Uzasadnienie
W przesłanym drogą elektroniczną wniosku z 17 stycznia 2019 r., L. M. domagała się udzielenia tą samą drogą na adres: [...], informacji publicznej poprzez:
- 1. przekazanie ofert i korespondencji prowadzonej z wykonawcami w toku postępowania o udzielenia zamówienia pn. "Budowa Przedszkola Gminnego z Oddziałem Integracyjnym [...],
- 2. wskazanie, w ilu postępowaniach w 2017 r. na usługi i roboty budowlane wykonawcy zastrzegli w swoich ofertach informację stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze z 4 lutego 2019 r. na bezczynność Gminy W., L. M. zarzuciła naruszenie art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej przez brak udzielenia informacji zgodnie z żądanym zakresem i wniosła o:
- 1. zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku "o dostęp" do informacji publicznej w terminie czternastu dni od wydania wyroku;
- 2. skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym;
- 3. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz kosztów uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
W uzasadnieniu podała, że do dnia wniesienia skargi organ nie udostępnił żądanych informacji, ani nie wydał decyzji administracyjnej, w której odmówiłby ich udostępnienia, co stanowi rażące naruszenie art. 8 § 1 kpa i działania takie należy ocenić jako wprost sprzeczne z zasadą prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.
Jednocześnie dodała, że w przypadku umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3, również wnosi o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów wynagrodzenia pełnomocnika oraz kosztów uiszczonej opłaty skarbowej. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Gminy W. wniósł o:
- 1. stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa;
- 2. umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku o dostępie do informacji publicznej,
- 3. obciążenie kosztami postępowania skarżącego.
W uzasadnieniu organ podał, że 17 stycznia 2019 r. wpłynął pocztą elektroniczną do urzędu wniosek L. M. o udostępnienie informacji publicznej. W dniu 30 stycznia 2019 r. udostępniono żądaną informację w sposób zgodny z wnioskiem, jednak na skutek popełnienia błędu pisarskiego w adresie e-mail, informacja trafiła do niewłaściwego adresata tj. [...]. Organ podkreślił, że po otrzymaniu skargi, tego samego dnia udostępnił wnioskowaną informację publiczną na właściwy adres poczty elektronicznej, a zatem zobowiązanie do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest niezasadne. Burmistrz zaznaczył, że udostępnienie informacji publicznej nastąpiło zgodnie z wnioskiem, zaś oczywista omyłka pisarska nie przesądza o bezczynności organu. Podobnie uchybienie terminowi, o którym mowa w art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie przesądza o rażącej bezczynności organu. Ponadto Burmistrz dodał, że wnioskodawczyni została przeproszona za zaistniałą pomyłkę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje
Zgodnie z art. 6 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2018r., poz. 1330 ze zm.), dalej ustawy, za informację publiczną uznać należy wszelkie informacje o podmiotach obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, w tym o majątku którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy), o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych oraz sposobach przyjmowania i załatwiania spraw (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a i lit. d ustawy), a także o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy) oraz o majątku publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy). Nie ulega przy tym wątpliwości, że gospodarka środkami publicznymi jest jawna, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (tekst jedn.
Dz. U. z 2017r. poz. 2077, ze zm.). Zasada jawności gospodarki środkami publicznymi, aby mogła być w pełni realizowana, musi obejmować swobodny dostęp obywatela do informacji o działalności państwa w wymiarze finansowym.
Uwzględniając powyższe uznać należy, że informacje żądane przez skarżącą we wniosku z 17 stycznia 2019r. stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy, gdyż dotyczą działalności jednostki samorządu terytorialnego - należącej do sektora finansów publicznych w rozumieniu przepisów o finansach publicznych - w sferze wykonywania zadań publicznych, które wiążą się z wydatkowaniem środków publicznych i realizowane są w ramach postępowań o udzielanie zamówień publicznych.
Powyższe nie jest kwestionowane przez organ.
Odpowiednio do okoliczności faktycznych, rozpoznanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej powinno polegać na: udostępnieniu informacji publicznej będącej w dyspozycji organu w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku - w drodze dokonania czynności materialno-technicznej, odmowie jej udzielenia w drodze decyzji, na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy - w przypadku uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy (brak spełnienia warunku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy lub ograniczenie dostępu do informacji stosownie do art. 5 ustawy), wydaniu decyzji o umorzeniu postępowania - w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 ustawy lub poinformowaniu wnioskodawcy, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach ustawy, a więc nie dotyczy informacji publicznej.
Bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej wystąpi wówczas, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot, będący w jej posiadaniu, nie podejmuje w przewidzianym w ustawie terminie odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy. Dla stwierdzenia bezczynności nie mają przy tym znaczenia okoliczności, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną czy też niezawinioną opieszałością organu.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca skutecznie złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej za pośrednictwem poczty elektronicznej, wysyłając go 17 stycznia 2019r., co w sprawie jest niesporne. Również nie jest kwestionowane przez organ, że chociaż 30 stycznia 2019r., a więc w terminie 14 dni podjął on czynności zmierzające do udostępnienia informacji, jednakże były to czynności nieskuteczne z uwagi na przesłanie żądanych informacji na błędny adres. W tej sytuacji nie można uznać, aby organ w terminie wywiązał się z obowiązku rozpoznania złożonego wniosku. Dlatego też zasadnie skarżąca zarzuca organowi, że dopuścił się on bezczynności. Jednakże, jak wynika z nadesłanych wraz z odpowiedzią na skargę dowodów, faktycznie 8 lutego 2019r. (a więc w dniu, w którym do organu wpłynęła skarga na bezczynność) żądana informacja drogą elektroniczną, a więc zgodnie z wnioskiem, została wysłana, tym razem już na prawidłowy adres.
Dlatego też po pierwsze, w zakresie, w jakim L. M. domagała się w skardze zobowiązania organu do rozpoznania wniosku, postępowanie jako bezprzedmiotowe podlegało umorzeniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz U. z 2018r., poz. 1302 ze zm.), dalej P.p.s.a. Po drugie, fakt że informacja nie została udostępniona w terminie na skutek zwykłej pomyłki i została udostępniona już tego samego dnia, w którym organ powziął wiadomość, że wcześniej informacja została przesłana na zły adres, przemawia za uznaniem, że chociaż organ dopuścił się bezczynności, to nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a P.p.s.a. Rażącym naruszeniem prawa pozostaje bowiem stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty.
Dla uznania rażącego naruszenia nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków czyli także terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie musi być znaczne i nie dające się racjonalnie usprawiedliwić. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi więc posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określonego jako zwykłe naruszenie.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, 201 § 1 art. 205 § 2 P.p.s.a. Na zasądzoną z tego tytułu kwotę składa się uiszczony przez skarżącą wpis od skargi w wysokości 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 zł, ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018r., poz. 265) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.
Odnosząc się do zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku organu o obciążenie kosztami postępowania skarżącej stwierdzić należy, że nie znajduje on uzasadnienia w obowiązujących przepisach P.p.s.a.