Uzasadnienie
W dniu 22 września 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek skarżącego F. B. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie skargi na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego dla [...] w Krakowie.
We wniosku skarżący oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Ich miesięczny dochód z tytułu pobieranych świadczeń emerytalnych wynosi 2.806,33 zł.
Według oświadczenia skarżący nie jest właścicielem żadnych nieruchomości ani rzeczy ruchomych o wartości powyżej 3.000 euro. Posiada oszczędności w wysokości 90 zł.
Na uzasadnienie skarżący podał, iż nie posiada żadnego majątku i ze skromnej emerytury dokłada do utrzymania żony, osoby trwale niepełnosprawnej o ograniczonej możliwości samodzielnej egzystencji, pobierającej emeryturę na najniższym poziomie krajowym. Poniesienie kosztów sądowych według skarżącego, nie mogłoby nastąpić bez uszczerbku dla egzystencji jego i jego rodziny.
Skarżący określił również wysokość miesięcznych wydatków koniecznych, na które składa się czynsz, opłaty za media, opłaty za usługi telekomunikacyjne, wydatki na leczenie i opiekę medyczną - na kwotę 1.080 zł.
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,(Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych.
W tym miejscu należy wyjaśnić czym jest instytucja prawa pomocy. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną (do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.).
Analizując przedstawione przez skarżącego zestawienie miesięcznych wydatków i odnosząc je do uzyskiwanych dochodów sąd uznał, iż poniesienie przez niego kosztów postępowania, które na obecnym jego etapie sprowadzają się do wpisu w wysokości 100 zł (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 24 grudnia 2003 r/ Nr 221, poz. 2193 z póź. zm. - § 2 ust.3 pkt 5 rozporządzenia), nie spowoduje uszczerbku w koniecznym utrzymaniu jego i jego rodziny. Tym bardziej, iż w przedstawionym zestawieniu wydatków, o którym mowa powyżej znajdują się pozycje, które trudno uznać za wydatki konieczne (telefon), mające pierwszeństwo przed zobowiązaniami z tytułu kosztów sądowych.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).