Uzasadnienie
S.C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Prokuratora Rejonowego we Włoszczowie w przedmiocie nierozpoznania wniosku z 28 listopada 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej. Zarzucając organowi naruszenie art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U.2020.2176), dalej zwanej "ustawą", skarżąca domagała się:
- - rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym;
- - zobowiązanie organu do udostępnienia informacji publicznej, w ciągu 7 dni od dnia otrzymania odpisu wyroku;
- - stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności;
- - zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że 28 listopada 2020 r. przez platformę ePUAP, skarżąca złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej na temat toczącego się pod sygnaturą PR 1 Ds.48.2019 postępowania przygotowawczego tzn. czy zostało zakończone (wniesieniem aktu oskarżenia) bądź czy jeszcze się toczy.
Dalej skarżąca stwierdziła, że Prokurator Rejonowy we Włoszczowie jest organem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej, a informację taką stanowi informacja o stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. e ustawy). Zdaniem skarżącej, w niniejszej sprawie ustawowy ostateczny termin na udostępnienie żądanej informacji minął 12 grudnia 2020 r. i, mimo że dzień ten wypadł w sobotę, to brak jest podstaw do przyjęcia, że uległ on przesunięciu do 14 grudnia 2020 r.
Autorka skargi podkreśliła, że do dnia wniesienia skargi, skarżąca nie otrzymała odpowiedzi na złożony wniosek. Istniała więc konieczność sądowego zobowiązania organu do udostępnienia informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę Prokurator Rejonowy we Włoszczowie wniósł o:
- - uznanie, że bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa;
- - umorzenie postępowania w przedmiocie skargi na bezczynność;
- - obciążenie skarżącej kosztami postępowania.
W uzasadnieniu organ wskazał, że 28 listopada 2020 r. przez platformę ePUAP S.C. złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej, czy postępowanie toczące się pod sygnaturą akt PR 1 Ds.48.2019 zostało zakończone, a jeżeli nie, to na jakim jest etapie. Odpowiedź do skarżącej skierowano 3 grudnia 2020 r. informując, że w Prokuraturze Rejonowej we Włoszczowie nie zostało zarejestrowane postępowanie o wskazanej sygnaturze. W celu przesłania odpowiedzi wygenerowano dokument elektroniczny, który nie dotarł jednak do skarżącej, gdyż został umieszczony przez portal w kopiach roboczych. W związku z powyższym 30 grudnia 2020 r. przesłano ten dokument poprzez platformę ePUAP, a następnie 4 stycznia 2021 r. skierowano do skarżącej odpowiedź drogą pocztową. Skarżąca otrzymała odpowiedź 8 stycznia 2021 r. Z kolei skarga S.C. na bezczynność wpłynęła 30 grudnia 2020 r.
Dalej organ wskazał, że termin do rozpoznania wniosku z 28 listopada 2020 r. upływał 12 grudnia 2020 r. Tymczasem jego załatwienie nastąpiło pismem z 2 grudnia 2020 r. przesłanym 3 grudnia 2020 r. za pośrednictwem platformy ePUAP. Rozpoznanie złożonego wniosku nastąpiło zatem w terminie, przy czym przygotowana odpowiedź nie została w sposób skuteczny doręczona skarżącej, gdyż została przekierowana do folderu kopii roboczych. Jednak 4 stycznia 2021 r. po wpłynięciu skargi na bezczynność przesłano odpowiedź do skarżącej drogą pocztową. Doszło więc do autokontroli zaskarżonego działania i bezczynności, co oznacza, że postępowanie sądowoadministracyjne jako bezprzedmiotowe powinno zostać umorzone.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje
Zaskarżona w niniejszej sprawie bezczynność polegała na nieudzieleniu informacji publicznej, o którą skarżąca zwróciła się we wniosku z 28 listopada 2020 r. Nie było w niniejszej sprawie kwestionowane, że Prokurator Rejonowy we Włoszczowie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznych, zaś żądana informacja ograniczona do wskazania, czy toczące się pod sygnaturą PR 1 Ds.48.2019 postępowanie zostało zakończone, a jeżeli nie to na jakim jest etapie - jest informacją publiczną. Jak to bowiem słusznie podniesiono w skardze, z art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. e ustawy wynika, że udostępnieniu podlega informacja publiczna o zasadach funkcjonowania organów władzy publicznej, w tym o stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania.
Odpowiednio do okoliczności faktycznych, rozpoznanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej powinno polegać na: udostępnieniu informacji publicznej będącej w dyspozycji organu w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku - w drodze dokonania czynności materialno-technicznej, odmowie jej udzielenia w drodze decyzji, na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy, w przypadku uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy (brak spełnienia warunku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy lub ograniczenie dostępu do informacji stosownie do art. 5 ustawy), wydaniu decyzji o umorzeniu postępowania - w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 ustawy lub poinformowaniu wnioskodawcy, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach ustawy, bo nie dotyczy informacji publicznej.
Bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej wystąpi wówczas, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot, będący w jej posiadaniu, nie podejmuje w przewidzianym w ustawie terminie odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonej we wniosku, nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania. Dla stwierdzenia bezczynności nie mają przy tym znaczenia okoliczności, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną, czy też niezawinioną opieszałością organu.
W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca 28 listopada 2020 r. skutecznie, złożyła przez platformę ePUAP Prokuratury Rejonowej we Włoszczowie wniosek z tego samego dnia o udostępnienie informacji publicznej (Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia znajduje się na k. 2 akta administracyjnych). W przewidzianym w ustawie terminie organ nie udzielił skarżącej żądanej informacji, nie odmówił w formie decyzji udostępnienia informacji, ani też nie umorzył postępowania. Oznacza to, że organ pozostawał w bezczynności co do rozpoznania wniosku z 28 listopada 2020 r. Nie miało w okolicznościach niniejszej sprawy znaczenia wyjaśnianie, czy jeśli ostatni dzień terminu do załatwienia wniosku przypadł na sobotę, to brak jest podstaw prawnych do przyjęcia (jak uważa skarżąca), że uległ on przesunięciu do 14 grudnia 2020 r., czy też takie podstawy istnieją. W odpowiedzi na skargę organ zaznaczył bowiem, że termin do załatwienia przedmiotowego wniosku upłynął 12 grudnia 2020 r., a więc przyjął termin, zgodny z oczekiwaniem strony skarżącej, a nadto rozpatrzenie wniosku i udzielenie na niego odpowiedzi nastąpiło dopiero w dniu 30 grudnia 2020 r., a więc ponad dwa tygodnie po upływie ustawowego terminu, o jakim mowa w art. 13 ust. 2 ustawy, bez względu na sposób jego liczenia.
Rozpatrując skargę na bezczynność Sąd musi rozważyć, czy po jej wniesieniu nie zaszły przesłanki do umorzenia postępowania sądowego. W niniejszej sprawie organ, po wniesieniu skargi do Sądu, co nastąpiło 30 grudnia 2020 r. (data wpływu do organu, tego samego dnia przez platformę ePUAP), udzielił odpowiedzi na wniosek, a ponadto 4 stycznia 2021 r. wysłał odpowiedź na wniosek Pocztą Polską. Powoduje to, że zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku skarżącej w określonym terminie stało się bezprzedmiotowe, a postępowanie sądowe w tym przedmiocie należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej P.p.s.a, o czym orzeczono w punkcie I wyroku.
Nie ma znaczenia podawana w odpowiedzi na skargę okoliczność, że wniosek został rozpoznany w terminie, bo już 3 grudnia 2020 r., tylko odpowiedz została zapisana w folderze kopii roboczych. Nie ulega bowiem wątpliwości, że udzielenie informacji publicznej, następuje w momencie skutecznego wysłania jej wnioskodawcy w formie wynikającej z wniosku, czyli w okolicznościach niniejszej sprawy za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Nie było przez organ kwestionowane, że w terminie do udzielenia odpowiedzi na wniosek, w tej formie (ani w żadnej innej), skarżącej odpowiedzi nie udzielono. W tym miejscu trzeba również podkreślić, że poza zakresem niniejszej sprawy jest badanie treści udzielonej odpowiedzi.
Sąd rozpoznając skargę na bezczynność w zakresie dostępu do informacji publicznej bada jedynie, czy wniosek został rozpoznany w całości. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Skoro bowiem strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarówno we wniosku, jak i w skardze na bezczynność, podaje sygnaturę, pod którą w Prokuraturze Rejonowej we Włoszczowie nie zostało zarejestrowane postępowanie, to udzielenie właśnie takiej odpowiedzi, należy uznać za rozpoznanie wniosku w całości. Trzeba też zauważyć, że w odpowiedzi na wniosek datowanej na 2 grudnia 2020 r. organ nadmienił, że gdyby wskazana we wniosku strony sygnatura PR 1 Ds.48.2019 została nieprawidłowo (omyłkowo) zapisana, strona może ponowić wniosek z podaniem właściwego numeru sprawy. Dostrzegając więc potencjalną możliwość pomyłki przy określaniu sygnatury sprawy objętej wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, wskazał stronie sposób jej naprawienia.
W niniejszej sprawie istotne jest to, że załatwienie wniosku nastąpiło po wniesieniu rozpoznawanej obecnie skargi, co oznacza, że organ w dacie wniesienia skargi pozostawał w bezczynności. Sąd nie stwierdził jednak, aby bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., w punkcie II wyroku.
Stwierdzona bezczynność, powstała w wyniku przekierowania wygenerowanego dokumentu elektronicznego zawierającego odpowiedź na wniosek skarżącej - do folderu kopii roboczych, co spowodowało jego niedoręczenie. Dlatego choć niewątpliwie wadliwe działanie systemu wysyłania dokumentów elektronicznych obciąża organ, to jednak przyczyna ta świadczy o tym, że stwierdzona bezczynność nie była spowodowana kwestionowaniem konstytucyjnego prawa do uzyskiwania informacji o działalności władzy publicznej, czy też rażącą opieszałością organu w udostępnieniu informacji publicznej. O braku złej woli organu świadczy fakt, że natychmiast po wpłynięciu skargi na bezczynność – bo tego samego dnia, odpowiedź na wniosek została udzielona.
Ponadto stan bezczynności nie był długotrwały, co jest o tyle istotne, że rażącym naruszeniem prawa pozostaje stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie musi być znaczne i nie dające się racjonalnie usprawiedliwić. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi więc posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określonego jako zwykłe naruszenie.
W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, obejmujących wpis od skargi (100 zł) i koszty zastępstwa procesowego (497 zł, wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa), Sąd rozstrzygnął, jak w punkcie III wyroku, w oparciu o art. 200, art. 205 § 2 oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. 2018.265). Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło zgodnie z art. 119 pkt 4 P.p.s.a.