Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] stycznia 2021 r., wysłanym do Wójta Gminy drogą elektroniczną, J.M. wniosła o udostępnienie informacji publicznej poprzez podanie linku Biuletynu Informacji Publicznej Gminy zawierającego następujące dane:
- 1. Umowa na obsługę prawną Urzędu Gminy na 2020 i 2021 r.,
- 2. Umowy, na podstawie których jest wykorzystywana obsługa prawna pozwu sądowego o naruszenie dóbr i dobrego imienia Gminy przez autora felietonów M. T.,
- 3. Rachunki, faktury – wszelkie rozliczenia – związane z w/w czynnościami prawnymi.
Odrębnym pismem z tego samego dnia J.M. zwróciła się do organu o udostępnienie adresu linku do strony BIP Gminy z aktualnymi informacjami o wszystkich przeprowadzonych kontrolach.
W odpowiedzi, pismem z dnia [...] stycznia 2021 r., wysłanym również drogą elektroniczną, organ poinformował wnioskodawczynię, że udostępnienie informacji nie jest możliwie w sposób żądany we wniosku z uwagi na brak zamieszczenia informacji na stronie BIP. Powołując się na art. 14 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 – dalej jako u.d.i.p.) organ poinformował wnioskodawczynię, że udostępnienie żądanych informacji może nastąpić w formie pisemnej lub w postaci skanu. Wskazał też, że jeżeli w terminie 14 dni nie zostanie złożony wniosek o udostępnienie informacji w formie wyżej wskazanej, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się. Odrębnym pismem z [...] stycznia 2021 r. organ podał wnioskodawczyni link do kontroli zamieszczonych na stronie BIP Gminy.
Następnie w dniu [...] lutego 2021 r. organ przesłał skarżącej drogą elektroniczną skany dokumentów dotyczących obsługi prawnej Urzędu Gminy w 2020 i 2021 roku oraz link do kontroli zewnętrznych.
Kolejnym wnioskiem datowanym na dzień [...] marca 2021 r. J.M. wystąpiła do organu o przesłanie linku lub skanów umów, na podstawie których wykorzystywana jest obsługa prawna pozwu o sygnaturze [...] oraz wszelkie rozliczenia/faktury, rachunki, wyliczenie godzin pracy prawników, związane z w/w czynnościami prawniczymi.
W odpowiedzi, w dniu 15 marca 2021 r. organ przesłał wnioskodawczyni skan umowy dotyczącej obsługi prawnej Urzędu w 2019 roku i jednocześnie poinformował, że opis przedmiotu umowy zawarty jest w paragrafie 1 tej umowy.
J.M. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność Wójta Gminy, zarzucając mu naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez błędne zastosowanie polegające na nieudostępnieniu pełnej informacji publicznej na wniosek, a także art. 10 u.d.i.p. poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieprawidłowym, gdyż tylko częściowym zrealizowaniu wniosków o udostępnienie informacji publicznej.
Skarżąca wniosła o:
- 1. Zobowiązanie organu do pełnego załatwienia wniosku z dnia [...] stycznia 2021 r. w zakresie nieudostępnionych informacji publicznych tj.
- a) umowy, na podstawie których jest wykorzystywana obsługa prawna pozwu sądowego o naruszenie dóbr i dobrego imienia Gminy, przez autora felietonów M.T.,
- b) rachunki, faktury - wszelkie rozliczenia związane z w/w czynnościami prawnymi.
- 2. Zobowiązanie organu do pełnego załatwienia wniosku z dnia [...] lutego 2021 r. w zakresie odpowiedzi na pytanie: "Jakie są przyczyny braku tych (umów o obsługę prawną) i wielu innych, protokołów z kontroli zewnętrznych, dokumentów podlegających upublicznieniu na stronie BIP. Znajdują się tam szczątkowe, niepełne informacje. Proszę o wyjaśnienie przyczyn tych nieprawidłowości."
- 3. Zobowiązanie organu do pełnego załatwienia wniosku z dnia [...] marca 2021 r. w zakresie nieudostępnionych informacji, tj. skany umów, na podstawie których wykorzystywana jest obsługa prawna pozwu o sygn. akt [...] oraz wszelkie rozliczenia, faktury, rachunki, wyliczenie godzin pracy prawników związane w w/w czynnościami procesowymi.
- 4. Zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości jako bezzasadnej.
Z uwagi na wzajemne powiązanie treściowe wniosków J.M. z dnia [...] stycznia 2021 r. oraz z dnia [...] marca 2021 r., Sąd odniósł się do nich w jednym postępowaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśli art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje m.in. bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w ustawie. Bezczynność ma miejsce w sytuacji, w której dany podmiot mimo ciążącego na nim obowiązku, w terminie ustalonym przez przepisy prawa nie podjął jakichkolwiek czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, lecz nie zakończył go wydaniem w terminie stosownego aktu lub nie podjął właściwej czynności. Wniesienie skargi na tak rozumianą bezczynność jest uzasadnione nie tylko w razie niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale również w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie ocenił, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu.
Przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zasady i tryb udzielenia informacji publicznej regulują przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Pozostawanie w bezczynności przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu ustawy oznacza niepodjęcie przez ten podmiot, w terminie wskazanym w wyżej przytoczonym przepisie, stosownych czynności, tj. albo udostępnienia informacji w drodze czynności materialno-technicznej, albo też wydania decyzji o odmowie jej udzielenia lub decyzji o umorzeniu postępowania.
W sprawie ze skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej sąd administracyjny bada, czy żądanie zostało skierowane do podmiotu zobowiązanego w ustawie do udostępnienia informacji publicznych, a także czy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy. Poza tym sąd administracyjny musi ocenić, jakie działania podjęto w celu załatwienia wniosku, czy zostały dokonane w wymaganej formie, a jeśli udzielono żądanej informacji, czy została ona udzielona w pełni, a więc czy podmiot zobowiązany wywiązał się ze wszystkich obowiązków nałożonych ustawą (wyrok NSA z 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 3109/12).
W dniu 4 stycznia 2021 r. do Wójta Gminy wpłynął wniosek J.M. o udostępnienie informacji publicznej poprzez podanie linku do strony BIP Gminy, zawierającej następujące dane: 1) umowa na obsługę prawną Urzędu Gminy na 2020 i 2021 r., 2) umowy, na podstawie których jest wykorzystywana obsługa prawna pozwu sądowego o naruszenie dóbr i dobrego imienia Gminy przez autora felietonów M. T. oraz 3) rachunki, faktury – wszelkie rozliczenia – związane z w/w czynnościami prawnymi. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.
Wobec powyższego, w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości okoliczność, że żądane przez skarżącą informacje, dotyczące obsługi prawnej Gminy oraz wydatków Gminy z tym związanych, są informacjami publicznymi w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Są one bowiem w sposób bezpośredni związane z zadaniami wykonywanymi przez organ w sferze publicznej i finansowanymi ze środków publicznych. Bezspornym również jest, że wójt gminy, jako organ władzy samorządowej, w niniejszej sprawie Wójt Gminy, obowiązany jest do udzielenia powyższej informacji.
W przepisanym przez u.d.i.p. terminie organ poinformował skarżącą, że nie jest możliwe udostępnienie wskazanych informacji w żądanej przez nią formie, ponieważ informacje te nie zostały zamieszczone w BIP. Za zgodą skarżącej organ przesłał jej skany dokumentów dotyczących obsługi prawnej Gminy w 2020 i 2021 roku (umowy, faktury). Informacja publiczna, o którą skarżąca wnosiła w punkcie 1 wniosku z [...] stycznia 2021 r. została zatem udzielona. Jednakże w żadnym z pism kierowanych do skarżącej organ nie zidentyfikował z imienia i nazwiska pełnomocnika, który świadczył pomoc prawną w sprawie naruszenia dóbr i dobrego imienia Gminy przez autora felietonów M.T., a także nie udostępnił skarżącej rachunków (faktur) związanych z prowadzeniem tej sprawy. Nie jest wykluczone, że obsługą prawną wskazanej sprawy zajmował się profesjonalny pełnomocnik określony w umowie o obsługę prawną organu na konkretny rok, którą skarżąca otrzymała, jednak nawet w takiej sytuacji organ winien był na żądanie skarżącej jednoznacznie tę osobę wymienić.
Zarzuty skarżącej kierowane w skardze pod adresem Wójta Gminy w zakresie nieudostępnienia informacji publicznej oznaczonej w punkcie 2 i 3 wniosku z [...] stycznia 2021 r. należy zatem uznać za uzasadnione. Nieudostępnienie bowiem pełnej treści żądanej informacji przy jednoczesnym niewydaniu decyzji odmownej stanowi o bezczynności organu (wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SAB/Go 9/18).
Podobnie należy ocenić nieudzielenie przez Wójta konkretnej odpowiedzi na kolejny wniosek skarżącej z dnia [...] marca 2021 r., w którym żądała udostępnienia informacji publicznej poprzez przesłanie umów, na podstawie których wykorzystywana jest obsługa prawna pozwu o sygnaturze akt [...] oraz wszelkich rozliczeń (rachunków, faktur) związanych z w/w czynnościami prawnymi. Organ przesłał skarżącej w dniu 15 marca 2021 r. skan umowy o obsługę prawną Gminy na rok 2019 bez wskazania konkretnej osoby zajmującej się powyższą sprawą. Wobec tego należy stwierdzić, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż wnioski skarżącej z dnia [...] stycznia 2021 r. i [...] marca 2021 r. zostały rozpoznane przez Wójta Gminy w całości i organ w pełni zadośćuczynił zawartym w nich żądaniom.
Tym samym, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd zobowiązał organ – Wójta Gminy do rozpatrzenia wniosku skarżącej z dnia [...] stycznia 2021 r. w zakresie punktu 2 i 3 oraz wniosku z [...] marca 2021 r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania akt wraz z prawomocnym wyrokiem.
Zdaniem Sądu, bezczynność organu nie była wynikiem lekceważącego stosunku do złożonych przez skarżącą wniosków, o czym świadczy udzielenie odpowiedzi (choć niepełnej) bez zbędnej zwłoki, wobec czego bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, o czym – na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. – orzeczono w punkcie II wyroku.
Nie ma natomiast podstaw do uwzględnienia zawartego w skardze żądania zobowiązania organu do udzielenia odpowiedzi na pytanie: "Jakie są przyczyny braku tych (umów o obsługę prawną) i wielu innych, protokołów z kontroli zewnętrznych, dokumentów podlegających upublicznieniu na stronie BIP. Znajdują się tam szczątkowe, niepełne informacje. Proszę o wyjaśnienie przyczyn tych nieprawidłowości." Kontrola zamieszczonych w BIP informacji oraz czynności związanych z zamieszczaniem ich na stronie internetowej leży poza kognicją sądów administracyjnych. W świetle zapisów u.d.i.p. nie ma również przesłanek do uznania, że udzielona w tym zakresie przez organ ewentualna odpowiedź ma walor informacji publicznej, która powinna zostać udostępniona w trybie przewidzianym przez ustawę. W konsekwencji, Sąd – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – w pozostałej części skargę oddalił (punkt III wyroku).
O kosztach sądowych (punkt IV wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 p.p.s.a. i zasądzono na rzecz skarżącej J.M. od organu Wójta Gminy kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, które to koszty w niniejszej sprawie obejmują uiszczony przez skarżącą wpis od złożonej skargi w powyższej wysokości.