Uzasadnienie
W dniu 28 lipca 2015r. (data wpływu do organu) M. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji "w przedmiocie uchylania się od obowiązku uznania administracyjnego skutków działań i czynności organu w sprawie osobowej zajmowania stanowiska zastępcy dyżurnego KPP od dnia 1 stycznia 2007 roku, do dnia zwolnienia ze służby czynnej, jak i następstwa tych działań w przedmiocie zmian składników uposażenia".
Wniesienie skargi zostało poprzedzone złożeniem przez skarżącego w dniu 1 czerwca 2015r. zażalenia w trybie art. 37 K.p.a. – do Komendanta Wojewódzkiego Policji – na niezałatwienie sprawy w terminie. Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2015r. nr 18/15 organ uznał zażalenie za bezzasadne.
W uzasadnieniu skargi M. M. wskazał, że:
- 1) zajmował stanowisko zastępcy dyżurnego KPP nieprzerwanie od dnia 1 stycznia 2007r. do dnia zwolnienia ze służby czynnej, bowiem z tego stanowiska korzystał ze zwolnień konstytutywnych od zajęć służbowych, o czym świadczą szczególnie grafiki służb, nadto ze stanowiska tego nie został nigdy odwołany;
- 2) powierzenie obowiązków po wyczerpaniu podstawy rozkazem personalnym numer 479 wywołało skutek zmiany decyzji w sprawie zajmowania stanowiska służbowego na stanowisko zastępcy dyżurnego wraz ze zmianą składników uposażenia, zgodnie z art. 106 ustawy o Policji, gdzie zmiana składników uposażenia nastąpiła od dnia 1 stycznia 2007r.; zdaniem M. M. w tym zakresie stwierdzić należy, że pomimo braku odniesienia w przepisach ustawy o Policji, co następuje lub co należy uczynić po wyczerpaniu powierzenia obowiązków, zastosować należy linię orzeczniczą sądów pracy (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2010r. I PK 155/09);
- 3) powyższe stanowisko znalazło potwierdzenie w postępowaniu przeprowadzonym w Komendzie Wojewódzkiej Policji – w którym stwierdzono winę Komendanta Powiatowego Policji;
- 4) ocenie powinny podlegać wszystkie czynności organu w sprawie zajmowania stanowiska zastępcy dyżurnego, poczynając od rozkazu personalnego nr 479.
Skarżący podniósł ponadto, że na Komendancie Powiatowym Policji ciążył i nadal ciąży obowiązek właściwego załatwienia jego sprawy osobowej, która zawisła przed organem. Z tego też względu wniósł o zobowiązanie organu do uwzględnienia okoliczności faktycznych i prawnych, oraz właściwego załatwienia jego sprawy tak, aby mógł otrzymać należne świadczenia za okres zaległy i otrzymywać je na przyszłość, względnie o uznanie prawa do odszkodowania i obowiązku naprawienia szkód majątkowych przez organ, którego działanie nie było właściwe (względnie jego funkcjonariuszy publicznych).
W odpowiedzi na skargę Komendant Powiatowy Policji wniósł o jej odrzucenie.
Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że niniejsza sprawa jest tożsama przedmiotowo i podmiotowo z prawomocnie zakończonymi sprawami przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Kielcach o sygn. akt: II SAB/Ke 25/12, II SAB/Ke 30/14, II SAB/Ke 11/15 (orzeczenia prawomocne). Jakkolwiek obecnie skarżący użył innych sformułowań w zakresie swojego żądania, tym niemniej z uzasadnienia skargi jednoznacznie wynika, że po raz kolejny skarżący wnosi o to samo, tj. zakończenie postępowania w przedmiocie mianowania na stanowisko służbowe zastępcy dyżurnego KPP, wskazując na bezczynność organu.
W konsekwencji niemożliwym z mocy prawa jest prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego pomiędzy tymi samymi stronami. Dodatkowo organ podkreślił, że skarżący nie jest już policjantem w służbie czynnej i wszelkie decyzje personalne dotyczące tego, na jakim stanowisku miałby w przyszłości pełnić służbę byłyby niewykonalne. Nie ma również prawnej możliwości by organy Policji wydały rozkaz personalny kształtujący prawa i obowiązki byłego policjanta z mocą wsteczną.
Na rozprawie sądowej w dniu 14 października 2015r. skarżący oświadczył, że jego żądanie dotyczy uznania przez organ bądź zaprzeczenia skutków prawnych faktu sprawowania funkcji zastępcy dyżurnego KPP. Skarżący wyjaśnił, że nie chodzi mu o akt mianowania tylko o skutki prawne i finansowe sprawowania tej funkcji.
Organ podtrzymując stanowisko prezentowane w odpowiedzi na skargę podniósł, że skarżący nigdy nie został mianowany na stanowisko zastępcy dyżurnego, zatem z mocy art. 99 ust. 1 ustawy o Policji nie ma prawa do uposażenia na tym stanowisku.
Organ powołał się w tym zakresie na orzeczenie zapadłe w sprawie tut. Sądu o sygn. akt II SA/Ke 250/09.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), dalej zwana P.p.s.a., przed sądami administracyjnymi rozpatrywane są sprawy z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz inne sprawy, do których przepisy P.p.s.a. stosuje się z mocy ustaw szczególnych.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. skargę można wnieść na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Złożenie skargi na bezczynność organu administracji publicznej możliwe jest zatem jedynie w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowień i innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
O bezczynności można więc mówić, gdy organ w prawnie określonym terminie nie wydał decyzji, postanowienia, aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4, bądź nie podjął czynności dotyczącej uprawnień bądź obowiązków wynikających z przepisów prawa, do której dokonania był zobowiązany.
Jak wskazano wyżej, kontrola sądowa dotyczyć może innych niż określone w pkt 1-3 (nie mających charakteru decyzji lub postanowień) aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
W orzecznictwie sądowym oraz doktrynie wskazuje się na obligatoryjne cechy, jakimi powinny się charakteryzować czynności organu w rozumieniu ww. przepisu, żeby można było je zakwalifikować do kategorii działań podlegających kontroli sądowej. Muszą one mieć charakter zewnętrzny i być skierowane do indywidualnego, konkretnego podmiotu nie podporządkowanego organizacyjnie organowi, muszą mieć charakter publicznoprawny, muszą dotyczyć uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.
Reasumując, o akcie lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4, na który może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego, można mówić wówczas, gdy akt (czynność) podjęty jest w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, są określone w przepisach prawa powszechnie obowiązującego (por. wyrok z dnia 18 czerwca 2008 r. sygn. I OSK 52/07 dostępny w internetowej bazie orzeczeń pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sformułowanie, że akt lub czynność dotyczą obowiązków wynikających z przepisów prawa oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem) organu administracji a możliwością realizacji obowiązku (uprawnienia) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym akt lub dokonującym czynności (por. Prawo o postępowaniu przed sądamiadministracyjnymi, Komentarz. Jan Paweł Tarno, wyd. LexisNexis Warszawa 2008 r., str. 32). Tak więc, chodzi o takie działania administracji w sferze publicznej, które wywołują konkretne skutki wynikające bezpośrednio z treści tych aktów lub czynności w obrębie praw i obowiązków podmiotów niepowiązanych organizacyjnie z organem wydającym akt lub podejmującym daną czynność (por. postanowienie z dnia 14 września 2010 r. sygn. akt II GSK 786/09 http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi M. M. jest żądanie uznania przez organ bądź zaprzeczenia skutków prawnych faktu sprawowania funkcji zastępcy dyżurnego KPP. Skarżący wyjaśnił przy tym, że nie chodzi mu o akt mianowania tylko o skutki prawne i finansowe sprawowania tej funkcji.
Badając dopuszczalność skargi Sąd miał na uwadze prawomocnie zakończone sprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Kielcach o sygn. akt II SAB/Ke 25/12, II SAB/Ke 30/14, II SAB/Ke 11/15 (dowód z tych akt Sąd dopuścił z urzędu na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a.) oraz prawomocnie zakończoną sprawę o sygn. akt II SA/Ke 250/09.
Jak wynika z akt sprawy o sygn. II SAB/Ke 25/12, prawomocnym wyrokiem z dnia 27 września 2012r., tutejszy Sąd merytorycznie rozstrzygnął, że w sprawie mianowania skarżącego na stanowisko zastępcy dyżurnego KPP nie toczyło się żadne postępowanie administracyjne, a w konsekwencji organ ten nie był zobowiązany do wydania jakiegokolwiek aktu, bądź dokonania czynności kończącej postępowanie. Nie został bowiem złożony żaden pisemny wniosek o mianowanie skarżącego na stanowisko zastępcy dyżurnego. Ponieważ pisemny wniosek o mianowanie skarżącego na stanowisko zastępcy dyżurnego KPP, nie został złożony i to zarówno przez skarżącego, jak i przez jego właściwego przełożonego, to nie można przyjąć, aby toczyło się w sprawie tego mianowania jakiekolwiek postępowanie administracyjne, przez co Komendant Powiatowy Policji nie mógł popaść w bezczynność przy jego załatwianiu. Skarżący nie wykazał ponadto, aby składał ustny wniosek o mianowanie na przedmiotowe stanowisko.
W wyroku z dnia 27 września 2012 r. Sąd przesądził ponadto, że przekroczenie określonego w art. 37 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r., nr 287, poz. 1687 ze zm.) 12-miesięcznego terminu powierzenia mu obowiązków służbowych na stanowisku zastępcy dyżurnego KPP nie oznacza, iż organ ma obowiązek mianować go na to stanowisko i w związku z tym toczy się w tej sprawie prowadzone przewlekle postępowanie z urzędu. Kwestia mianowania policjanta na stanowisko służbowe pozostawiona jest swobodnemu uznaniu przełożonego właściwego w sprawach osobowych funkcjonariusza oraz uzależniona od rzeczywistych możliwości kadrowych, finansowych i organizacyjnych jednostki, w której funkcjonariusz pełni służbę. Nawet więc rzeczywiste przekroczenie terminu, o jakim mowa w art. 37 ustawy o Policji nie rodzi obowiązku mianowania policjanta na powierzone mu stanowisko. Postępowanie w sprawie takiego mianowania nie może więc toczyć się z urzędu, gdyż żaden przepis ustawy o Policji tego nie przewiduje.
Z kolei z akt sprawy o sygn. II SA/Ke 250/09 wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 21 maja 2009 r. oddalił skargę M. M. na decyzję-rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji utrzymującą w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji z dnia 5 lutego 2009 r. o zwolnieniu policjanta w służbie stałej M. M. ze służby w Policji z dniem 20 lutego 2009 r. W kwestii zwolnienia ze stanowiska zastępcy dyżurnego KPP Sąd stwierdził, że "nie można zaakceptować poglądu wyrażonego w skardze, że dalsze powierzenie M. M. wykonywania obowiązków zastępcy dyżurnego KPP po 1 stycznia 2008 r., było równoznaczne z mianowaniem go na to stanowisko. Sprawy osobowe policjantów dotyczące między innymi zwolnienia ze służby w Policji, załatwia się bowiem na piśmie w formie rozkazu personalnego, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej (§ 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2002 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów, Dz. U. z 2002r., Nr 151 poz. 1261).
Skoro taki rozkaz nie został wydany, co zdaniem sądu było bezsporne, skarżący nie może skutecznie twierdzić, że w dacie zwolnienia go ze służby w Policji był policjantem mianowanym na stanowisko służbowe zastępcy dyżurnego KPP z uposażeniem zasadniczym wynikającym z zaszeregowania w 0,3 grupie".
Mając powyższe rozważania na uwadze uznać należy, że skarga wniesiona przez M. M. nie dotyczy spraw wyszczególnionych w art. 3 § 2 pkt 1- 4 P.p.s.a., a zatem nie można przyjąć, iż w niniejszej sprawie winien mieć zastosowanie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy P.p.s.a.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. odrzucił skargę.