Uzasadnienie
Dnia 8 września 2014r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga T.C., w której skarżący obszernie omówił czynności Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej podejmowane w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego i skarżąc bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażądał zobowiązania Kolegium do wydania postanowienia sygnalizacyjnego "jako podstawy do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego wobec Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej".
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Organ wskazał, że dnia 14 lipca 2014 r. wpłynęło do niego pismo T.C., w którym skarżący wystąpił z "wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa (art. 37 k.p.a.)". Kolegium powzięło wątpliwość, czy jest to skarga na działalność Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej czy też zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, w związku z czym pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. wystąpiło do skarżącego o doprecyzowanie powyższego "wezwania". Dalej organ podał, że T.C. nie udzielił żadnej odpowiedzi, skierował natomiast do Sądu skargę na działanie Kolegium.
Odnosząc się do zawartego w skardze żądania Kolegium wyjaśniło, że do wydania postanowienia sygnalizacyjnego, o którym mowa w art. 20 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2001r., nr 79, poz. 856 ze zm.) jest uprawniony tylko i wyłącznie Prezes Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlegała odrzuceniu.
Merytoryczna ocena skargi zawsze musi zostać poprzedzona badaniem, czy sprawa będąca przedmiotem skargi należy do właściwości sądu administracyjnego (art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej jako "p.p.s.a."). Katalog aktów prawnych oraz czynności organów administracji publicznej podlegających kontroli sądów administracyjnych wskazany został w treści przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a. Obejmuje on:
- 1) decyzje administracyjne,
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty,
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach,
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej,
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej,
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego,
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Zaskarżenie aktu lub czynności niewymienionych w powyższym katalogu oznacza, iż sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a tym samym zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu. W myśl § 3 cyt. przepisu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi T.C. pozostawała bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie wydania postanowienia sygnalizacyjnego, o którym mowa w art. 20 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2001 r., nr 79, poz. 856 ze zm.) – zwanej dalej jako "ustawa".
W myśl art. 20 ust. 1 i 2 w przypadku stwierdzenia istotnych uchybień w pracy organu jednostki samorządu terytorialnego, prezes kolegium wydaje postanowienie sygnalizacyjne, którego odpisy przekazuje organowi jednostki samorządu terytorialnego i, odrębnie, komisji rewizyjnej odpowiednio rady gminy, powiatu albo sejmiku województwa oraz właściwemu wojewodzie. Postanowienie powyższe stanowi podstawę do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego w stosunku do pracowników samorządowych, jeżeli ich działanie lub zaniechanie jest przyczyną powstania uchybień w pracy organu jednostki samorządu terytorialnego.
Skarżący T.C. zażądał od Sądu zobowiązania Kolegium do wydania postanowienia sygnalizacyjnego, które byłoby podstawą do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego wobec Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej.
Jak wynika z treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. skarga do sądu administracyjnego przysługuje na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Należało zatem ustalić, czy postanowienie sygnalizacyjne mieści się w tym katalogu. Z pewnością postanowienie, o którym mowa, nie jest decyzją administracyjną ani aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; nie jest również postanowieniem wydanym w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym. Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych uprawnienie do wydawania postanowień sygnalizacyjnych przyznaje prezesowi, który wydaje je samodzielnie, jednoosobowo. Ustawa nie przewiduje też żadnej drogi odwoławczej (zażalenia) od takiego postanowienia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 551/10, www. orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z powyższego wynika więc, że kompetencji do wydania postanowienia sygnalizacyjnego nie posiada skład orzekający kolegium w konkretnej indywidualnej sprawie, a postanowienie sygnalizacyjne nie jest postanowieniem wydanym w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącym postępowanie, a także na postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty.
Z bezczynnością organu mamy do czynienia wtedy, gdy organ zobowiązany był do załatwienia sprawy w formie określonej konkretnym przepisem prawa, a skarga na bezczynność przysługuje tylko w sprawach określonych – jak wspomniano wyżej – w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Uwzględniając taką skargę Sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.
Skoro w niniejszej sprawie brak jest przepisu zobowiązującego organ – Samorządowe Kolegium Odwoławcze – do wydania postanowienia sygnalizacyjnego, to tym samym skargę T.C. należy uznać za niedopuszczalną. Nie dotyczy ona bowiem żadnego z przypadków określonych w przepisie art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 16 czerwca 2014 r., sygn. akt II SAB/Gl 21/14, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W konsekwencji, w myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.