Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] L.B. i J.B. jako właściciele działek sąsiednich, zwrócili się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. o wszczęcie postępowania w sprawie nakazania W.H. rozbiórki rozpoczętej budowy hali magazynowej, pawilonu z podręcznym magazynem i garażami oraz wszelkich budowli wzniesionych bez pozwolenia na budowę na działkach nr [...] i [...] w O. - G. przy ul. P..
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. pismem z dnia [...] nr [...] poinformował o braku podstaw prawnych do prowadzenia postępowania administracyjnego w zakresie nadzoru budowlanego. Kolejnym pismem z dnia [...] L.B. i J.B. zanegowali stanowisko organu, zajęte w piśmie informacyjnym, domagając się podjęcia czynności w zgłoszonej sprawie. W odpowiedzi Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. pismem z dnia [...] zwrócił się o sprecyzowanie ich roszczeń poprzez wyjaśnienie, w jakiej sprawie wnoszą o wszczęcie postępowania.
Następnie L.B. i J.B. wnieśli zażalenie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. na niezałatwienie sprawy w terminie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. pismem z dnia [...] powiadomił o nieuwzględnieniu skargi na podstawie art.237 § 3 kpa.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniesionej w dniu [...] L.B. i J.B. domagali się zobowiązania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. do rozpatrzenia ich wniosku z dnia [...] i załatwienia sprawy w sposób zgodny z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego oraz prawa budowlanego. Skarżący zarzucili, iż bezczynność organu nadzoru budowlanego narusza ich prawa jako właścicieli działek sąsiadujących z terenem zabudowanym spornymi obiektami.
Organ, którego bezczynność zaskarżono, wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 17 czerwca 2002 r. sygn.akt II SAB/Wr 8/02 umorzył postępowanie ze skargi L.B.
Z kolei postanowieniem z dnia 18 czerwca 2003 r., uzupełnionym postanowieniem z dnia 18 września 2003 r. sygn.akt IV SAB 160/03, Naczelny Sąd Administracyjny po wyłączeniu sędziów NSA - OZ we Wrocławiu, wyznaczył do rozpoznania sprawy NSA - OZ w Katowicach.
Pismem z dnia [...] pełnomocnik zainteresowanych A.H. i W.H. wniósł o przekazanie sprawy do rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu jako właściwy z uwagi na siedzibę organu administracji w związku ze zmianą stanu prawnego, wprowadzoną ustawami zmieniającymi system sądownictwa administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Po myśli art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.), sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270).
Z uwagi na wyznaczenie do rozpoznania niniejszej sprawy Ośrodka Zamiejscowego NSA w Katowicach na mocy prawomocnego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA (Dz.U. Nr 74, poz.368 ze zm.), która utraciła moc z dniem 1 stycznia 2004 r., do rozpoznania sprawy właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Zatem w niniejszej sprawie nie ma zastosowania przepis art.13 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd też wniosek o przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu należało oddalić jako nieuzasadniony.
Rozpoznając merytorycznie skargę J.B. Sąd uznał, iż zasługuje ona na uwzględnienie.
Organy nadzoru budowlanego wykonując zadania określone ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (obecnie tekst jednolity Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz.2016 ze zm.), rozpatrują sprawy na gruncie procedury administracyjnej. Zgodnie zaś z treścią art.61 § 1 kpa, postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji (art.61 § 3 kpa). Formę załatwienia sprawy regulują przepisy Prawa budowlanego, przewidując wydanie decyzji administracyjnej m.in. co do nakazu rozbiórki.
W niniejszej sprawie skarżący J.B. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. o wydanie nakazu rozbiórki obiektów budowlanych, wymienionych w piśmie z dnia [...]. Ocena legitymacji skarżącego do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego nastąpić winna w aspekcie art.28 kpa. W świetle tegoż przepisu, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Skarżący jako właściciel nieruchomości sąsiadującej z działkami inwestora ma interes prawny w sprawie dotyczącym legalności wzniesionych na niej obiektów budowlanych, jako że jego prawa podlegają ochronie w zakresie wyznaczonym treścią art.5 ust.2 Prawa budowlanego.
Żądając wszczęcia postępowania, skarżący jednoznacznie określił zatem żądania oraz wykazał przymiot strony w rozumieniu art.28 kpa. W konsekwencji, z datą wpływu pisma do organu nadzoru budowlanego, tj. z dniem [...] wszczęte zostało postępowanie administracyjne w sprawie o wydanie nakazu rozbiórki obiektów budowlanych. Sprawa administracyjna w takim zakresie podlegała załatwieniu w terminie, wskazanym w art.35 kpa, czyli najpóźniej w ciągu dwóch miesięcy. W tym terminie organ nadzoru budowlanego obowiązany był wydać decyzję administracyjną (art.104 § 1 kpa), chyba że zachodziły okoliczności, wymienione w art.35 § 5 kpa, na istnienie których nie wskazano w niniejszej sprawie. Zupełnie inną rzeczą jest natomiast treść samego rozstrzygnięcia organu, a więc istnienie materialnoprawnych przesłanek do wydania nakazu rozbiórki spornych obiektów budowlanych. Wreszcie, możliwe jest wydanie decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego w razie twierdzenia, iż roszczenie skarżącego zostało już poprzednio rozstrzygnięte inną decyzją ostateczną, bądź też wydanie decyzji o odmowie wydania nakazu rozbiórki, o ile brak podstaw do wydania takiego nakazu na mocy Prawa budowlanego.
Podkreślić jednak przyjdzie, iż na tym etapie postępowania Sąd nie jest władny dokonać oceny zasadności samego żądania oraz wypowiadać się co do dalszego toku postępowania przed organem nadzoru budowlanego. Rozpatrując skargę na bezczynność Sąd bada jedynie, czy nastąpiło załatwienie sprawy administracyjnej w terminie określonym w art.35 kpa.
Skoro w niniejszej sprawie skarżący był legitymowany do żądania wszczęcia postępowania przed organem nadzoru budowlanego i pomimo upływu dwóch miesięcy od wszczęcia tego postępowania zgodnie z treścią art.61 § 1 i 3 kpa, organ ten nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie, skarga na bezczynność podlegała uwzględnieniu na podstawie art.149 Prawa przed sądami administracyjnymi. Na tej podstawie Sąd zobowiązał organ do wydania decyzji w terminie dwóch miesięcy od doręczenia organowi niniejszego wyroku.