Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.z 20 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SAB/Go 34/12

Uzasadnienie

W dniu 21 lutego 2012r. M.K. złożył do Przewodniczącego Rady Miasta i Gminy skargę na działalność Urzędu Miasta i Gminy polegającej "na mataczeniu w temacie naprawienia popełnionego błędu w trakcie utwardzania ulicy [...] (brak konsultacji) od ulicy [...] do dworca autobusowego".

Pismem z dnia [...] lutego 2012r. Przewodniczący Rady Miejskiej, na podstawie art. 228 i 231 kodeksu postępowania administracyjnego, przekazał skargę M.K. Burmistrzowi Miasta i Gminy, celem jej rozpatrzenia według właściwości. Z kolei Burmistrz, pismem z dnia [...] marca 2012r., zawiadomił stronę, na podstawie art. 36 w związku z art. 237 kpa, że został wyznaczony nowy termin rozpatrzenia ww. skargi, tj. 30 kwietnia 2012r.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2012r. skarżący, powołując się na art. 63 Konstytucji RP, zwrócił się do Burmistrza o wyjaśnienie jakie czynności wyjaśniające organ zamierza podjąć, że ustawowy termin 30- dniowy nie jest wystarczający do rozpoznania jego skargi.

Pismem z dnia [...] czerwca 2012r. M.K. wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na "opieszałość Urzędu Miasta i Gminy" w sprawie korekty prac drogowych wykonanych przy ul. [...].

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 21 czerwca 2012r. skarga ta została przekazana przez Sąd Burmistrzowi celem udzielenia na nią odpowiedzi.

Pismem z dnia [...] lipca 2012r. ([...]) Burmistrz Miasta i Gminy poinformował M.K., że jego skarga na pracowników Urzędu Miasta i Gminy jest niezasadna oraz przeprosił za niedotrzymanie terminu rozpoznania tej skargi.

W odpowiedzi na skargę złożoną bezpośrednio do Sądu, Burmistrz wniósł o jej oddalenie, przedstawiając dotychczasowy przebieg sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skargę należało odrzucić.

Zgodnie z treścią art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270) - zwanej dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanym przepisie.

W szczególności sąd administracyjny nie jest władny do rozpoznawania skarg na działalność organów władzy, administracji publicznej w potocznym tego słowa znaczeniu.

W niniejszej sprawie analiza pism kierowanych przez skarżącego do Przewodniczącego

Rady Miejskiej oraz Burmistrza Miasta i Gminy wskazują, iż strona w dniu 21 lutego 2012r. złożyła na podstawie art. 227 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) – dalej także jako "kpa", skargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w związku z opieszałością tego organu w sprawie korekty prac drogowych wykonanych przy ul. [...].

Z przedstawionego zakresu skargi wynika, że podniesione przez skarżącego kwestie, nie podlegały załatwieniu w drodze wydania decyzji administracyjnej, a zarzuty zawarte w pismach kierowanych do Przewodniczącego Rady Miejskiej oraz Burmistrza Miasta i Gminy stanowią interwencję na bezczynność lub wadliwe działanie podległych mu pracowników Urzędu Miejskiego. Tak więc charakter podniesionych w skardze zarzutów przesądza o uznaniu tej skargi za skargę o charakterze powszechnym, regulowanej przepisami art. 227 i następnych kpa.

Podkreślić należy, iż zasadność takiej kwalifikacji skargi M.K. wynika nie tylko z jej treści i charakteru podnoszonych zarzutów, ale też z podstawy prawnej powołanej przez samego skarżącego w piśmie z dnia [...] kwietnia 2012r. skierowanym do Burmistrza, tj. odwołanie się przez autora skargi do art. 63 Konstytucji RP, który stanowi konstytucyjną gwarancję ochrony praw w trybie skargi powszechnej, w tym uregulowanej przepisami Działu VIII K.p.a. (Skargi i wnioski).

Skarga ta jest skargą powszechną, do której rozpatrzenia mają zastosowanie wyłącznie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarga taka służy każdemu. Osobie, która jest stroną postępowania administracyjnego, jak również osobie, która nie jest stroną konkretnego postępowania. Zatem postępowanie w sprawie ze skargi powszechnej toczy się w ramach wszczętego postępowania lub samodzielnie (art. 233, art. 234 kpa).

Skargę z art. 227 kpa charakteryzują dwie przesłanki – nie ma cech środka prawnego uregulowanego w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych procedurach i zawiera zarzut wadliwej działalności organu lub jego pracownika.

Procedura związana z wniesieniem skargi ma charakter uproszczony, nie ma stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięcia adresowanego do skarżącego, a tylko zawiadamia się o działaniach wewnętrznych zmierzających do wyjaśnienia okoliczności będących przedmiotem skargi.

Doktryna i orzecznictwo reprezentuje jednolity pogląd, że w tym postępowaniu nie ma toku instancji ani środków zaskarżenia, a na działanie administracji publicznej w sprawach petycji, skarg, wniosków nie rozciąga się kontrola sprawowana przez sąd administracyjny.

Wobec powyższego, biorąc pod uwagę przedmiot skargi należy stwierdzić, że zaskarżona w niniejszej sprawie bezczynność organu nie mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego i nie może być rozpatrywana przez ten sąd. Stanowisko judykatury jest w tym przedmiocie utrwalone: por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 grudnia 1999r. sygn. akt III SAB 7/99, ONSA 2001, z.1, p.27, a także niepublikowane postanowienia NSA: z dnia 6 października 2003 r., sygn. akt II SA/Ka 1735/03, z dnia 12 listopada 2001 r., sygn. akt II SA/Ka 2942/01, z dnia 23 lipca 2001r., sygn. akt II SAB 213/00; z dnia 12 kwietnia 2001r., sygn. akt I SA 2668/00; z dnia 18 lutego 1997r., sygn. akt III SAB 1/97 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach: z dnia 10 lutego 2004 r., sygn. akt II SA/Ka 3294/03 i z dnia 19 kwietnia 2004 r., sygn. akt IV SA/Gl 170/04.

Na marginesie trzeba dodać, iż ustawodawca w Dziale VIII kodeksu postępowania administracyjnego, a dokładnie w art. 229 kpa określił organy administracji publicznej właściwe do rozpatrzenia tego rodzaju skargi. Zgodnie z tym przepisem jeżeli przepisy szczególne nie określają innych organów właściwych do rozpatrywania skarg, jest organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności:

1. 1) rady gminy, rady powiatu i sejmiku województwa - wojewoda, a w zakresie spraw finansowych - regionalna izba obrachunkowa,
2. 2) organów wykonawczych jednostek samorządu terytorialnego oraz kierowników powiatowych służb, inspekcji, straży i innych jednostek organizacyjnych w sprawach należących do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej - wojewoda lub organ wyższego stopnia,
3. 3) wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, z wyjątkiem spraw określonych w pkt 2 - rada gminy,
4. 4) zarządu powiatu oraz starosty, a także kierowników powiatowych służb, inspekcji, straży i innych jednostek organizacyjnych, z wyjątkiem spraw określonych w pkt 2 - rada powiatu,
5. 5) zarządu i marszałka województwa, z wyjątkiem spraw określonych w pkt 2 - sejmik województwa,
6. 6) wojewody w sprawach podlegających rozpatrzeniu według kodeksu - właściwy minister, a w innych sprawach - Prezes Rady Ministrów,
7. 7) innego organu administracji rządowej, organu przedsiębiorstwa państwowego lub innej państwowej jednostki organizacyjnej - organ wyższego stopnia lub sprawujący bezpośredni nadzór,
8. 8) ministra - Prezes Rady Ministrów,
9. 9) organu centralnego i jego kierownika - organ, któremu podlega.

W tej sytuacji skarga, jako niedopuszczalna, podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co orzeczono w sentencji postanowienia.