Uzasadnienie
W. S. 13 czerwca 2023 r. wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej "Kolegium") w przedmiocie przyznania pomocy w postaci paczki żywnościowej.
W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że w sierpniu 2022 r. albo na początku września 2022 r. Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w K. przesłał do Kolegium żądanie skarżącego o przyznanie pomocy w postaci paczki żywnościowej, które do chwili złożenia niniejszej skargi nie zostało rozpatrzone.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, z uwagi na fakt, że twierdzenie skarżącego nie znajduje oparcia w aktach sprawy. Kolegium wyjaśniło, że pismem z 7 września 2022 r. MOPR w K. przesłał do Kolegium pismo W. S. z 2 września 2022 r. w części dotyczącej wezwania do zapłaty, które było następstwem wysłania do P. S. 25 sierpnia 2022r. wezwania do zapłaty kwoty [...]zł, którą to kwotę zasądził Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 18 sierpnia 2022 r. sygn. akt I OSK 1962/19 oddalającym skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 16 maja 2019 r. sygn. akt II SA/Ke 646/18 w sprawie ze skargi P. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 25 września 2018 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego.
W. S. 29 sierpnia 2022 r. w imieniu P. S. skierował do Kolegium pismo, w którym zakwestionował prawidłowość postępowania Kolegium w zakresie w jakim żądało od P. S. zapłaty kwoty [...]zł. Kolegium pismem z 1 września 2022 r. poinformowało P. S. o tym, że powyższy wyrok NSA jest prawomocny i nie przysługuje od niego środek odwoławczy oraz podtrzymało swoje stanowisko o konieczności uiszczenia przez P. S. kosztów postępowania.
Odnosząc się do twierdzenia skarżącego, że na przełomie sierpnia i września 2022 r. MOPR przesłał do Kolegium jego wniosek o przyznanie pomocy w postaci paczki żywnościowej, Kolegium w oparciu o powołane wyżej dowody stwierdziło, że twierdzenie takie nie odpowiada prawdzie. Organ odwoławczy podkreślił, że pismem z 7 września 2022 r. MOPR przesłał do Kolegium pismo skarżącego z 2 września 2022 r. dotyczące wskazanego wyżej wezwania do zapłaty.
Jak podniosło Kolegium, brak jest pisma, w którym skarżący domaga się od Kolegium przyznania mu pomocy w postaci paczki żywnościowej. Tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, że Kolegium pozostaje w bezczynności lub przewlekle prowadzi postępowanie w zakresie wniosku skarżącego o przyznanie mu pomocy w postaci paczki żywnościowej, gdyż taki wniosek do Kolegium nie wpłynął.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, a także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
W uzasadnieniu uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. II OPS 5/19 (opublik. www.orzeczenia.nsa.gov.pl) Sąd wskazał, że pojęcia bezczynności i przewlekłości zdefiniowane zostały w art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. po zmianach tej ustawy dokonanych ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935), uzyskując odmienny znaczeniowo sens. I tak bezczynność zdefiniowana została, jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 tej ustawy, zaś przewlekłość określono jako prowadzenie postępowania dłużej, niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy.
Z treści przywołanych definicji normatywnych należy wywieść, jak podniósł NSA, iż organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Natomiast postępowanie jest przewlekle prowadzone, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód. Uwzględniając treść art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. i zawarte w nich definicje bezczynności i przewlekłości, przyjąć trzeba, że skarga na bezczynność jest skargą na naruszający prawo stan postępowania administracyjnego, w którym mimo upływu określonego prawem terminu właściwego dla załatwienia indywidualnej sprawy, rozstrzygnięcie nie zostało wydane, co skutkowało złożeniem ponaglenia.
Z kolei skarga na przewlekłość jest skargą na stan postępowania, w którym opieszałość organu powoduje niezałatwienie sprawy niezwłocznie lub szybciej, niż to wynika z art. 35 § 1-3a k.p.a. lub z przepisów szczególnych. Skarga na bezczynność lub na przewlekłe prowadzenie postępowania skierowana jest przeciwko wadliwemu procesowo stanowi postępowania, w wyniku którego konkretna sprawa indywidualna nie postępuje.
Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są bowiem załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego, powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Na mocy art. 36 § 1 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
Zakwalifikowanie postępowania organu, jako dotkniętego bezczynnością lub przewlekłością wymaga zbadania sprawy pod wieloma względami, w tym również w zakresie prawnej dopuszczalności wszczęcia i prowadzenia postępowania.
W kontrolowanej sprawie lektura materiałów zebranych w aktach pozwala uznać, że skarga jest nieuzasadniona.
Z akt sprawy wynika, że pismem z 7 września 2022 r. MOPR przesłał do Kolegium wniosek skarżącego z 2 września 2022 r. w części dotyczącej wezwania do zapłaty, które było następstwem wysłania do P. S. 25 sierpnia 2022 r. wezwania do zapłaty kwoty [...]zł, zasądzonej przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 18 sierpnia 2022 r. sygn. akt I OSK 1962/19, którym oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Kielcach z 16 maja 2019 r. sygn. akt II SA/Ke 646/18.
Natomiast w niniejszej sprawie skarżący zarzuca Kolegium bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie przyznania pomocy w postaci paczki żywnościowej.
Mając zatem na uwadze istotę niniejszej sprawy Sąd doszedł do przekonania, że Kolegium nie można postawić zarzutu bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania i zobowiązać tego organu do załatwienia wniosku skarżącego w przedmiocie przyznania pomocy w postaci paczki żywnościowej. Z akt sprawy wynika bowiem, że wniosek skarżącego z 2 września 2022 r. dotyczył skierowanego do P. S. wezwania do zapłaty kwoty [...]zł. Z akt sprawy nie wynika natomiast, aby skarżący złożył do MOPR w K., następnie przekazany do Kolegium, wniosek o przyznanie pomocy w postaci paczki żywnościowej datowany na sierpień 2022 r. lub początek września 2022 r. Kopii takiego wniosku skarżący również nie przedstawił. Brak wniosku, który inicjowałby postępowanie administracyjne w sprawie przyznania pomocy w postaci paczki żywnościowej powoduje, że brak było podstaw do stwierdzenia, że organ pozostaje w bezczynności lub przewlekle prowadzi postępowanie, ponieważ takie postępowanie nie zostało przez skarżącego skutecznie wszczęte.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał, że w sprawie nie doszło do bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.