Uzasadnienie
W dniu [...] sierpnia 1998 roku Prezydent Miasta wydał decyzję Nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu na wniosek W.B. dla inwestycji polegającej na budowie jednorodzinnego budynku mieszkalnego wraz z przyłączem wodociągowym, kanalizacyjnym, gazowym i energetycznym /działka Nr [...]/ a w dniu [...] stycznia 1999 roku – R. i W.B. uzyskali – zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenia na budowę.
Decyzje te stały się decyzjami ostatecznymi i nie zawierają żadnych warunków dla miejsc postojowych dla samochodów osobowych przy ulicy [...]. Od tej ulicy jest także dojście i dojazd do nieruchomości skarżącego.
W dniu [...] lutego 2003 roku W.B. wystąpił do Urzędu Miejskiego o ustawienie znaku ograniczenia parkowania wzdłuż jego posesji. Dom skarżącego stoi 5 metrów od zatoczki przeznaczonej do parkowania samochodów i ułatwień w zawracaniu na tej ulicy.
Na początku lipca 2003 roku ustawiono barierki ograniczające parkowanie /6 słupków/ około 2 metrów od muru oporowego, bowiem dom stoi na skarpie.
Te działania zarządzającego drogą zostały oprotestowane przez pozostałych mieszkańców ulicy [...], gdyż nie tylko ograniczały parkowanie ale także zawracanie i zostały zdemontowane.
Postawiono je ponownie /5 słupków/, z tym, że w odległości 0,85 metra od muru oporowego, co głównie miało wyeliminować przypadkowy najazd na ten mur. A nadto organ zarządzający drogą umieścił znak drogowy poziomy – miejsce zastrzeżonego postoju tzw. kopertę na wysokości wjazdu do garażu w budynku skarżącego.
T.S. – jako inżynier ruchu opracował w październiku 2003 roku projekt organizacji ruchu drogowego na ulicy [...] – jest to ulica gminna, posiadająca 1 pas ruchu o szerokości 3,5 metra oraz chodnik jednostronny o szerokości 1 metra.
Na tej ulicy ruch drogowy jest o bardzo małym natężeniu i poruszają się tam pojazdy mieszkańców i sporadycznie pojazdy zaopatrzenia.
Na podstawie art. 10 ust.6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku prawo o ruchu drogowym /Dz. U. z 1997 roku Nr 98 poz. 602/ w związku z § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Transportu z 23 września 2003 roku w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem /Dz. U. Nr 177 poz. 1729/ Prezydent Miasta jako organ zarządzający ruchem na drogach publicznych na terenie miasta zatwierdził bez uwag w dniu [...] listopada 2003 roku projekt stałej organizacji ruchu na ulicy [...].
W.B. nie godził się z takim uregulowaniem sprawy i składał skargi do Rady Miasta w dniu [...] listopada 2004 roku i [...] grudnia 2004 roku, która to uchwałami [...] z [...] listopada 2004 roku i [...] z [...] lutego 2005 roku – uznała je za niezasadne i sprawę organizacji ruchu Rada Miasta na ulicy [...] uznała za ostatecznie załatwioną. Rada Miasta brała pod uwagę, iż ulica jako droga publiczna ma służyć wszystkim mieszkańcom a nie tylko jednemu.
Skargi Kierował skarżący także do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które uznało się za niewłaściwe do rozpoznania sprawy.
W dniu [...] kwietnia 2005 roku W.B. złożył zażalenie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego co do nieprawidłowości związanych z pomiarem kabla energetycznego i muru oporowego na mapie powykonawczej z [...] kwietnia 2005 roku.
W marcu 2004 roku Urząd Miejski przeprowadził pomiary natężenia ruchu pieszych oraz pojazdów poruszających się ulicą [...], które wykazały, iż w ciągu godziny przejechało ulicą 13 samochodów i przeszło 12 pieszych co w ocenie organu nie uzasadnia zmiany sposobu organizacji ruchu na tej ulicy i sposobu parkowania.
W dniu 2 lutego 2005 roku W.B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność organu zarządzającego drogą Prezydenta Miasta w przedmiocie ustawienia znaków ograniczających parkowanie wzdłuż posesji skarżącego.
W piśmie, które skarżący nazwał uzupełnieniem skargi z dnia [...] lipca 2005 roku domaga się odszkodowania od Urzędu Miejskiego w wysokości 200.000 zł za zniszczenie ogrodzenia.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej odrzucenie
/bez podania formalno-prawnych podstaw dla jej odrzucenia/.
Organ jedynie opisał dotychczasowy stan faktyczny sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył co następuje:
Zgodnie z § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004 roku w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wlkp. i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Kielcach /Dz. U. Nr 187 poz.1926/ w związku z § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004 roku zmieniającego rozporządzenie w sprawie utworzenia wojewódzkich sadów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości /Dz. U. Nr 187 poz.1927/ sprawy, w których skargi na działalność organów administracji publicznej mających siedzibę na terenie województwa lubuskiego zostały wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i postępowanie nie zostało zakończone do dnia 1 lipca 2005 roku – zostały przekazane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wlkp.
Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- - decyzje administracyjne,
- - postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty,
- - postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,
- - inne niż określone w pkt.1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa a także bezczynność organów w przypadkach w wyżej wymienionych punktach.
Stąd też zadaniem Sądu było rozstrzygniecie czym jest ustawienie znaku drogowego na drodze publicznej i organizacja ruchu drogowego na takiej drodze aby móc orzec o bezczynności organu w tym zakresie.
W przypadku bezczynności musielibyśmy mieć do czynienia z aktami, o których mowa w cytowanym art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi bowiem tylko taki zakres kognicji w sprawie bezczynności organu posiada Sąd Administracyjny.
W przedmiotowej sprawie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach w dniu 11 marca 1992 roku SA/Ka 117/92 i Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu w dniu 10 lipca 1992 roku SA/Wr 660/92 i choć dotyczyły one stanu prawnego sprzed ustawy prawo o ruchu drogowym w brzmieniu z 2003 roku /Dz. U. Nr 58 poz.515/ i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 roku w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem /Dz. U. Nr 177 poz.1729/ to zachowały one swą aktualność.
Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że ustalenie miejsc do parkowania i ograniczeń parkowania na gminnej drodze publicznej odbywa się na podstawie projektu organizacji ruchu lub zmian tej organizacji zatwierdzonego przez Prezydenta Miasta po zasięgnięciu opinii komendanta policji, żandarmerii wojskowej i zarządu drogi. Wprowadzenie ograniczeń na drodze wymaga następujących czynności:
- 1. opracowania projektu organizacji ruchu lub jego zmian,
- 2. zatwierdzenia tego projektu przez Prezydenta Miasta,
- 3. umieszczenie odpowiednich znaków drogowych odpowiadających treści organizacji ruchu na danym odcinku drogi.
Po zatwierdzeniu organizacji ruchu w myśl § 4 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 roku w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem /Dz. U. Nr 177 poz. 1729/ - stanowi on podstawę do umieszczania znaków drogowych, do których pod groźbą przymusu państwowego uczestnicy ruchu w nieograniczonej liczbie muszą się dostosować.
Ten tryb postępowania oznacza, że zatwierdzenie projektu organizacji ruchu i jego zmian nie może być traktowane jako decyzja administracyjna. Uznaniu jej za taki akt stoi na przeszkodzie to, że nie jest ono rozstrzygnięciem w indywidualnej sprawie a sprawowanie funkcji zarządu drogi w tym wykonywanie zatwierdzonego projektu organizacji ruchu w mieście nie następuje także poprzez podejmowanie przez radę gminy uchwał zawierających przepisy prawa powszechnie obowiązujące.
Jest to zatem czynność która nie ma wyraźnej formy prawnej - pośrednio pomiędzy aktem administracyjnym a aktem normatywnym. /patrz glosa Ryszarda A. Stefańskiego OSP 1994 roku, Nr 7-8 poz. 128 i 129/
A skoro tak, to rozważania te należy odnieść do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz.1270/ w zakresie kognicji sądu w przedmiocie bezczynności organów tak jak skarżący sformułował swoja skargę.
W sytuacji zatem, gdy skarga na bezczynność zostaje wniesiona w sprawie która nie podlega załatwieniu ani w formie decyzji administracyjnej, ani postanowienia albo aktu lub czynności - /art. 3 § 2 pkt 1-4 wyżej cytowanej ustawy/ właściwym jest orzeczenie odrzucające skargę jako niedopuszczalnej /postanowienie NSA z 6.VII.2004 roku OSK 547/04 ONSA WSA Nr 3 p-oz.52/. Zauważyć należy, iż organ zarządzający drogą w niniejszej sprawie uwzględnił w części żądania skarżącego bowiem na jego wniosek ustawił słupki ograniczające najazd na skarpę a w miejscu wjazdu do garażu wyznaczył miejsce dla znaku poziomego zakazującego zatrzymywanie się w tym miejscu. Są to zatem czynności, które uwzględniały potrzeby korzystania z drogi wszystkim jej użytkownikom, a skarżący ma możliwość żądania egzekwowania ustawionego znaku drogowego przez policję.
Te zatem okoliczności zadecydowały, że z mocy art. 58 § 1 pkt 1 wyżej cytowanej ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę odrzucił.
Natomiast żądanie w przedmiocie odszkodowania skarżący winien kierować do sądu powszechnego.