Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.z 12 lipca 2022 r., sygn. akt II SAB/Go 48/22

Uzasadnienie

Pismem z dnia [...] czerwca 2022 r. Fundacja im. [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w przedmiocie wykonania pomiarów kontrolnych w obrębie masztów telefonii komórkowej 4G i 5G (w sposób ciągły wraz z rejestracją pomiarów) w zakresie częstotliwości promieniowania rentgenowskiego i radioaktywnego, które emitują te maszty/anteny.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej odrzucenie, a z ostrożności procesowej o jej oddalenie. Organ wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2022 r. skarżąca Fundacja przesłała e-mailem do wiadomości Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska petycję do Prezydentów Miast, Burmistrzów i Wójtów oraz Przewodniczących Rad Miejskich i Gminnych w Polsce. Z kolei w dniu [...] maja 2022r. ww. Fundacja w formie e-maila skierowała między innymi do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska żądanie - petycję o wykonanie pomiarów kontrolnych w obrębie masztów telefonii komórkowej 4G i 5G (wraz z rejestracją pomiarów) na terenie polskich miast i wszystkich województw w Polsce (w sposób ciągły wraz z rejestracją pomiarów) w zakresie pasma częstotliwości fal elektromagnetycznych emitowanych przez te anteny, a w szczególności w zakresie promieniowania rentgenowskiego i radioaktywnego. W przypadku stwierdzenia przekroczenia norm promieniowania Fundacja zaleciła zawiadomienie Prokuratury, Mediów i samej Fundacji.

Organ wyjaśnił, że w odpowiedzi na ww. e-maile z dnia [...] kwietnia oraz [...] maja br. poinformował, że:

1. 1) oceny poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku i obserwacji zmian dokonuje się w ramach państwowego monitoringu środowiska.
2. 2) Główny Inspektor Ochrony Środowiska prowadzi okresowe badania poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku.
3. 3) Minister właściwy do spraw klimatu może określić, w drodze rozporządzenia, zakres i sposób prowadzenia badań poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku, tj. sposób wyboru punktów pomiarowych oraz wymaganą częstotliwość prowadzenia pomiarów. Dodatkowo wskazał, że Główny Inspektor Ochrony Środowiska prowadzi, aktualizowany corocznie, rejestr zawierający informacje o terenach, na których stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku, z wyszczególnieniem przekroczeń dotyczących terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową oraz miejsc dostępnych dla ludności.

W ocenie Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska skarga na bezczynność jest bezzasadna bowiem nie pozostawał on w stanie bezczynności lub przewlekłości. Organ zwrócił jednocześnie uwagę, że strona skarżąca przed złożeniem skargi na bezczynność nie wyczerpała instytucji z art. 37 k.p.a. a stanowi to niezbędny warunek złożenia skargi na bezczynność do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje

Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329) – powoływanej dalej jako "p.p.s.a." kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podanych w tym przepisie;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej.

Nadto sądy administracyjne orzekają w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (§ 2a art. 3 p.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3 art. 3 p.p.s.a.).

Skarga na bezczynność organu jest zatem dopuszczalna tylko w granicach, w jakich przysługuje skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.

Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] maja 2022r. skarżąca Fundacja w formie e-maila zwróciła się m.in. do Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z "Żądaniem–Petycją" wykonania, w trybie natychmiastowym, pomiarów kontrolnych w obrębie masztów telefonii komórkowej 4G i 5G. Natomiast w złożonej skardze domaga się stwierdzenia bezczynności organu wskazując, że nie podjął on czynności, które ww. e-mailu wskazała.

Zasady składania i rozpatrywania petycji oraz sposób postępowania organów w sprawach dotyczących petycji określa ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 870). Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy petycja może być złożona przez osobę fizyczną, osobę prawną, jednostkę organizacyjną niebędącą osobą prawną lub grupę tych podmiotów, zwaną dalej "podmiotem wnoszącym petycję", do organu władzy publicznej, a także do organizacji lub instytucji społecznej w związku z wykonywanymi przez nią zadaniami zleconymi z zakresu administracji publicznej.

Przedmiotem petycji może być żądanie, w szczególności, zmiany przepisów prawa, podjęcia rozstrzygnięcia lub innego działania w sprawie dotyczącej podmiotu wnoszącego petycję, życia zbiorowego lub wartości wymagających szczególnej ochrony w imię dobra wspólnego, mieszczących się w zakresie zadań i kompetencji adresata petycji (art. 2 ust. 3 ustawy o petycjach). Z kolei w art. 3 omawianej ustawy wskazano, że o tym, czy pismo jest petycją, decyduje treść żądania, a nie jego forma zewnętrzna.

Ze statutu skarżącej Fundacji wynika, że celem Fundacji jest m.in. podejmowanie działań w kierunku ochrony szeroko rozumianego interesu społecznego lub indywidualnego takich jak sprawiedliwość społeczna i praworządność, wolność oraz prawa człowieka czy ochrona życia i zdrowia obywateli.

Treść e-maila skarżącej Fundacji z dnia [...] maja 2022 r. w powiązaniu z jej działalnością statutową wskazują, że jest on petycją, tak jak zostało to wyartykułowane przez Fundację.

Petycja jest jednak środkiem prawnym o charakterze postulatywnym, nie inicjującym ogólnego postępowania administracyjnego. Prawo petycji nie obejmuje również możliwości inicjowania postępowań sądowych. W art. 13 ust. 1 ustawy o petycjach wskazano, że podmiot rozpatrujący petycję zawiadamia podmiot wnoszący petycję o sposobie jej załatwienia wraz z uzasadnieniem w formie pisemnej albo za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

Sposób załatwienia petycji nie może być przedmiotem skargi (art. 13 ust. 2 ustawy o petycjach). Zawiadomienie o sposobie załatwienia petycji jest czynnością materialno-techniczną, która kończy postępowanie petycyjne. Nie ma ono charakteru aktu administracyjnego władczo rozstrzygającego o prawach i obowiązkach jednostki wynikających z przepisów prawa administracyjnego. Zawiadomienie o sposobie załatwienia petycji nie może być przedmiotem skargi wnoszonej w trybie art. 246 § 1 k.p.a. i nie podlega kontroli instancyjnej lub kontroli sądowej. W konsekwencji również bezczynność organu w tym zakresie nie jest objętą kognicją sądu administracyjnego.

Skoro zatem niniejsza sprawa nie mieści się w katalogu spraw rozpoznawanych przez sądy administracyjne bez znaczenia pozostaje podniesiona przez organ okoliczność, że skarżąca przed wniesieniem skargi nie wniosła ponaglenia, o którym mowa w art. 37 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.