Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] r. złożonym pocztą elektroniczną, Stowarzyszenie L. zwróciło się do Burmistrza [...] o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:
- 1) przekazania kompleksowej listy wszystkich członków Gminnej Spółki Wodnej [...] wraz z aktualnym stanem na dzień dzisiejszy,
- 2) w nawiązaniu do działalności Gminnej Spółki Wodnej [...] dostarczenia dokumentacji zawierającej notatki (protokoły) ze wszystkich spotkań zebrania członków od momentu założenia spółki w roku [...]; dokumentacja ta powinna obejmować daty poszczególnych spotkań, listy obecności uczestników, szczegółowe omówienie dyskutowanych tematów oraz podjęte decyzje;
- 3) przedstawienia szczegółowego opisu działań i ustaleń, które zostały podjęte przez członków Gminnej Spółki Wodnej [...] od momentu jej założenia, w szczególności wszelkich planów rozwoju, raportów, analiz oraz innych dokumentów, które zostały wypracowane w ramach działalności spółki.
Stowarzyszenie zwróciło się o przesłanie powyższej informacji w formie skanów dokumentów w formacie PDF, za pośrednictwem poczty elektronicznej na adres e-mail [...].
W odpowiedzi na powyższy wniosek, pismem z dnia [...] r. Burmistrz [...] poinformował Stowarzyszenie L., iż nie znajduje się w posiadaniu wnioskowanych danych. Dokumentacja w tym zakresie jest prowadzona przez Rejonowy Związek Spółek Wodnych w [...]. Odpowiedź na wniosek została [...] r. przesłana na adres [...].
Pismem z dnia [...] r. A.M., działając w imieniu własnym, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., za pośrednictwem Burmistrza [...], skargę na bezczynność tego organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej objętej powyższym wnioskiem z dnia [...] r., zarzucając naruszenie art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902 ze zm., dalej u.d.i.p.). Wniosła o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku nie później niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżąca wywiodła, iż dnia [...] r. złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej o wskazanej wyżej treści, przy czym jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji wskazała adres mailowy [...]. Termin do udostępnienia przedmiotowej informacji upłynął zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. po 14 dniach od złożenia wniosku. Pomimo upływu tego terminu podmiot zobowiązany nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz [...] wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, iż opisywany wniosek nie był podpisany imieniem i nazwiskiem nadawcy, a z pola "nadawca" można było odczytać, iż pochodzi on od Stowarzyszenia L. W dniu [...] r. na podany we wniosku adres mailowy została przesłana odpowiedź. Po wpłynięciu skargi organ zweryfikował kto był wnioskodawcą i po zorientowaniu się, że przez niezamierzone przeoczenie pracownika pismo z dnia [...] r. zostało wysłane błędnie na adres [...], a winno być wysłane na adres [...], niezwłocznie przesłał je na prawidłowy adres w dniu [...] r.
Składającym wniosek z dnia [...] r. nie była skarżąca, lecz Stowarzyszenie L. Interes prawny do wniesienia skargi w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej p.p.s.a.) ma wyłącznie strona postępowania administracyjnego, zaś w przypadku bezczynności dotyczącej wniosku złożonego w trybie u.d.i.p. – wyłącznie autor tego wniosku. Skoro obowiązek udzielenia informacji publicznej powstaje w związku z wnioskiem konkretnej osoby (wnioskodawcy), to tylko takiej osobie przysługuje prawo do kwestionowania działań organu przez złożenie skargi. Skarżąca nie posiada legitymacji do kwestionowania bezczynności Burmistrza w zakresie załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, który został złożony przez Stowarzyszenie L., zwłaszcza że w treści skargi użyła zwrotu "we własnym imieniu zaskarżam bezczynność Urzędu Miasta i Gminy [...]", zatem nie nadmieniła, że działa na rzecz i w imieniu w/w Stowarzyszenia. Skarga pochodzi zatem od podmiotu innego niż podmiot wnioskujący.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza jej dopuszczalności, przy czym niedopuszczalniość drogi sądowoadministracyjnej będzie miała miejsce zarówno z przyczyn przedmiotowych, jak i z przyczyn podmiotowych. Przyczyny przedmiotowe sprowadzają się do braku właściwości sądu administracyjnego w określonej kategorii spraw. Natomiast przyczyny podmiotowe mają miejsce wówczas, gdy skarga została wniesiona przez podmiot, który nie jest legitymowany do wniesienia danego rodzaju skargi do sądu administracyjnego" (por. wyrok NSA z 14 lipca 2011 r., I FSK 1100/10, orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpatrywanej sprawie wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] r., skierowany do Burmistrza [...], był wnioskiem złożonym przez Stowarzyszenie L., na co wskazuje oznaczenie nadawcy tego wniosku. Nie zawiera on wskazania jakiegokolwiek innego podmiotu jako nadawcy, nie został on również podpisany – złożono go pocztą elektroniczną na skrzynkę e-mail Urzędu Miasta i Gminy [...]. Tymczasem skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, datowana na [...] r. na bezczynność Burmistrza [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej objętej powyższym wnioskiem (w skardze podano, iż została ona wniesiona na bezczynność Urzędu Miasta i Gminy w [...], co należy uznać za wskazanie błędne, bowiem organem jest w tym przypadku Burmistrz [...], natomiast Urząd jest strukturą organizacyjną służącą temu organowi do wykonywania jego ustawowych zadań) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej objętej powyższym wnioskiem została wniesiona przez A.M., która złożyła pod skargą własnoręczny podpis.
Podała również w treści skargi, iż działa w imieniu własnym. Jednocześnie treść omawianego pisma procesowego nie zawiera żadnego wskazania, z którego wynikałoby, iż A.M. działa jako osoba reprezentująca Stowarzyszenie L., będące nadawcą wniosku z dnia [...] r.
W myśl art. 2 ust. 1 u.d.i.p. każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej". Ponadto z treści art. 21 u.d.i.p. wynika, iż sprawy dotyczące dostępu do informacji publicznej zostały poddane kontroli sądu administracyjnego. Z kolei stosownie do treści art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Pojęcie interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. sprowadza się do istnienia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę, a zaskarżonym aktem lub czynnością.
W sytuacji gdy skarżąca w treści skargi wprost wskazała, iż wnosi ją w imieniu własnym, uznać należy, iż nie miała ona interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. do wniesienia. Skoro bowiem wniosek o udostępnienie informacji publicznej pochodził od Stowarzyszenia L., to temu właśnie podmiotowi przysługiwał interes prawny do zakwestionowania przed sądem administracyjnym ewentualnej bezczynności organu w przedmiocie rozpoznania tego wniosku (nie przesądzając na obecnym etapie o zasadności takiej skargi). Co oczywiste, stowarzyszenie działa wprawdzie poprzez osoby fizyczne pełniące funkcje organów uprawnionych do reprezentowania stowarzyszenia w sferze zewnętrznej, jednak jak już wyżej wspomniano, okoliczność taka nie wynika z treści wniesionej w niniejszej sprawie skargi.
Brak wskazania w u.d.i.p. jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie oznacza, że uprawnionym do wniesienia skargi na bezczynność organu, jest inny podmiot niż ten, który z nim wystąpił. To właśnie występujący z wnioskiem ma prawo kwestionować zgodność z prawem działania organu na gruncie u.d.i.p.
W rozpatrywanej sprawie A.M. nie wykazała własnego interesu prawnego we wniesieniu skargi, a od tego w myśl art. 50 § 1 p.p.s.a. uzależnione jest uprawnienie do jej wniesienia. Skoro bowiem obowiązek udostępnienia informacji publicznej powstaje w związku z wnioskiem konkretnego podmiotu (wnioskodawcy), to tylko temu podmiotowi przysługuje status strony postępowania i ten właśnie podmiot ma prawo do kwestionowania działań organu poprzez wniesienie skargi do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z 12 lipca 2022 r., III OSK 1398/21).
W świetle powyższych okoliczności skarga okazała się niedopuszczalna z przyczyny podmiotowej, wobec czego na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 1 sentencji postanowienia.
Zawarte w pkt 2 sentencji rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu skarżącej uiszczonego wpisu od skargi znajduje oparcie w treści art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.