Uzasadnienie
W dniu 2 kwietnia 2014 r. (data wpływu do organu) A. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Przewozów Regionalnych Spółka z o. o. (dalej organ) w przedmiocie nierozpatrzenia jego wniosku z dnia 30 stycznia 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej.
W uzasadnieniu skarżący podał, że w dniu 30 stycznia 2014 r. wystąpił o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej ilości osób uprawnionych do kontroli biletów w pociągach. Pismem z dnia 5 lutego 2014 r. został wezwany przez organ do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu wnioskowanej informacji. Odpowiadając na powyższe pismo, w dniu 14 lutego 2014 r. stwierdził, że nie żądał udostępnienia informacji przetworzonej, a tylko wówczas zachodzi konieczność wykazywania, że uzyskanie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Tym samym pismem ponowił prośbę o udostępnienie wnioskowanej informacji publicznej. Pismo to doręczono stronie przeciwnej drogą elektroniczną w dniu 14 lutego 2014 r. Jednak organ w żaden sposób nie zareagował na wniosek. Milczenie organu w pełni uzasadnia więc zarzut bezczynności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie lub ewentualnie oddalenie i podał, że po wpłynięciu wniosku A. K. o udostępnienie informacji publicznej, pismem z dnia 5 lutego 2014 r. udzielił odpowiedzi, że wniosek został rozpatrzony negatywnie, a wnioskodawca został wezwany do dodatkowego uzasadnienia wniosku. Jako przyczynę braku możliwości udostępnienia informacji podano, że stanowi ona informację przetworzoną, w związku z czym wnioskodawca zobowiązany był do wykazania, iż dostęp do informacji jest szczególnie istotny ze względu na interes publiczny. W odpowiedzi skarżący nie zgodził się z taką kwalifikacją wnioskowanej do udostępnienia informacji publicznej, jednocześnie nie przedstawił on dodatkowego uzasadnienia wniosku i nie wykazał istnienia interesu publicznego w uzyskaniu informacji. Organ dodał, że w dniu 28 marca 2014 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Przewozów Regionalnych Spółki z o.o..
Dnia 25 czerwca 2014 r. podmiot odpowiedzialny za udostępnienie informacji otrzymał wniosek o ukaranie organu grzywną. Natomiast w dniu [...] została wydana decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów określonych w punktach 1 - 4a.
Uzasadniając rozstrzygnięcie zawarte w punkcie I wyroku wskazać należy, że bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminach określonych w art. 35 k.p.a. i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności.
Z akt sprawy wynika, że na dzień wniesienia skargi (data wpływu do organu – 2 kwietnia 2014 r.), wniosek skarżącego z dnia 30 stycznia 2014 r. o udzielenie informacji publicznej w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie został załatwiony przez organ co oznacza, że organ ten pozostawał w bezczynności. Tym niemniej rozpatrując skargę na bezczynność Sąd musi rozważyć, czy po jej wniesieniu nie zaszły przesłanki do umorzenia postępowania. W niniejszej sprawie wydanie przez organ w dniu [...] decyzji o odmowie udostępniania informacji publicznej, po wniesieniu do Sądu skargi na bezczynność powoduje, że zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 30 stycznia 2014 r. w określonym terminie stało się bezprzedmiotowe, a postępowanie sądowe w tym przedmiocie należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Rozpoznając jednak niniejszą sprawę Sąd dodatkowo miał na uwadze aktualne brzmienie art. 149 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 1 zd. 1). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1 zd. 2). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (§ 2).
Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w postanowieniu NSA z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 481/13 (LEX 1299301), gdzie wskazano, że użycie w zdaniu drugim § 1 art. 149 p.p.s.a. zwrotu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu.
Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 11.12.2013 r., sygn. I SAB/Wa 525/13, WSA w Poznaniu z dnia 19.02.2014 r., sygn. IV SAB/Po 126/13, dostępne orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy ocenie sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, znaczenie będą miały okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu, jego działania w toku rozpoznawania sprawy oraz stopień przekroczenia terminów (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19.11.13 r., sygn. I SAB/Wa 415/13, dostępny orzeczenia.nsa.gov.pl).
Rozpoznając zatem niniejszą sprawę w zakresie stwierdzenia, czy bezczynność postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, Sąd doszedł do przekonania, że organ nie dopuścił się rażącego naruszenia prawa. Zauważyć należy, że organ po otrzymaniu wniosku skarżącego z dnia 30 stycznia 2014 r., zapoznał się z jego treścią i już dnia 5 lutego 2014 r., wezwał skarżącego do dodatkowego uzasadnienia tego wniosku. Natomiast późniejsza bezczynność organu nie była spowodowana lekceważeniem skarżącego, czy też celowym przedłużeniem postępowania lecz błędnym uznaniem przez organ, że skoro skarżący nie wykonał ww. wezwania to z tej przyczyny sprawę należy uznać za zamkniętą. Podkreślić również należy, że zdaniem Sądu dla oceny, czy w rozpoznawanej sprawie miało miejsce rażące naruszenie prawa, nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów. Musi być ono znaczne bądź też przejawiać się w braku reakcji organu na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Na podstawie art. 149 § 1 zd. 2 p.p.s.a. Sąd orzekł zatem jak w punkcie II wyroku.
Zupełnie niezrozumiałe jest zawarty w piśmie z dnia 12 września 2014 r., twierdzenie organu, że pismo z dnia 5 lutego 2014 r. zawierało wszystkie niezbędne elementy do uznania go za decyzję, skoro następnie w dniu [...] organ wydał decyzję odmawiającą udzielenia informacji publicznej. O charakterze tego pisma przesądza w ocenie Sądu jego ostatnie zdanie, w którym wezwano A. K. do dodatkowego uzasadnienia wniosku. Takie wezwanie oznacza bowiem, że również w ocenie organu sprawa zainicjowana wnioskiem strony z dnia 30 stycznia 2014 r. nie została zakończona pismem organu z dnia 5 lutego 2014 r., ale miała być dalej kontynuowana.
Ponadto sam pełnomocnik organu na rozprawie sądowej stwierdził, że pismo z dnia 5 lutego 2014 r. nie stanowi decyzji, skoro taka została wydana w dniu [...]. Zwrócić też należy uwagę, że opisana wyżej teza pojawia się dopiero w piśmie z dnia 12 września 2014 r. natomiast we wcześniejszych swoich pismach (odpowiedzi na skargę, decyzji z dnia [...]) organ konsekwentnie utrzymywał, że w dniu 5 lutego 2014 r. wysłał do skarżącego pismo - wezwanie do uzupełnienia wniosku, a nie decyzję administracyjną. Uwzględniając takie uwagi nie można podzielić poglądu organu co do braku jego bezczynności wynikającej z wydania w sprawie decyzji administracyjnej w dniu 5 lutego 2014 r.
Orzekając o kosztach postępowania Sąd miał na uwadze art. 201 § 1 p.p.s.a., w myśl którego zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3. Przepis art. 54 § 3 p.p.s.a. odnosi się zaś do sytuacji, gdy organ którego działanie, bezczynność lub przewlekłe postępowanie zaskarżono, w zakresie swojej właściwości uwzględnił skargę w całości lub w części do dnia rozpoczęcia rozprawy. Na zasądzone koszty składa się wpis od skargi w kwocie 100 zł.