Uzasadnienie
Stowarzyszenie S. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na “bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy Z. w przedmiocie nieudostępnienia w terminie informacji publicznych", żądając:
- 1. zobowiązania organu do dokonania czynności w zakresie udostępnienia informacji publicznych zgodnie z wnioskiem z dnia 18 listopada 2012r.,
- 2. zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zdaniem strony skarżacej w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP i art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.).
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podała, że wnioskiem z dnia 18 listopada 2012r. Stowarzyszenie zwróciło się do Burmistrza Miasta i Gminy o udostępnienie następujących informacji publicznych:
- 1. Ile wniosków o informację publiczną otrzymał urząd w 2011r.
- 2. Ile wniosków o informację publiczną otrzymał urząd w 2012r.
- 3. Udostępnienie ewidencji wniosków o informację publiczną za 2011r.
- 4. Udostępnienie ewidencji wniosków o informację publiczną za 2012r.
Przedmiotowy wniosek został przesłany drogą elektroniczną na adres: urząd@[...] ze wskazaniem, że odpowiedź w formie elektronicznej należy przesłać na adres poczty elektronicznej: [email protected].
Mając na uwadze, że organ nie udostępnił żądanych informacji publicznych – pomimo wysłania odrębnego wezwania z dnia 9 grudnia 2012r. – Stowarzyszenie S. (w międzyczasie nastąpiła zmiany nazwy powołanego na wstępie Stowarzyszenia) wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w tym przedmiocie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując że wniosek z dnia 18 listopada 2012r., podobnie jak wezwanie z dnia 9 grudnia 2012r., nie został przesłany do Urzędu Miasta i Gminy. W tym zakresie wskazano, że wniosek został wysłany na błędny adres [...], podczas gdy właściwym adresem jest [...] – co przesądziło o niemożności udostępnienia żądanej informacji. Okoliczności te potwierdza informacja od administratora poczty elektronicznej oraz wydruk z konta pocztowego Urzędu Miasta i Gminy - załączone do odpowiedzi na skargę.
Na rozprawie przed tut. Sądem w dniu 3 października 2013r. pełnomocnik organu w całości podtrzymał argumentację zaprezentowaną w odpowiedzi na skargę, wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg m. in. na:
- 1) decyzje administracyjne,
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty,
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,
- 5) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 (art. 3 § 2 pkt 8).
Jak wskazuje NSA w wyroku z dnia 29 kwietnia 2011r. o sygn. akt I FSK 249/10, LEX nr 1080508 - skarga na bezczynność organu nie jest ograniczona żadnym terminem określonym w art. 53 ustawy P.p.s.a. i może być skutecznie wniesiona aż do chwili "ustania stanu bezczynności", to jest do czasu załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej.
Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 149 ustawy P.p.s.a.).
Jakkolwiek przepisy ustawy P.p.s.a. nie określają na czym polega stan bezczynności organów administracji publicznej, to w orzecznictwie sądowym oraz doktrynie prawniczej zgodnie przyjmuje się, że z taką bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. T. Woś: Postępowanie sądowoadministracyjne, Wyd. Prawnicze PWN, Warszawa 1996, s. 62-63).
W tym miejscu podkreślić trzeba, że sprawach dotyczących skarg na bezczynność organu administracji publicznej w przedmiocie dostępu do informacji publicznej, stronie nie przysługuje na drodze administracyjnej żaden środek zaskarżenia (por. wyrok NSA z dnia 24.05.2006r., sygn. akt I OSK 601/05, LEX nr 236545) – co przesądza o braku wymogu wyczerpania środków zaskarżenia, określonego w art. 52 § 1 ustawy P.p.s.a.
Szczególne znaczenie instytucji prawa do informacji publicznej podkreśla zagwarantowanie go w przepisach najwyższego rzędu, mianowicie Konstytucji RP. Zgodnie z art. 61 Konstytucji RP jest to prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne (ust. 1). Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2).
Ja wynika z kolei z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.), zwanej dalej ustawą, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. Podkreślenia wymaga, iż tak w doktrynie, jak i orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do szeroko rozumianych władz publicznych oraz wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (por. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 28 i nast.).
Ze względu na powyższe do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy konieczne jest wyjaśnienie, czy:
- 1. w niniejszej sprawie istniał obowiązek udostępnienia tych informacji,
- 2. dane, których żąda wnioskodawca stanowią informację publiczną,
- 3. wniosek rozpatrzono w prawem przewidzianej formie,
- 4. wywiązano się z przedmiotowego obowiązku.
Wskazania wymaga, że Burmistrzowi Miasta i Gminy niewątpliwie przysługuje status organu władzy publicznej (art. 11a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym, Dz. U. z 2001r. nr 142, poz. 1591 ze zm., zwanej dalej u.s.g.), który kieruje bieżącymi sprawami gminy oraz reprezentuje ją na zewnątrz (art. 31 w zw. z art. 11a ust. 3 u.s.g.). Jednakże aby uznać że w stanie faktycznym niniejszej sprawy Burmistrz Miasta i Gminy jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, niezbędne jest spełnienie przesłanki z art. 10 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek. Jak wskazuje WSA w Łodzi w wyroku z dnia 10 maja 2012r. o sygn. akt II SAB/Łd 46/12, LEX nr 1166260 "za wniosek o udzielenie informacji publicznej można uznać przesłanie zapytania drogą elektroniczną, i to nawet, gdy do jej autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny.
Postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej ma uproszczony i odformalizowany charakter, a osoba zadająca pytanie nie musi być nawet w pełni zidentyfikowana, nie musi bowiem wykazywać interesu prawnego, ani interesu faktycznego".
W świetle powyższego, zdaniem Sądu, treść art. 10 ust. 1 ustawy należy rozumieć w ten sposób, że wyartykułowane przez wnioskodawcę w formie elektronicznej żądanie dotyczące informacji publicznej, o jakiej mowa w art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy, musi zostać wysłane na adres e-mail właściwego organu – i znaleźć się w odebranych wiadomościach jego poczty elektronicznej.
W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie wskazuje, że wniosek z dnia 18 listopada 2012r. o udostępnienie informacji publicznej został przesłany drogą elektroniczną na adres "urzą[email protected]". W odpowiedzi na skargę organ zaprzeczył, aby przedmiotowe pismo, podobnie jak odrębne wezwanie z dnia 9 grudnia 2012r., zostało przesłane na jego oficjalny adres "[email protected]." – który różni się jedną literą ("a" zamiast "ą") od adresu wskazywanego w skardze. W tym zakresie powołano się także na informację od administratora poczty elektronicznej, z której wynika, że przedmiotowa przesyłka w dacie wskazanej przez stronę nie znalazła się w systemach serwerów (k. 7 akt sądowych). Informację tę potwierdza wydruk z elektronicznej skrzynki odbiorczej Urzędu Miasta i Gminy, w którym znalazły się wszystkie e-maile, wysłane w okresie od 22 października do 28 listopada 2012r. na ten adres (k. 11 – 12 akt sądowych). Podkreślenia wymaga, że strona skarżąca – której doręczono odpowiedź na skargę - stanowiska organu w żaden sposób nie zakwestionowała.
Z tego też względu, mając na uwadze zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy – który w ocenie Sądu jednoznacznie potwierdza, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej został wysłany na niewłaściwy adres poczty elektronicznej – nie było potrzeby przeprowadzenia rozważań w zakresie charakteru żądanej informacji, czy też rozpatrzenia wniosku w przewidzianej prawem formie. Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.