i konstytucyjna eliminacja wadliwych aktów normatywnych. Art. 6 europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności dotyczy nie tylko szybkiego postępowania, ale i postępowania rzetelnego, którego rozsądny termin zakończenia jest jednym z elementów kształtujących (por. postanowienie NSA z dnia 17 października 2012 r., II FZ 837/12, postanowienie NSA z dnia 13 kwietnia 2010 r., I GSK 746/09).
Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 2 sentencji.